Ohun tí kò ṣeéṣe gbé ìwé owó náà kalẹ̀

Ọ̀rọ̀ìṣáájú

Mo rántí bàbá mi tí ó máa ń mú wa jáde fún oúnjẹ ọ̀sán ọjọ́ Àìkú nígbà tí mo wà ní kékeré. Nígbà gbogbo sí ilé oúnjẹ kan náà: Sala Bella. Onílé rẹ̀ jẹ́ obìnrin ńlá kan, tí ó máa ń rẹ́rìn-ín nígbà gbogbo, tí ó máa ń káàbọ̀ ni nígbà gbogbo. Oúnjẹ náà dára. Ó dùn. Kò sí irú rẹ̀.

Lọ́pọ̀ ìgbà, ọ̀gá rẹ̀ máa ń bá wa jókòó. Ọmọ ìlú Friuli ni, ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó mítà méjì ní gíga, ìwọ̀n rẹ̀ ju ọgọ́rùn-ún ó lé ogún kìlógíráàmù lọ gan-an, tí a sì bùkún fún pẹ̀lú ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ oúnjẹ tí ó dára. Ó máa ń wa ọkọ̀ láti Messina wá pẹ̀lú ìdílé rẹ̀.

Ní òpin oúnjẹ, ìwé owó máa ń dé. Bàbá mi kò dìde kúrò lórí àga rẹ̀ rí láti san án. Ó kàn máa ń fi owó tí ó ká sínú aṣọ ìnura sílẹ̀, lórí àwo tí ó ti ṣofo.

N kò rí wọn tí wọ́n pín owó náà rí. N kò rí ètò mìíràn rí. N kò gbọ́ ìjíròrò kankan lórí rẹ̀ rí.

Òun ni ọ̀gá. Bàbá mi ni olùtajà.

Olùtajà sì ni ó ń san.

Nígbà náà, ní alẹ́ ọjọ́ kan, bí a ṣe ń gbé ọkọ̀ sínú gareji, ó sọ fún mi pé:

“Ìwọ máa ń rí mi tí mo ń san nígbà gbogbo. Ìwọ máa ń rí mi tí mo kọ́kọ́ na ọwọ́ sí owó. Nítorí náà o rò pé èmi ni mo ń san ìwé owó náà. Kì í ṣe èmi.”

N kò yé mi.

Ó gba oṣù kan.

Ní ọjọ́ Àìkú kan, ní orí tábìlì kan náà, ọ̀gá náà mú ìwé àkọsílẹ̀ jáde láti inú àpò inú rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí kọ̀wé bí bàbá mi ṣe ń sọ̀rọ̀.

Ẹni tí ó ṣí ṣọ́ọ̀bù tuntun. Ẹni tí ó ti ti tirẹ̀. Ẹni tí ó ń pẹ́ láti san ìwé owó. Ọmọ ẹni tí ó ti gba iṣẹ́ ìdílé. Ẹni tí ó ṣì ń fi ọjà orogún hàn nínú fèrèsé ṣọ́ọ̀bù rẹ̀.

Kò sí ẹni tí ó kọbi ara sí mi, nítorí ọmọdé ni mí, àwọn ọmọdé kò sì ka wọ́n sí lórí tábìlì.

Ní àárọ̀ ọjọ́ Ajé, àwọn àkọsílẹ̀ wọ̀nyí máa ń rìnrìn àjò lọ sí Milano lábẹ́ ìbúra ọwọ́ ọ̀gá náà.

Bàbá mi ń san owó oúnjẹ alẹ́. Ọ̀gá náà ń san gbogbo ìyókù.

Ogún ọdún láìsí ìkìlọ̀ kan ṣoṣo. Láìsí àkọsílẹ̀ ìbáwí kan ṣoṣo. Àti, èyí tí ó ṣe pàtàkì jùlọ, láìsí ìgbéga owó oṣù kan tí a kọ̀.

A lè ka bàbá mi sí ọ̀kan lára àwọn ọkùnrin mẹ́ta tí wọ́n gba owó jùlọ ní Gillette Ítálì, lẹ́yìn olùdarí àgbà àti olùdarí títà gan-an. Kì í ṣe nítorí pé ó tà ju gbogbo ènìyàn lọ. Ṣùgbọ́n nítorí pé kò sí ẹlòmíràn tí ó ní iyì àfikún náà: àwọn ìtàn tí ń tú sílẹ̀ lójoojúmọ́ níwájú àwọn oníbàárà.

Ẹni tí kò jókòó lórí tábìlì ni ó máa ń san ìwé owó nígbà gbogbo.

Rántí gbólóhùn yẹn. Ìwọ yóò nílò rẹ̀ ní òpin.

Kí ni ìdí ìṣáájú gígùn yìí?

