Útgjöld Vatíkansins sem eru ekki til

G I L L E T T E V A T I C A N O

Útgjöld Vatíkansins sem eru ekki til Vatíkanið birti nýlega upplýsingar um laun kardínála og heilags föður. Tölurnar sjálfar koma ekki sérstaklega á óvart. Margir kardínálar, einkum þeir sem þjóna innan Vatíkansins, fá að sögn á bilinu 3.000 til 5.000 evrur á mánuði. Það sem kemur á óvart er eitthvað allt annað. Opinber laun páfans eru núll. Vatíkanið stendur beint straum af persónulegum þörfum hans og útgjöldum. Við fyrstu sýn kann þetta að virðast göfugt, jafnvel aðdáunarvert. Það virðist samrýmast andlegu eðli embættisins og hefð kirkju sem lengi hefur greint þjónustu frá persónulegri auðsöfnun. En því meira sem maður hugsar um þetta, því frekar vaknar einföld mannleg spurning. Ef páfann langaði að kaupa dagblað, ís, vatnsflösku, eða einfaldlega borga fyrir kaffibolla, gæti hann þá gert það algjörlega upp á eigin spýtur? Málið snýst ekki um upphæðina. Málið snýst um sjálfræði. Líf þar sem sérhver persónuleg útgjöld eru gleypt af stofnun er líka líf þar sem friðhelgi einkalífsins getur horfið, einvera verður fágæt, og jafnvel minnsta persónulega athöfn á á hættu að verða stjórnsýslumál. Og þó, áður en hann er hans heilagleiki, er hann maður. Maður fæddur inn í fjölskyldu. Maður með vini, minningar, ættingja og persónuleg tilfinningatengsl. Maður sem, þrátt fyrir að bera eina kröfuhörðustu ábyrgð á jörðinni, ætti að halda þeirri reisn að stýra að minnsta kosti litlum hluta af eigin fjármunum.

Þetta fyrirkomulag virkar síður eins og andleg meginregla og fremur eins og arfleifð frá öðrum tíma. Ekki guðfræðileg minjagripur. Heldur stjórnunarleg. Sú hugsun leiddi mig til að ímynda mér einfaldan valkost. Ekki efnahagslega umbót. Fyrirtækjasið aðlagaðan mannlegum veruleika. Ef kardínálar fá á bilinu 3.000 til 5.000 evrur á mánuði, hvers vegna ekki að byggja launin upp með: — föstum grunngreiðslum. — þætti tengdum mælanlegum markmiðum. — þætti tengdum eigindlegu framlagi. — og táknrænni viðurkenningu fyrir heilagan föður, sem jafngildir litlu hlutfalli af tekjum stofnunarinnar. Ekki til að gera páfann auðugan. Ekki til að gera trúna að söluvöru. Ekki til að breyta kirkjunni í fyrirtæki. Heldur einfaldlega til að tengja ábyrgð við viðurkenningu. Í sérhverri skipulagsheild sækir forystan á endanum styrk sinn til fólksins sem hún þjónar og samhæfir. Því sterkara sem samfélagið er, því sterkari er stofnunin. Því sterkari sem stofnunin er, því meira er lögmæti forystu hennar. Vatíkanið er ekki fyrirtæki. En sýnilegasta trúarleiðtoga jarðarinnar ætti ekki heldur að stilla upp í þeirri þversagnakenndu stöðu að fara með gríðarlegt vald á meðan hann býr ekki yfir neinu persónulegu efnahagslegu sjálfræði. Þetta eru ekki guðfræðileg rök.

Þau eru mannleg. Í tvö þúsund ár hefur kirkjan prédikað samfélag, samstöðu og þá hugmynd að styrkurinn komi af einingu fremur en einangrun. Kannski ætti sú meginregla líka að gilda á allra efsta þrepi. Því einstaklingar, einir og sér, eru sjaldan sterkir. Það er alltaf sameiningin sem skapar styrk. Og ef sú lexía er sönn fyrir hina trúuðu, ætti hún líka að vera sönn fyrir manninn sem hefur varið ævi sinni í að kenna hana. Lofaður sé Jesús Kristur. Ferdinando

Eftirskrift. – Ég fór að velta því fyrir mér: ef hans heilagleiki er algjörlega háður stofnuninni, og enginn lánar honum einn einasta dal, hvernig á hann þá að geta komið og hitt mig?