
Manîfestoyeke weşanxaneyê û rêzeyek ku wekî manîfestoyekê tê xwendin: kok, hevdîtin, derengmayîn, diyalog, jidayikbûn. Kod wekî tiştekî ku di navbera du kesan de diqewime, gelek berî ku bibe rêzik.
LIBRARY — KURDÎ · 04
GILLETTE
AMORE ONE WOMAN
GILLETTE KODA JINAN 2026
Kok, Avahî û Koda Gerdûna Gillette
FERDINANDO FREGA
Nando The Scribe
Sîstema Gillette Narrative
Beşa Nasnameya Jina Gillette
2026
MANÎFESTOYA WEŞANXANEYÊ
Ev pirtûk ji pêwîstiyekê çêdibe:
naskirina jinê wekî hêmaneke bingehîn a hebûnê
û wekî bingeha nasnameya nû ya Gillette.
Ne wekî rol.
Ne wekî fonksiyon.
Ne wekî kesayeteke pêvek.
Jin koka hişmendiyê ye, koka hestan e,
mîmariya nexuya ye ku her tiştê dijî radigire.
Bi dehan salan vegotina mêran cih girt.
Niha dema rastiyê ye:
jin ne jêderketî ye. Ew avahî ye.
Ev pirtûk jinan pîroz nake.
Wan nas dike.
Wan vedigerîne cihê wan ê xwezayî:
di navendê de.
Ev kiryareke weşanxaneyê ye, lê di heman demê de kiryareke çandî ye.
Danezaneke nasnameyê.
Şikesteke pêwîst.
Jin kod e.
Jin nexşe ye.
Jin berdewamî ye.
Û bêyî wê, tiştek tune.
NOTA WEŞANXANEYÊ
Ev cild di gerdûna vegotina Gillette de xaleke werçerxê ye.
Piştî derbasbûna di nasnameya mêranî, dîsîplîn, bîranîn û veguherînê de,
Ev pirtûk qada herî fireh û herî kûr vedike:
jin wekî tewra hilgir a tevahiya sîstema mirovî.
Ne roman e.
Ne gotar e.
Ne şahidî ye.
Nivîseke damezrîner e.
Her rûpel hatiye avakirin da ku navendîbûna wê ya resen ji jinê re vegerîne,
ne wekî kesayeteke sembolîk, lê wekî bingeheke avahîsaz.
Ev pirtûk beşeke ji nasnameya nû ya Gillette Woman e,
û dilê wê yê têgehî temsîl dike.
DIYARÎ
Ji hemû jinên ku qet cih nexwestin re,
lê ew afirandin.
Ji yên ku di bêdengiyê de axivîn re,
yên ku li ber xwe dan bêyî ku werin dîtin,
yên ku ava kirin bêyî ku navê wan were gotin.
Ji keça min re,
ku fêrî min kir ku dengê evînê tune,
lê hebûna wê heye.
Ji jina min re,
ku nîşanî min da ku hêz ne desthilat e,
lê bandor e.
Ji diya min re,
ku berî ku jin be jî kok bû.
BERGA PAŞÎN
Jin ne rol e.
Ew sîstem e.
Sîstemeke kevnar, rast û bêdeng
ku her tiştê heye radigire.
Ev pirtûk behsa jinê dike wekî kok,
wekî bîranîn,
wekî berxwedan,
wekî mîrate.
Bi dîmenên nêzîk, bi derbasbûnên nifşan,
bi bêdengiyên ku dibin ziman
û bi tevgerên ku dibin mîmarî,
Wêneyê herî rast û herî pêwîst pêk tîne:
jin wekî bingeha nasnameya mirovî
û ya nasnameya nû ya Gillette.
Pirtûkek ku rave nake.
Eşkere dike.
Pirtûkek ku pîroz nake.
Nas dike.
Pirtûkek ku li ser jinan naaxive.
Bi wan re diaxive.
PÊŞGOTIN
Hin pirtûk hene ku ji bo vegotinê hatine nivîsandin.
Û hin pirtûk hene ku ji bo vegerandinê hatine nivîsandin.
Ev ji kategoriya duyem e.
Bi salan min vegotina mêranî derbas kir,
dîsîplîn, bîranîn, veguherîn.