Apá Kìíní

Láti ṣàlàyé ohun tí ó ṣẹlẹ̀ lónìí. Àti ohun tí mo ṣàkàwé, pẹ̀lú ìrètí pé ọjọ́ kan ó lè ṣẹlẹ̀ ní tòótọ́. Bóyá ní ọjọ́ tí ń bọ̀ tàbí lẹ́yìn ìgbà pípẹ́, n kò mọ̀.

Ọ̀sán ọjọ́ Àìkú ni ní àárín oṣù Ògúst. Oorun gbígbóná. Afẹ́fẹ́ gbígbẹ. Irú ìgbóná tí ó dà bí ẹni pé ó gbóná sí i gan-an nítorí pé omi inú afẹ́fẹ́ kéré púpọ̀.

Ẹ̀rọ atutù ń ṣiṣẹ́ gidigidi, ìyàwó mi sì ń rán mi létí, bí ó ti máa ń ṣe, láti pa á, nítorí pé ìwé owó iná ti ta iyọ̀ tó láìfi iyọ̀ mìíràn kún un.

Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó agogo mẹ́fà àbọ̀ ìrọ̀lẹ́. Mo nà ara mi sórí àga pupa mi nígbà tí fóònù mi dún.

Kóòdù rẹ̀ jẹ́ +1. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ta ni yóò pè mí láti Amẹ́ríkà ní àkókò yìí, nígbà tí ó yẹ kí ó ṣì jẹ́ àkókò oúnjẹ ọ̀sán níbẹ̀?

Mo gbé e.

“Háló?”

“Háló?”

Ohùn tí ó dákẹ́rọ́rọ́. Tí ó jinlẹ̀. Tí ó ní ìró ọ̀fun díẹ̀.

“Mo fẹ́ bá Ferdinando sọ̀rọ̀.”

“Èmi nìyí. Ta ni mo ń bá sọ̀rọ̀?”

“Robert ni mí. Ẹ kú ìrọ̀lẹ́. Ọmọ Amẹ́ríkà tí ó ní orúkọ ìdílé Faransé.”

Mo rẹ́rìn-ín.

“A dúpẹ́ fún ìpè yìí, ṣùgbọ́n ní òtítọ́, ẹnikẹ́ni tí ó ṣètò ẹ̀gàn yìí yẹ fún ìyìn. Mo ṣubú sínú rẹ̀ pátápátá. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé, bí mo ṣe ronú nísinsìnyí, ẹ ń pè mí láti nọ́mbà Amẹ́ríkà nígbà tí ẹ jókòó ní Róòmù?”

“Bẹ́ẹ̀ ni. Fóònù ara mi ni èyí. N kò lo ọ̀nà ìjọba kankan, nítorí pé kì í ṣe ìbánisọ̀rọ̀ ilé-iṣẹ́. Ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àǹfààní díẹ̀ tí a ṣì gbà mí láàyè. Bí ẹ bá ń ṣiyèméjì, èmi yóò fún yín ní nọ́mbà àárín Vatican, ẹ sì lè fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀.”

“Rárá. Ó dára bẹ́ẹ̀. Ẹ jọ̀wọ́, ẹ máa bá a lọ.”

Mo ń ṣiyèméjì. Mo fura. Mo ṣọ́ra. Ṣùgbọ́n n kò fẹ́ gbé fóònù sílẹ̀. Ìwà àìlọ́wọ̀ kò jẹ́ apá kan ìwà mi rí. Dípò bẹ́ẹ̀ mo gbé ẹ̀rọ ìwádìí ewu inú mi ga sí góńgó, mo sì gbìyànjú láti mọ ibi gan-an tí mo bọ́ sí.

“Ẹ sọ fún mi, Mímọ́ Yín. Kí ni mo lè ṣe fún yín lónìí?”

“A lè pe ara wa ní orúkọ, Nando. A kò jìnnà sí ara wa tó bẹ́ẹ̀ ní ọjọ́ orí.”

“Òtítọ́ ni. A jìnnà sí ara wa nínú ipò nìkan. Ẹ̀yin ni Nọ́mbà Kejì nínú Ìjọ Kátólíìkì. Èmi ni ìkẹyìn àwọn akọ̀wé.”

“Kí ni ìdí Nọ́mbà Kejì? Mo rò pé èmi ni Nọ́mbà Kìíní.”

“Ẹ dárí jì mí bí èyí bá dà bí ohun tí kò rọrùn. Nọ́mbà Kìíní ni ẹni tí ó kọ́ gbogbo rẹ̀: Jésù. Ẹlẹgbẹ́ mi àtijọ́ ní Gillette. Òun nìkan ni ó mọ ohun tí ó ń ṣe gan-an. Nítorí pé kò lè yan àwọn olórí rẹ̀ ní gbangba, ó dá orúkọ oyè Póòpù, ó sì fún yín ní òmìnira láti fi ọ̀nà tiyín kún un.”

