ANG TUNGKOD NA HINDI NAKIKITA

Hindi alam ng lolo ko na darating ang araw na may susulat tungkol sa kanya. Hindi alam ng tatay ko na may maghahanap ng kahulugan sa ilang desisyong ginawa niya. Sa mahabang panahon, hindi ko alam na may kuwento pala. Akala ko mga araw lamang ang umiiral — mga ordinaryong araw, puno ng trabaho, problema, kliyente, mga pangakong natupad at ang ilang hindi natapos.

Sa loob ng maraming taon, naniwala akong pagkakataon lamang ang ugnayan ng tatlong salinlahi ng pamilya ko sa Gillette. Pagkatapos, ginawa ng panahon ang pinakamahusay nitong kaya — pinagdugtong nito ang mga tuldok, at napagtanto ko na hindi ang kompanya ang tunay na bida. Ito’y ang pagpapatuloy — disiplina, ang salitang binitawan, responsibilidad, ang paniwalang mas mahalaga ang sariling pangalan kaysa sariling tungkulin. Mga bagay na hindi lumalabas sa balanse ng libro, ngunit siyang di-nakikitang pundasyon kung saan itinatayo ang isang buhay.

Saanman ako nagtrabaho, nakilala ko ang mga lalaki at babaeng humaharap sa parehong tanong: paano panatilihin ang isang pangako, paano protektahan ang isang pamilya, paano manatiling nakatayo kung mas madali sanang sumuko. Ang natitira, kapag tumigil na ang ingay, ay ang ipinasa natin nang hindi namamalayan — at ang dugong nananatili ay hindi biyolohikal. Ito ay moral na pagpapatuloy, isang sinulid, pagkakabilang, alaalang nagpapatuloy.

Kaya’t hindi nagsisimula ang kuwentong ito sa isang produkto, isang tatak, o kahit sa isang tao. Nagsisimula ito sa isang paglipat — isang tungkod na hindi nakikita, dumaraan sa panahon, mula sa isang kamay tungo sa isa pa, mula sa isang pangalan tungo sa iba. Tatlong lalaki. Tatlong panahon. Tatlong magkaibang landas. Iisang sinulid lamang. Tatlong talim. Isang dugo. At lahat ng iba pa ay sumusunod.