XITULU LEXI NGA RI NA MUNHU

Ku na vanhu lava sukaka endlwini, na lava sukaka enkarhini. Malembe yo tala ndzi tshembile leswaku ndzhaka i mhaka ya swilo, swa ku hlayisa kumbe ku nyikela. Hi nkarhi ndzi twisisile leswaku ndzhaka ya xiviri yi hanya emahanyelweni. Tata wa mina a nga ndzi nyikanga tinhlamuselo. U ndzi nyikile ndlela yo hanya emisaveni — kutani loko ndzi ha ri muntshwa a ndzi swi voni, hi ndlela leyi vana va yingaka swi tikoma vatswari va vona hi kahle.

A nga ndzi hlamuseranga nkoka wa vutihlamuleri. U wu tirhisile. Vanhu va tsundzuka switsongo hi leswi va dyondzisiweke; va tsundzuka swo tala hi leswi va swi hanyeke. Loko wanuna a hlayisa xitshembiso lexi tikaka, munhu wa vona — hi nkarhi wo tala loyi munhu i n’wana, hambi loko a a woneka a nga na hi tanihi, hambi loko a a woneka a ri ekule.

Ndzi dyondzile ku nga pimi munhu hi leswi a swi hlayisaka, kambe hi leswi a swi salaka — naswona leswi a swi salaka a swi tolovelaki ku fambelana na leswi a a swi kunguhate ku sala. Tata u ehleketa leswaku wa aka mfumo; kumbe u sala nsinya. U ehleketa leswaku wa sala vutivi bya hombe; kumbe u sala vurhena.

Yi hikwalaho a ndzi vula leswaku tata wa mina a nge sukanga. Ndzi vula leswaku wa hambeta riendzo hi ndlela yin’wana — eka swiboho swa mina, ku hoxa ka mina, vutihlamuleri bya mina, ndlela leyi ndzi khomaka van’wana ha yona, ndlela leyi ndzi hlayisaka xitshembiso ha yona. Tanihi vatata va xiviri hi nkarhi hinkwawo, hi ku miyela, wa ha famba enhlweni ka mina.