Ó bú sí ẹ̀rín.

“Nísinsìnyí ni ó yé mi,” ó wí, “ìdí tí gbogbo ọ̀nà àbáwọlé ilé mi fi ń tún ìbéèrè kan náà sọ: ṣé o ti wo GilletteNarrative lónìí, láti rí ohun tí ẹlẹgbẹ́ náà kọ nísinsìnyí?”

Kò ṣòro fún mi láti bá a rìn. Olùtajà rere máa ń mọ eré nígbà tí ó bá bẹ̀rẹ̀. Ṣùgbọ́n ó gbọ́n tó láti mọ̀ ọ́n pẹ̀lú, ó sì tún ara rẹ̀ ṣe lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

“Ṣé ẹ mọ̀ pé mo ń pè yín láti nọ́mbà tí ó so mọ́ àkáǹtì báǹkì Amẹ́ríkà mi? Ní ìgbà kan sẹ́yìn mo pe báǹkì náà tààrà, wọ́n sì gbé fóònù lé mi, nítorí wọ́n rò pé ẹ̀gàn ni.”

“Bẹ́ẹ̀ ni, Mímọ́ Yín.”

“Rárá, Nando. Ẹ jọ̀wọ́. Ẹ pè mí ní Robert. Ó kéré tán ní ìkọ̀kọ̀. Láìsí ìlànà. Ìgbésí ayé máa ń rọrùn.

“Ó dára, Robert, ẹ ti yan báǹkì tí kò tọ́. Ní ipò yín, àwọn ni ó yẹ kí wọ́n wá bá yín. Ní tòótọ́, ṣíṣí ẹ̀ka kan nínú Ìlú Vatican yẹ kí a kà á sí ohun tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ dandan. Ọlá nìkan yóò ti dá a láre. Àǹfààní tí kò sí báǹkì tó ṣe pàtàkì tí yóò gbójú láti jíròrò rẹ̀.”

“Òtítọ́ ni ẹ sọ. Ṣùgbọ́n ọrọ̀ ajé kì í ṣe pápá mi. Ìpè yìí sì jẹ́ ìwádìí. Gẹ́gẹ́ bí lẹ́tà tí ẹ kọ sí mi. Ní ìparí a ń ṣe iṣẹ́ kan náà.”

“Èwo ni?”

“Àwa méjèèjì ń gbìyànjú láti mọ àwọn ẹlẹgbẹ́ wa ènìyàn.”

Apá Kejì

“Ẹ mọ̀, Nando, mo ti ka gbogbo ìtàn tí ẹ kọ nípa GilletteVatican yín. Ìbéèrè àkọ́kọ́ mi ni èyí.”

Kí ni ìdí èdè méjìlélógún? Ayé méjìlélógún? Kódà níbi tí Ìjọ ti fẹ́rẹ̀ẹ́ wà ní ẹ̀gbẹ́. Ẹ wo Íńdíà.

“Nítorí pé òfin ọjà kan wà tí ẹ kò tíì lò ní tòótọ́ rí.

Àwọn oníbàárà kì í ṣe àwọn tí ń rà. Ẹni tí ń rà ni ẹni tí ó ti ń rà lọ́wọ́ yín. Oníbàárà ni ẹni tí ó ṣì lè rà.

Ẹ ń ka àwọn tí ń rà. Àwọn tí a ti batisí. Àwọn onígbàgbọ́ tí ń ṣe ìsìn. Àwọn tí a kọ orúkọ sílẹ̀. Ẹ sì gbàgbé gbogbo àwọn yòókù.

A kì í ṣẹ́gun ọjà níbi tí a ti lágbára tẹ́lẹ̀. A ń ṣẹ́gun ọjà níbi tí a kò sí, tí kò sì sí ẹni tí ó ń retí kí a dé.

Èdè méjìlélógún kì í ṣe ìtumọ̀ méjìlélógún. Ìlẹ̀kùn sísí méjìlélógún ni wọ́n.”

“Ẹ dúró díẹ̀. Ṣé ẹ ń sọ pé ìgbàgbọ́ jẹ́ ọjà, àti pé àwọn ènìyàn ń pààrọ̀ ẹ̀sìn bí wọ́n ṣe ń pààrọ̀ àmì ọjà ìfọ́ eyín?”

“Mo ń sọ pé àwọn ènìyàn ń lọ. Bí gbólóhùn yẹn bá sì bí yín nínú, ẹ wo ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí àwọn diocese yín kákiri Látìn Amẹ́ríkà ní ọgbọ̀n ọdún sẹ́yìn, kí ẹ sì sọ fún mi ẹni tí ó gbé wọn.

