ANG HULING HAKBANG

Bilang mga bata, naniniwala tayong doon nagtatapos ang mundo kung saan nagtatapos ang ating tingin. Pagkatapos, lumaki tayo, at natuklasang ang pinakamahahalagang hangganan ay hindi heograpikal. Panloob ito. Sa tuwing naaabot ko ang isang layunin, lumilitaw ang isa pa. Pagkatapos, napansin ko: hindi ang mga milestone ang bumago sa akin. Ang mga pagtawid — ang sandaling iiwan ko ang pamilyar na lupa at tatapak sa hindi ko na kontrolado.

Ang hangganan ay isang manipis na linya kung saan nagtatapos ang katiyakan at nagsisimula ang posibilidad. Kaya’t nakakatakot ito, at kaya’t mahalaga ito. Nabubuhay ang pag-ibig sa kabila ng hangganan ng kontrol. Nabubuhay ang tiwala sa kabila ng hangganan ng takot. Nabubuhay ang paglago sa kabila ng hangganan ng ugali. Walang tunay na tumatawid sa panloob na hangganan nang walang binabayaran — mga paniniwalang naiiwan, mga lipas na bersyon ng sarili.

Kaya’t maraming taong mas gustong manatili, hindi dahil mahina sila, kundi dahil naiintindihan nila ang presyo. Ang problema, may presyo rin ang pananatili — ang di-nagawang posibilidad, ang buhay na hindi naisabuhay. Nagsimula akong tingnan ang hangganan hindi bilang balakid kundi bilang paanyaya na huminto sa pagtukoy sa sarili sa pamamagitan ng ginawa ko, at magbigay-daan sa maaari ko pang maging.

Sa paglingon, hindi ko naaalala ang lahat ng resulta. Naaalala ko ang mga hangganan — ang mga sandaling maaari sana akong bumalik at hindi ko ginawa. Bawat tao ay may taglay na hangganan, isang di-nakikitang linya kung saan nagsisimula ang susunod na bersyon ng sarili. Doon lumalaki ang mundo. Doon nagpapatuloy ang kuwento. Sa kabila ng hangganan.