A Kò Retí Mi

Bí o bá wo ìgbésí ayé kan láti ọ̀nà jíjìn, gbogbo rẹ̀ dàbí ẹni pé ó ní ìtumọ̀. Àwọn àmì so ara wọn pọ̀. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ rí àlàyé. Àwọn ojú-ìyípadà dàbí èyí tí a kò lè yẹ̀ sílẹ̀. Àwọn àṣìṣe pàápàá dàbí ẹ̀yà ara ètò kan. Ṣùgbọ́n ìtànjẹ ti àkókò yìí ni èyí. Nígbà tí o bá ń gbé nǹ kan náà, kò sí àwòrán ọ̀nà. Ọjọ́ nìkan ni ó wà. Kò sì sí àlàyé nínú àwọn ọjọ́ náà. Ìpinnu ni ó wà. Nígbà tí mo wà ní kékeré mo rò pé àwọn àgbà mọ̀ ohun tí wọ́n ń ṣe. Mo rò pé àwọn olùkọ́ mọ ọjọ́ ọ̀la àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn. Mo rò pé àwọn ilé-iṣẹ́ mọ bí a ṣe ń dá agbára tí ó farasin nínú ènìyàn mọ̀. Mo rò pé ayé ní ètò. Lẹ́yìn náà mo ṣàwárí òtítọ́ kan tí ó rọrùn jù. Kò sí ẹni tí ó mọ ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní ti gidi. Gbogbo ènìyàn ni ó ń tọ ọ̀nà. Àwọn kan jẹ́wọ́ rẹ̀. Àwọn mìíràn ń díbọ́n pé bẹ́ẹ̀ kọ́. Bí mo ṣe ń wo ìgbésí ayé mi, n kò lè tọ́ka sí àkókò kan tí ẹnì kan sọ pé: “Ẹni yìí yóò lọ jìnnà.” Kò sí ẹni tí ó ń dúró dè mí. Kò sí ọ̀nà kánkán. Kò sí ètò tí a ti pèsè sílẹ̀ ṣáájú. N kò jẹ́ àyànfẹ́ ẹnikẹ́ni. Àti pé, láti sọ òtítọ́, ìwádìí yìí sọ mí di òmìnira. Nítorí nígbà tí kò sí ẹni tí ó ń retí rẹ, o ó dẹ́kun gbígbé ayé láti fi ìdí ìrètí àwọn ẹlòmíràn múlẹ̀. O bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ ọ̀nà tìrẹ. Ìgbésẹ̀ kan lẹ́ẹ̀kan. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni wọ́n ń lo ayé wọn láti bá àwòrán tí àwọn ẹlòmíràn kọ́ fún wọn mu. Àǹ fààní ọ̀tọ̀ ni mo ní.

Àwòrán náà kò sí. Ìdí nìyí tí mo fi kọ́ ní kùtùkùtù láti bá àìdánilójú gbé. Láti má bẹ̀rù nígbà tí nǹ kan bá yípadà. Láti má kà ìyípadà sí ewu. Láti má ṣe ka àwọn ọ̀nà tí kò wọ́pọ̀ sí àṣìṣe. Ayé kò kápá rẹ̀ rí láti tẹ̀lé ètò mi. Àti pé, pẹ̀lú àkókò, mo kọ́ láti má béèrè pé kí ó ṣe bẹ́ẹ̀. Àwọn àkókò kan wà tí ohun gbogbo dàbí ẹni pé ó ń lọ ní ọ̀nà tí ó tọ́. Àti àwọn àkókò tí ó dàbí ẹni pé òdìkejì gan-an ni ó ń ṣẹlẹ̀. Àwọn ènìyàn tí ó dàbí ẹni pé a kò lè ṣe láìsí wọn, tí wọ́n sì parẹ́. Àwọn àǹ fààní tí ó dàbí èyí tí ó ṣe pàtàkì jùlọ tí ó sì wá di aláìwúlò. Àwọn ọ̀nà tí ó dàbí èyí tí kò ṣe pàtàkì tí ó sì di ọ̀gangan. Àwọn ìpàdé lásán tí ó yí ìlọsíwájú àwọn ọdún tí ó tẹ̀lé e padà. Òtítọ́ ni pé ọjọ́ ọ̀la fẹ́ràn láti ya ni lẹ́nu. Kò bèèrè àṣẹ. Kò rán ìkìlọ̀ ṣáájú. Kò bọ̀wọ̀ fún ipò-ẹ̀yẹ. Ó kàn dé. Ó sì máa ń dé láti ibi tí kò sí ẹni tí ń wò. Ọ̀pọ̀ nínú àwọn nǹ kan tí ó ṣe àpèjúwe ìwàláàyè mi ni a bí báyìí. Láti inú ọ̀nà àyípo. Láti inú ìjàǹ bá. Láti inú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí kò ní àwọ̀ ọlá kankan ní àkókò tí wọ́n ṣẹlẹ̀. Mo rántí ẹ̀kọ́ kan tí àkókò fi líle kan kọ́ mi. A kò gbọ́dọ̀ da ohun tí a lè sọ tẹ́lẹ̀ pọ̀ mọ́ ohun tí ó níyelórí. Ohun tí a lè sọ tẹ́lẹ̀ ń tu ni nínú. Ohun tí ó níyelórí ń yí ni padà. Àwọn méjèèjì kì í sábà pàdé. Fún ọ̀pọ̀ ọdún mo ṣiṣẹ́ tí mo ń kíyèsí ọjà, ilé-iṣẹ́, nọ́ḿbà, àti àjọ. Ibi gbogbo ni mo ti bá ìgbàgbọ́ kan náà. Pé ó ṣeé ṣe láti sọ ohun gbogbo tẹ́lẹ̀.