Lê her rê, her ketin, her ji nû ve jidayikbûn
xwedî kokek bû ku min hê navê wê nedabû:
jin.
Ne jin wekî kesayet.
Lê jin wekî avahî.
Jina ku diafirîne,
ku diparêze,
ku li ber xwe dide,
ku pênase dike.
Jina ku naskirinê naxwaze,
lê her tim heq kiriye.
Ev pirtûk awayê min e ku vegerim destpêkê.
Ku tiştê nexuya bûye nas bikim.
Ku şiklê bidim tiştê ku her tim her tişt ragirtiye.
PÊŞMERC
Min ev pirtûk ne ji bo ravekirina jinan nivîsand.
Ev ne mimkun bû.
Û dê quretî bûya.
Min ew nivîsand da ku wan nas bikim.
Ji ber ku her çîroka ku min jiya,
her nasnameya ku min ava kir,
her dîsîplîna ku ez fêr bûm,
koka wê jinek bû.
Jin ne razek e ku were vekirin.
Ew hebûnek e ku were pêşwazîkirin.
Ev pirtûk îdia nake ku bibêje jin çi ye.
Îdia dike ku bibêje ew çi temsîl dike:
her tiştî.
KURTE
Mêrek di nav jiyana xwe de digere û kifş dike ku her derbasbûn,
her xala werçerxê, her birîn û her ji nû ve jidayikbûn
xwedî kokek tenê ye: jin.
Ji dayikê heta jinê,
ji keçê heta xaltîkê,
ji jinên ku hatin dîtin heta jinên ku hatin xeyalkirin,
her kesayet dibe şemîkek,
dersek,
eşkerebûnek.
Pirtûk behsa jinê dike wekî bingeha nasnameya mirovî.
û wekî hêmaneke bingehîn a nasnameya nû ya Gillette.
Rêwîtiyeke vegotinê ku bîranîn, jiyanname,
arketîp û avahiyê digihîne hev,
da ku jinê vegerîne cihê ku aîdî wê ye:
di navendê de.
NOTA NIVÎSKAR
Min ev pirtûk ne ji bo axaftina li ser jinan nivîsand.
Min ew nivîsand da ku bi saya jinan biaxivim.
Her rûpel ji tevgerekê çêdibe ku min dît,
ji bêdengiyekê ku min bihîst,
ji hebûnekê ku ez çêkirim.
Jin ne mijarek e.
Ew kokek e.
Û ev pirtûk awayê min e ku vegerim wir.
DESTPÊK
Jin hêmana bingehîn a her tiştî ye.
Ne ji ber ku jiyanê diafirîne,
lê ji ber ku wateyê diafirîne.
Her mêr ji jinekê tê dinyayê,
lê ne hemû fêr dibin ku vê nas bikin.
Ev ji min re bi salan ajot.
Bi dehan salan.
Tevahiya hebûnekê.
Ev pirtûk encama wê naskirinê ye:
jin wekî bingeh,
wekî kok,
wekî mîmariya nexuya,
wekî sîstemeke hişmendiya bilind.
Nasnameya nû ya Gillette bêyî wê nikare hebe.
Ji ber ku jin ne beşek ji cîhanê ye.
Ew e ku cîhanê bi hev re digire.
PÊŞPEYV
Jin ne rol e.
Ne erk e.
Ne fonksiyoneke ku yên din dabeş kirine.
Jin sîstem e.
Sîstemeke tevlihev, kevnar, rast.
Sîstemek ku ne ji bo şîrovekirinê, lê ji bo naskirinê çêbûye.
Gelek berî ku cîhan fêr bibe navê tiştan bide,
jinê jixwe şikil dabû bêhnê,
ritmê,
berdewamiyê.
Ew ne efsane ye.
Ew bîranîna biyolojîk e.
Ew zanîn e ku pêwîstî bi ravekirinê nîne.
Jin bingeh e.
Ew kok e.
Ew dengê yekem e ku axivî bêyî ku were bihîstin.
Ew hebûna yekem e ku şikil da cîhanê.
bêyî ku naskirinê bixwaze.
Her tevgereke jinê kodek e.
Her bêdengî ziman e.
