POPULUS QUI MANSIT · Editio Latina · N. 17
QUAESTIO POST OMNE RESPONSUM
Per magnam vitae meae partem responsa sectatus sum. Ut faciunt paene omnes. Scire volebam quod esset consilium rectum. Quae esset via optima. Quae esset significatio eorum quae vivebam. Claritatem volebam. Cursum. Confirmationem. Credebam maturitatem in responsis cumulandis consistere. Quo plus temporis praeteribat, eo magis eius rationem intellegere deberem. Quo plus experientiae cumulavissem, eo pauciores dubitationes habiturus eram. Erat doctrina elegans. Difficultas erat quod vita eam prorsus neglegere videbatur. Anni praeteribant. Experientia crescebat. Onera augebantur. Attamen quaestiones non minuebantur. Contra. Altiores fiebant. Implicatiores. Difficiliores. Inventum animum labefactans fuit. Puer adultos fingebam homines qui intellexissent. Deinde adultus factus sum. Et inveni multos nostrum simpliciter didicisse cum incerto vivere. Non idem est. Ingens differentia est inter scire et pergere. Multi pergunt. Pauci vere sciunt. Memini tempus quo responsa ubique quaerebam. In libris. In societatibus. In itineribus. In hominibus peritioribus. In rebus spiritualibus. In ratione. In numeris.
Credebam alicubi esse explicationem quae omnia ordinare posset. Formulam. Clavem. Ordinem. Sed quotiens eam inventam putabam, nova experientia veniebat quae eam in dubium vocaret. Initio animum frustrabatur. Deinde animum allicere coepit. Postremo animum liberavit. Nam aliquid intellexi. Responsa brevem vitam habent. Quaestiones rectae longam vitam habent. Perlongam. Quaedam nos per decennia comitantur. Quis sum? Quid vere valet? Quid est amare? Pro quo dolere operae pretium est? Quid manet cum omnia mutantur? Non sunt quaestiones solvendae. Sunt quaestiones habitandae. Differentia gravis est. Responsum claudit. Quaestio aperit. Et vita, re vera, aperta mavult. Quotiens novam experientiam transibam, animadvertebam pretium non tam in conclusione adepta positum esse. Positum erat in quaestione quam genuerat. Iactura quaestionem gignit. Amor quaestionem gignit. Morbus quaestionem gignit. Victoria quaestionem gignit. Etiam successus quaestionem gignit. Saepe multo difficiliorem quam naufragium. Nam postquam aliquid adeptus es, quaestio inexspectata se offert: “Et nunc quid?” Per annos credideram sensum rerum in responsis latere. Deinde miram rerum concursionem animadvertere coepi. Homines maxime animum attrahentes quos conveniebam iidem minime certi erant. Non erant dubii. Aperti erant.
Intellegebant res latiores esse quam suas opiniones. Implicatiores quam suas formulas. Ditiores quam suas conclusiones. Ideo interrogare pergebant. Non ex infirmitate. Ex intellegentia. Vera intellegentia non consistit in multis responsis habendis. Consistit in agnoscendo quae quaestiones adhuc poni mereantur. In vita mea diversas terras visitavi. Diversas culturas. Diversas religiones. Diversos ordines. Quisque locus alia responsa habebat. Attamen quaestiones primae fere semper eaedem erant. Quomodo vivendum. Quomodo amandum. Quomodo morti occurrendum. Quomodo cum tempore vivendum. Quomodo significatio invenienda. Hoc me alte percussit. Nam aliquid universale monstrabat. Civitates sermonem mutant. Quaestiones necessariae non item. Fortasse ob id ipsum ars narrandi superstes manet. Quia solutiones non praebet. Explorationes praebet. Fabula non valet ad vitam solvendam. Valet ad quaestionem illustrandam. Et bona quaestio hominem per annos comitari potest. Melius quam multa responsa. Memini diem quo de omnibus certis quae reliqueram cogitabam. Multa erant. Multa longa vitae meae tempora rexerant. Quaedam utilia fuerant. Alia minus. Sed omnia rei maturiori locum cesserant. Conscientiae rerum naturam non tribunal esse.
Colloquium est. Colloquium infinitum inter id quod scimus et id quod ignoramus. Inter id quod intellegimus et id quod effugit. Inter id quod fuimus et id quod fimus. Ex illo tempore dubitationes pro hostibus habere desii. Eas pro comitibus itineris habere coepi. Non omnes dubitationes attentionem merentur. Quaedam strepitus sunt. Quaedam timor sunt. Quaedam mera confusio sunt. Sed sunt aliae. Altiores. Taciturniores. Sinceriores. Eae quae redire pergunt. Eae quae ianuam conscientiae annum post annum pulsant. Eae quae audiri postulant. Eas revereri didici. Nam saepe aliquid magni custodiunt. Mutationem. Veritatem. Cursum. Partem nostri adhuc inexploratam. Retro spectans, iam non moveor ab iis qui responsum omnium rerum habent. Magis me attrahunt ii qui veram quaestionem ponere sciunt. Nam responsum exhauriri potest. Quaestio totam vitam gignere potest. Fortasse hoc est unum e pretiosissimis praeceptis quae tempus mihi reliquit. Noli tantum responsum quaerere. Quaere quaestionem quae id genuit. Nam post omnem opinionem gravem. Post omnem veram mutationem. Post omnem electionem magni momenti. Post omnem fabulam quae narrari meretur. Semper est quaestio inconspicua. Et ibi iter incipit. Multo ante responsum.
Ferdinando Frega
Gillette Man ⚔️