Pé a lè ṣàkóso òtítọ́ ayé. Pé ìlà tí a lè tọpasẹ̀ ni ọjọ́ ọ̀la. Nígbà náà ohun kan a sì máa wá láti ba ìdánilójú náà jẹ́. Ìyípadà kan. Ìdààmú kan. Ènìyàn kan. Àìsàn kan. Òfò kan. Àǹ fààní kan. Ohun kan tí kò sí ẹni tí ó fi sínú ètò. Síbẹ̀ ibẹ̀ gan-an ni ẹ̀yà ìtàn náà tí ó dùn jùlọ ti bẹ̀rẹ̀. Nítorí ayé kì í díwọ̀n agbára láti sọ tẹ́lẹ̀. Agbára láti bára mu ni ó ń díwọ̀n. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì gidigidi. Sísọ tẹ́lẹ̀ jẹ́ iṣẹ́ ọgbọ́n orí. Bíbára mu jẹ́ iṣẹ́ ìdánimọ̀ ẹni. Nígbà tí ayé bá yípadà, ẹni tí ó tọ̀nà kì í ṣẹ́gun. Ẹni tí ó lè wà láàyè nínú ìyípadà náà ni ó ń ṣẹ́gun. Nígbà mìíràn mo máa ń ṣe kàyéfì ohun tí ì bá ti ṣẹlẹ̀ tí ẹnì kan bá ti sọ fún mi ní pàtó bí ọ̀nà mi yóò ṣe ṣí payá. Bóyá ẹ̀rù kì bá tí bà mí tó bẹ́ẹ̀. Bóyá n kì bá tí ṣe àṣìṣe tó bẹ́ẹ̀. Bóyá n kì bá tí jìyà tó bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n mo wá mọ̀ pé n kì bá tí kọ́ nǹ kan tó bẹ́ẹ̀. Nítorí pé ọ̀pọ̀ jù nínú àwọn nǹ kan tí mo kà sí pàtàkì kò bí láti inú ìdánilójú. Láti inú iyèméjì ni wọ́n ti bí. Láti inú ewu. Láti inú àìsí ìdánilójú-àdéhùn. Láti inú àìní láti máa lọ láìmọ̀ ní pàtó ibi tí mo ń lọ. Ní ọ̀nà yìí, kí a má retí ẹni jẹ́ àǹ fààní. Ó fi ipá mú mi láti kọ́. Láti kíyèsí.

Láti kọ́ ẹ̀kọ́. Láti yípadà. Láti tún bẹ̀rẹ̀. Ní gbogbo ìgbà. Léraléra. Lónìí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń lépa ìfọwọ́sí. Wọ́n ń dúró de àṣẹ. Wọ́n ń wá ìjẹ́rìísí. Wọ́n fẹ́ mọ̀ ṣáájú bóyá a ó gbà wọ́n. Bóyá a ó dá wọn mọ̀. Bóyá a ó lóye wọn. N kò lè fúnni ní ìlànà tí ó dájú. Ohun tí mo kọ́ nìkan ni mo lè sọ. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ayé kò mọ̀ pé o wà. Kò dúró dè ọ́. Kò pèsè ọ̀nà kan fún ọ. Kò ṣe ètò ayẹyẹ ìkíni fún ọ. Bóyá ó sì dára bẹ́ẹ̀. Nítorí iye ọ̀nà kan kò sinmi lórí ẹni tí ó rí i tẹ́lẹ̀. Ó sinmi lórí ẹni tí ó ní ìgboyà láti là á kọjá. A kò retí mi. A kò dúró dè mí. A kò gbé mi sínú ètò. Síbẹ̀ mo wà níhìn-ín. Mo ń wo ẹ̀yìn. Mo ń so àwọn àmì pọ̀. Mo ń rẹ́rìn-ín sí ẹ̀gàn àkókò. Nítorí, ní ìkẹyìn, àwọn ìtàn tí ó fanimọ́ra jùlọ kì í ṣe èyí tí a kọ tẹ́lẹ̀. Wọ́n jẹ́ èyí tí ó bá ọ̀nà tí wọ́n fi lè wà fúnra wọn. Tèmi sì, bóyá ó dára tàbí kò dára, wà nínú irú èyí.