Her hilbijartin kiryareke mîmariya hestî ye.
Ew ne nazik e.
Ew rast e.
Ew ne hişk e.
Ew pêwîst e.
Ew ne raz e.
Ew avahî ye.
Û dema cîhan berdewam li pênaseyan digere,
ew berdewam heye.
Diafirîne.
Diguherîne.
Jin ne ew e ku xuya dike.
Ew e ku radigire.
Û her tiştê ku heye,
heye ji ber ku jinekê, rojekê,
biryar da ku teslîm nebe.
KOK
Pirtûka Afirandinê behsa parsûyekê dike.
Genetîk behsa mîrateyeke hezar salî dike.
Min her tim difikirî ku rastî li cihekî di navbera her duyan de ye.
Paşê min fêm kir ku ne wisa ye.
Jin ji mêr çênebû.
Mêr ji jinê çêbû.
Jin ne jêderketî ye.
Ew bingeh e.
Ew zanîna kevnar e.
Ew bîranîna biyolojîk e.
Ew hêz e ku berî pênaseyê tê.
Bêyî jinê, tiştek nalive.
Ne bi serdestiyê.
Bi kokê.
HEVDÎTIN
Min difikirî ez bi hêz im.
Nayê têkbirin.
Qet nebe min wisa ji xwe re gotibû.
Min wêneyekî xwe ava kiribû ku dixebitî:
xurt, biryardar, nedirbas.
Paşê ew hat.
Ew neket jiyana min.
Ew di nav wê re derbas bû.
Wekî herikînekê ku tu nikarî rawestînî,
wekî bayekî ku tu nikarî paşguh bikî.
Di du mehan de, ew bêyî pirsînê bi min re zewicî.
Û ez bawer bûm ku min bi xwe her tişt biryar dabû.
Serweriya jinê ne stratejî ye.
Xwezayî ye.
Awayekî bûna di cîhanê de ye ku pêwîstî bi ravekirinê nîne.
Heta ku ez hatim ser hişê xwe, lîstik dest pê kiribû.
Û min fêm kir ku ew her tim gavekê pêş in.
Ne bi fêlbaziyê.
Bi avahiyê.
DERENGMAYÎN
Ji bo min, derengmayîn kêmasiyek bû.
Nîşaneke neyînî.
Xeletiyeke sîstemê.
Ji bo wê, wê sibehê, ew mizgînek bû.
Ew li benda zarokekî bû.
Bi rastî: em li benda zarokekî bûn.
Ne test hebûn, ne pêşbînî.
Tenê hêvî hebûn, xizmên ku behîs dikirin,
û dem ku hêdî hêdî xwe dixwar, wekî rîtuelekê.
Min tiştek negot.
Wê ji bo me herduyan axivî.
DIYALOG
Bi kêfxweşî, wê ji min pirsî ka ez çi dixwazim: kur an keç.
Min bi hevoka ewle bersiv da:
“Ya girîng ew e ku zarok saxlem be.”
Ev ne durûtî bû.
Xweparastina hestî bû.
Wê bi dîtinê diaxivî:
paşnav, xwîn, futbol, berdewamî,
ramana zarokekî ku dê bibe pira navbera me.
Min guhdarî kir.
Û fêr bûm.
Jin bi derfetê diaxive.
Mêr bi parastinê bersiv dide.
JIDAYIKBÛN
Wê sibehê, wê ji odeyê gazî min kir.
Wê ji min re got vegere: ava wê şikestibû.
Min li malê li cihê ku av jê diherikî digeriya, wekî ku boriyek teqiyabe.
Wê li min nêrî wekî ku mirov li zarokekî dinêre ku fêm nake.
“Min bibe klînîkê.”
Jidayikbûn kiryara yekem a rêberiya jinê ye.
Ew ferman dide.
Ew li pey diçe.
BÊHNA YEKEM
Wê kurek dixwest.
Gava wê keç dît, awirek di rûyê wê re derbas bû ku ew eşkere kir.
Zarok bi cejnê nehat pêşwazîkirin.
Bi bêdengiyê hat pêşwazîkirin.
Û di wê bêdengiyê de, wê dest bi avakirina cihê xwe kir.
Ne ji bo ku were hezkirin.
