Wọlé Bí O Bá Dá Ara Rẹ Mọ̀

Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún mo gbàgbọ́ pé àwọn ìtàn wà láti ṣàlàyé. Nígbà náà mo ṣàwárí ohun mìíràn: àwọn ìtàn tí ó ṣe pàtàkì jùlọ kì í ṣàlàyé. Wọ́n ń dá ni mọ̀. Wọ́n ń mú kí o gbé ojú rẹ sókè kí o sì wí pé, ‘èmi náà.’ A kò kọ ìwé yìí, àwọn ìloro wọnyi, láti dá ìyìn sílẹ̀. Ìyìn jẹ́ aláìlágbára. Ó ń gbé nípasẹ̀ ọ̀nà jíjínnà. Mo fẹ́ ìsúnmọ́ — ìsúnmọ́ sì ń bí nìkan nígbà tí ẹ̀dá ènìyàn kan bá dá apá kan ara rẹ̀ mọ̀ nínú ìtàn ẹlòmíràn.

Ẹ̀dá ènìyàn jora ju bí wọ́n ti rò lọ. Àwọn ọ̀rọ̀ ń yípadà, àṣà ń yípadà, ṣùgbọ́n àwọn ìbéèrè náà ni ó ṣẹ́kù bákan náà: ìbẹ̀rù, ìfẹ́, àìsí, ìrẹ̀tí, ojúṣe, àdánù, wíwá ìtúmọ̀. Ìdí níyí tí a fi lè lóye ìtàn tí a kọ ní ibì kan ní apá kejì ayé — kì í ṣe nítorí ó ń sọ̀rọ̀ nipa àṣà kan, ṣùgbọ́n nítorí ó ń sọ̀rọ̀ nipa ipò ẹ̀dá ènìyàn.

Nígbà tí mo bẹ̀rẹ̀ sí í kó àwọn àjákù ìrírí mi jọ, n kò fojú inú wo àkójọpọ̀ ìtàn kan. Mo kàn ń gbìyànjú láti lóye ohun tí ó ṣẹ́kù lẹ́yìn iṣẹ́, ìrìnàjò, àdánwò, àwọn ènìyàn tí mo pàdé. Ohun tí ó kù kéré ju bí mo ti rò lọ. Ó sì pọ̀ ju bí mo ti fojú inú wò lọ — àwọn ìlànà, àwọn àjọṣepọ̀, àwọn ẹ̀kọ́, okùn àírí kan láàrín àwọn ìrírí tí ó dàbí ẹni pé wọ́n jìnnà sí ara wọn.

Nígbà pípọ̀ wọ́n a máa bí mi lèèrè kí ni ìhìn iṣẹ́ náà. Òtítọ́ ni pé kì í ṣe ọ̀kan ṣoṣo — akíkánjú kọ̀ọ̀kan yóó wọlé nípasẹ̀ ìlẹ̀kùn tí ó yàtọ̀. Bí o bá ti pàdé ohun kan tirẹ̀ ní gbogbo ojú-ìwé wọ̀nyí, nígbà náà ìlẹ̀kùn náà ti ṣí sílẹ̀ ná. O kò ní láti béèrè àṣẹ. O kò ní láti fi ohunkóhun hàn. O kàn ní láti la a kọjá. Wọlé bí o bá dá ara rẹ mọ̀.