GOZO RO HETELELA

Loko hi ha ri vana hi tshemba leswaku misava yi hela laha vonelo ra hina ri helaka. Kutani hi kula, hi kuma leswaku mindzilakano ya nkoka a hi ya jografia. I ya le ndzeni. Nkarhi ni nkarhi loko ndzi fikelela xikongomelo, xin’wana xi humelela. Kutani ndzi sungurile ku xiya: a hi swikulu leswi ndzi hundzuluxeke. I mindzilakano — nkarhi lowu ndzi sukeke enhlokweni leyi tiviwaka ndzi yisa nenge eka nchumu lowu ndzi nga ha wu lawuli.

Ndzilakano wu i nhla yo koma laha ntiyiso wu helaka na leswi nga koteka swi sungula. Hi yona mhaka wu chavisa, naswona hi yona mhaka wu na nkoka lowukulu. Rirhandzu ri hanya ku tlula ndzilakano wa ku lawula. Ku tshembana ku hanya ku tlula ndzilakano wa xichavo. Ku kula ku hanya ku tlula ndzilakano wa vutolovelo. A nga kona la a tsemakanyaka ndzilakano wa le ndzeni handle ko hakela nchumu — ku siya ntiyiso, xivumbeko lexi hunguke xa yena.

Hi yona mhaka vanhu vo tala va rhandza ku sala, hayi hikuva va tsana, kambe hikuva va twisisa nxavo. Xiphiqo i leswaku ku sala na kona ku na nxavo — vukona lebyi lahlekeke, vutomi lebyi nga hanyiwangi. Ndzi sungurile ku vona ndzilakano hayi tanihi xisiveto kambe tanihi xirhambo xo tshika ku tihlamusela hi leswi ndzi endleke, ndzi siya ndhawu ya leswi ndzi nga ha va yona.

Loko ndzi languta endzhaku, a ndzi tsundzuki hinkwaswo mihandzu. Leswi ndzi swi tsundzukaka i mindzilakano — minkarhi leyi ndzi a ndzi nga tlhelela ndzi nga tlhelanga. Munhu wun’wana ni wun’wana u na ndzilakano, nhla leyi nga vonakiki endzhaku ka yona xikombiso lexintshwa xa yena xi sungulaka. I kwalaho misava yi kulaka. I kwalaho ntsheketo wu hambetaka. Gozo ku tlula ndzilakano.