Ji bo ku hebe.
Jin bi pêşwaziyê nayê dinyayê.
Bi berxwedanê tê dinyayê.
Jidayikbûn ne bûyerek bû.
Danezanek bû.
TÊKOŞÎNA BÊDENG
Girêdana herî kûr di heman demê de ya herî dijwar e.
Şîretên ku dibin berxwedan.
Peyvên ku birîndar dikin.
Bêdengiyên ku diparêzin.
Hilbijartinên ku wekî meydanxwendinê xuya dikin.
Wan hevdu neguhertin.
Wan hevdu qebûl kirin.
Û ji wir hevkariya rastîn çêbû.
Dayik ne her tim rêber e.
Carinan neynik e.
Carinan sînor e.
Carinan şemîk e.
Gava keç dev ji lêgerîna pejirandinê berdide,
û dayik dev ji xwestina rastkirinê berdide,
Rêz çêdibe.
XALTÎK
Xaltîkê ferz nekir.
Pêşniyar kir.
Rast nekir.
Guhdarî kir.
Bi wê re, keçikê azadî fêr bû:
ne serhildan, lê hilbijartin.
Gotina na bêyî tirs.
Gotina erê bêyî ravekirin.
Hevkarî ji baweriyê çêdibe.
Ne ji pejirandinê.
BAV
Bav zêde neaxivî.
Lê her tevgera wî danezanek bû.
Destên wî — mezin, aram û sivik.
Awira wî ku hewl nedida fêm bike, lê diparast.
Gava ew diket, ew nedibeziya.
Li bendê dima.
Ji ber ku evîn ne parastin e.
Bawerî ye.
Gava wê xeletî dikirin, wî rast nedikir.
Guhdarî dikir.
Gava ew bû jin, wî rola xwe neguhert.
Bav ma.
Û stargeh.
Û neynik.
Û bêdengiya ku dilê mirov xweş dike.
Evîna wan pêwîstî bi peyvan nebû.
Ji demê çêbûbû.
JI HER BAVÎ RE
Ew bi bêdengî dikeve hundir.
Ew rûniştî ye, destên wî di hev de.
Naaxive.
Napirse.
Li bendê dimîne.
Ew nêzîk dibe.
Kaxezên wê tune.
Axaftinên wê tune.
Tenê dilekî tijî wê heye.
“Bavo… min tu dîtî.”
Hêsirek dikeve.
Ew wê vedişêre.
Ew wê dibîne.
“Te qet ji min re negot, ‘Ez ji te hez dikim’.
Lê min ew hîs kir.”
Ew digirî.
Ne wekî kesekî ku dişikê.
Wekî kesekî ku di dawiyê de xwe berdide.
Û di wê hembêzê de, her tişt heye:
keçika biçûk,
jin,
keç,
û bavê ku qet dev ji bavbûnê berneda.
TEMENÊN KU RENG DIDIN
Jin naguhere.
Fireh dibe.
20 — derfet
Cîhan ji te re dibêje divê tu kî bî.
Tu dest bi bersivdanê dikî.
30 — hilbijartin
Birîn dibin nexşe.
Dengê hundirîn ji ser deng û qîrînê bilind dibe.
40 — pênase
Tu êdî destûr naxwazî.
Tu xwe hildibijêrî.
50 — cewher
Tu êdî nagerî.
Tu hildibijêrî.
60 — sentez
Rol kêmtir.
Nasname zêdetir.
70 — lêborîn
Nermiya li hember xwe dibe qanûn.
80 — bîranîna zindî
Tu êdî li pey naçî.
Tu diparêzî.
90 — şemîk
Tu natirsî.
Rêza te heye.
100 — mîrate
Tu hîn nakî.
Tu vedibêjî.
Wêdetir — kok
Jinên ku êdî ne li vir in
ew in ku me rast radigirin.
JINA KU…
Jin ne rol e.
Ew ritm e.
Her perçe odeyek e ku jinekê tê de bêhn girt û hilbijart.
— Lêborînê naxwaze — lê heye.
— Xema xwe dixwe.
— Êdî natirse.
— Bêyî poşmaniyê bîr tîne.
— Pêwîstî bi erêkirinê nîne.