Ó túmọ̀ sí pé mo pa ẹ̀tọ́ mọ́ láti ṣe ìwádìí tó jinlẹ̀ kí ń tó fún yín ní nọ́mbà kan ṣoṣo. N kò ṣèlérí èrè tí n kò tíì fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀. Àwọn olùbánisọ̀rọ̀ ni ó ń ṣe bẹ́ẹ̀. Àwọn olùbánisọ̀rọ̀ sì ń fi ìwé owó ránṣẹ́ bákan náà.

Ohun tí mo lè sọ fún yín nísinsìnyí ni èyí. Ìtajà yín — nítorí bẹ́ẹ̀ ni, ẹ ń ṣe ìtajà, ẹ sì ń ṣe é ní àìdára — ti di ohun àtijọ́ ní ogún ọdún sẹ́yìn. Kò sí ẹni tí ó ń kó àwọn ọmọlẹ́yìn jọ mọ́ pẹ̀lú ìpolongo. Nínú iṣẹ́ kankan.

Ohun kan ń ṣiṣẹ́. Kíkó di ìṣe tí ènìyàn ń ṣe kí ó tó pinnu láti ṣe é.

Nítorí náà ìbéèrè kan ṣoṣo ló kù. Ó sì jẹ́ fún yín.”

“Ẹ máa sọ.”

“Ṣé ẹ fẹ́ kí a rántí yín gẹ́gẹ́ bí Póòpù ìtàn? Àbí gẹ́gẹ́ bí Póòpù tí ó dá ìtàn sílẹ̀?”

“Wọ́n dà bí ọ̀kan náà.”

“Ayé méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni wọ́n. Ìdáhùn sì gbáralé yín pátápátá.”

Ìparí Ọ̀rọ̀

“Ó dára,” ó wí, “a dúpẹ́ fún àkókò yín, fún ìmúratán yín, àti ju gbogbo rẹ̀ lọ fún ìfẹ́ yín.

Mo ní láti sọ ohun kan fún yín. N kò bá yín sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí olùtàn ìtàn nìkan. Bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa àwùjọ. Kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí òǹkọ̀wé. Kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ ọrọ̀ ajé. Mo bá yín sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀gá ètò ìlànà.

Mo pa ẹ̀tọ́ mọ́ láti ṣe ìpinnu àti láti fi tí ó wà ní ọkàn mi hàn yín ní gbangba.”

Nígbà náà ó dákẹ́ díẹ̀.

“Ìbéèrè kan wà tí mo fẹ́ bi yín, Nando. Gbogbo èyí. Èdè méjìlélógún. Ìwádìí náà. Ìwé kékeré inú àpò abẹ. Ta ni ó ń san owó rẹ̀?”

Lójijì mo padà sí gareji kan ní ọdún 1975, lẹ́gbẹ̀ẹ́ ọkùnrin kan tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ san owó oúnjẹ alẹ́ tí kò san ní tòótọ́.

“Robert. Àwọn ènìyàn ni ó ń san nígbà gbogbo. Àwọn ènìyàn kan náà nígbà gbogbo. Ẹ̀yin pè é ní ọrẹ. Àwa pè é ní iye owó ọjà. Ṣùgbọ́n ọwọ́ kan náà ni ó ń ṣí.

Ìyàtọ̀ kì í ṣe ẹni tí ń san láé. Ìyàtọ̀ ni iye owó náà tí ó padà wá ní ìrísí ohun tí ó wúlò, àti iye tí ó dí mọ́lẹ̀, tí ń bọ́ àwọn ènìyàn tí a ń san owó púpọ̀ fún láti mú ohun díẹ̀ jáde.

Bàbá mi ń san owó oúnjẹ alẹ́, kò sì san ohunkóhun. Nítorí ohun tí ó fi fúnni níyì ju ohun tí ó ná lọ.

Nísinsìnyí ó kù fún yín láti pinnu apá wo nínú tábìlì ni ẹ jókòó sí.”

“Ṣé ohun kan wà tí ẹ fẹ́ bi mí?” ó wí.

“Bẹ́ẹ̀ ni. Ẹ ṣọ́ ara yín. Ẹ kíyèsí ibi tí ẹ wà. Ibi tí ó lẹ́wà jùlọ láyé ni. Kì í ṣe ibi tí ó ní ààbò jùlọ. Ewu máa ń wá láti inú. Wọ́n sì máa ń fojú kúrò gan-an nígbà tí ẹ bá gbìyànjú láti tú ohun tí ẹ kò tíì mọ̀.

Ohun kan sí i, Mímọ́ Yín. A dúpẹ́.”

Kí a yin Jésù Krístì.

A kì í ta ìwé. A ń kọ́ ìbáṣepọ̀.