YINDLU LEYI NGENI KA HINA

Malembe yo tala ndzi tshembile leswaku ntsundzuxo i vulawulo, xibyana xo hlengeleta swiendlakalo, mavito, swikandza. Kutani nkarhi wu ndzi dyondzisile nchumu wo hambana: ntsundzuxo a wu hlayisi. Wu tshama. A hi vulawulo. I ndhawu, yi ri na makamara, tikoridho, tinyangwa — tin’wana ti pfulekaka hakanyingi, tin’wana ti khiyekile malembe, ku fikela nchumu wu tlhela wu ti pfula hi xihatla.

Ndzi hanyile nkarhi wo tala ku vona vanhu va nyamalala, tindhawu ti hundzuluka, misava hinkwayo yi nyamalala. Hambiswiritano nchumu wu sarile: ntsundzuxo, hayi tanihi ku tsundzuka nkarhi lowu hundzeke, kambe tanihi ku fambelana. Ku tsundzuka nkarhi lowu hundzeke ku languta endzhaku. Ntsundzuxo wu hlanganisa. Ntsundzuxo wu nga va xifhungo, kumbe layiburari. Swi titshama hi ndlela leyi hi wu tirhisaka ha yona. A ndzi lavanga ku hanya enkarhini lowu hundzeke. Ndzi lave ku vulavurisana na wona.

Jografia ya ntiyiso na jografia ya le ndzeni a swi tolovelanga ku fambelana — ku na madoroba lawa ndzi hanyeke eka wona malembe kambe ndzi tsundzuka switsongo, na tindhawu leti hundzeke masiku ma nga ri mangani leti hambetaka ku hanya endzeni ka mina. Ntsundzuxo a wu pimi nkarhi. Wu pima nhlamuselo. Vanhu vambirhi va nga hanya xiendlakalo xin’we naswona va xi tsundzuka hi tindlela leti hambaneke, hikuva a va hlayisi xiendlakalo. Va hlayisa nhlamuselo.

Loko ndzi languta endzhaku namuntlha, a ndzi voni nkarhi lowu landzelanaka hi malembe. Ndzi vona tindhawu — tindhawu ta le ndzeni, tin’wana ti voninga, tin’wana ti tikile, hinkwato ti lava. Ntsundzuxo a wu tirhi ku tlhelela. Wu tirha ku twisisa, ku nyika vufambelano eka leswi hi nga swona. Ntsundzuxo i ndhawu leyi ndzi hambetaka ku hanya eka yona, swin’we na hinkwaswo leswi ndzi endleke ndzi va loyi ndzi nga yena.