BANTU BASIALA · Kabu ya Kikongo · N. 17
NGYUVU YIKONDWA
Mu mbandu mingi ya luzingu lwame mono tombaka mvutu, bonso konso muntu. Mono kwikilaka nde kukula kwakala mu kukumba mvutu — mingi kya mbandu, mfioti kya lembama. Luzingu kayikaka ve nlongo wowo. Mvu miaviokele, ngyuvu kayidikwanga ve. Miakumaka na kati kuluta. Vava mono kalaka mwana, mono yindulaka bantu banene bonso bana babakisa. Na nima mono kikituka muntu munene, ye bakisaka nde bayingi na kati kyeto balongukaka kaka kuzinga na kimonika ve.
Mono bakaka diambu dimosi: mvutu miena luzingu lufioti. Ngyuvu za kieleka mizingaka thama — nani mono kena, nki kena kya mfunu ya kieleka, nki fwana kubela mfunu. Kena ve ngyuvu za kubelula. Kena ngyuvu za kuzinga. Mvutu kekanganga. Ngyuvu kezibulanga. Ye luzingu, na nsuka, kezolanga kuzibula.
Bantu bambote mono monene bakalaka mpe bantu bakondwa kieleka kuluta. Ka bakondwa lukanu ko — bazibuka. Bazabaka nde kieleka kena nene kuluta lukwikizu, kimvwama kuluta nsuka. Mayele ma kieleka kakendinga ve mu kubaka mvutu miayingi. Yandi kekendinga mu kuzaba ngyuvu miena mfunu ya kuyuvulwa.
Mono yekula kutalanga baluvu bonso bambeni ye yantikaka kubatala bonso banzenzi ba nzila. Kadi mvutu kelenda manisa. Ngyuvu kelenda buta luzingu lumvimba. Ka tombanga kaka mvutu ko. Tomba ngyuvu yayikaka yau — kadi na nima ya konso nsobolo ya kieleka, kena konso ntangu ngyuvu ya kimonika ve. Ye kuna nzietolo keyantikanga, thama na ntwala kuluta mvutu.
Ferdinando Frega
Gillette Man ⚔️