— Bêyî demjimêrên diyar dixebite
— Dîsa radibe.
— Di nav dijwariyê de hez dike.
— Ji bîr nake ku ew kî ye.
— Di laşê xwe de dijî.
— Navekî wê yê yekane tune
— Diguhere û hîn dike.
— Bi bêdengiyê sax dike.
— Jê re dibêjin ‘doktor.’
Her jin cîhanek e.
Her cîhan qanûnek e.
HEFT QANÛNÊN JINÊ
— Jin kok e.
— Jin bîranîn e.
— Jin berxwedan e.
— Jin hilbijartin e.
— Jin xemxwarin e.
— Jin veguherîn e.
— Jin mîrate ye.
RASTIYA DAWÎ
Ew ne nazik e.
Ew rast e.
Ew ne hişk e.
Ew pêwîst e.
Ew ne raz e.
Ew avahî ye.
Cîhan ji bo jinê ne amade ye.
Lê bêyî jinê, cîhan tune.
ENCAM
Jin ne beşek ji jiyanê ye.
Ew jiyan e ku di nav her beşê re derbas dibe.
Ew ne rol e, ne erk e, ne fonksiyon e.
Ew sîstemeke hişmendiyê ye ku berî her tiştê heye tê, wî radigire
û nû dike.
Ev pirtûk çîrokekê bi dawî nake.
Kokekê vedigerîne.
Jin hêmana bingehîn a nasnameya nû ya Gillette ye:
ne wekî sembol, lê wekî avahî.
Ne wekî wêne, lê wekî bingeh.
Ne wekî kesayet, lê wekî mîmarî.
Her tiştê ku li vir hatiye nivîsandin
ne rêzgirtinek e.
Naskirinek e.
RAMÎN
Jin yekane mirov e ku dikare jiyanê biafirîne.
û, di heman demê de, wateyê biafirîne.
Ew mîmariya hestî ya yekem e ku em pê re rû bi rû dibin,
dengê yekem e ku rê nîşanî me dide,
nebûna yekem e ku me çêdike,
hebûna yekem e ku me radigire.
Ew ne nazik e.
Ew rast e.
Ew ne hişk e.
Ew pêwîst e.
NIRXANDIN
Heke cîhanê guh bidaya jinan,
gelek şer qet dest pê nedikirin.
Gelek bêdengî nedibûn birîn.
Gelek jiyan nedihatin hilweşandin.
Jin ne nîvê mêr e.
Ew koka wî ye.
Û naskirina vê ne kiryareke dilnermiyê ye.
Kiryareke rastiyê ye.
SPASÎ
Ez spasiya jinên jiyana xwe dikim:
diya xwe, jina xwe, keça xwe û xaltîka xwe.
Her yekê ji wan şopek hiştiye ku nayê jêbirin.
Ez spasiya jinên ku min dîtin dikim,
yên ku min guh dayê,
yên ku bêyî axaftinê fêrî min kirin.
Ez spasiya yên ku li ber xwe dan dikim,
yên ku hilbijartin,
yên ku hez kirin,
yên ku bêdeng man,
yên ku ava kirin.
Ev pirtûk heye ji ber ku ew hene.
NIRXANDINA WEŞANXANEYÊ
Nivîsa Ferdinando Frega jinê ne wekî mijar derbas dike,
lê wekî avahiya hilgir a nasnameya mirovî.
Pirtûk jinan nayîne ziman:
Wan eşkere dike.
Wan pîroz nake:
wan nas dike.
Hêza wê di şiyana veguherandina kesane bo gerdûnî de ye,
ya bêdengiyê bo ziman,
ya bîranînê bo mîmarî.
Ev nivîsek e ku aîdî ti cureyê wêjeyî nîne.
Aîdî pêwîstiyeke çandî ye.
NAMEYA JI XWENDEVANÊN GILLETTE RE
Ji wan re ku her tim Gillette bi kar anîne,
ji wan re ku îro wê kifş dikin,
ji wan re ku sibê dê wê bijîn:
Gillette êdî ne tenê marqeyek e.
Ew nasnameyek e.
Û ev nasname bêyî jinê nikare hebe.
Jin koka tevgerê ye,
rastbûna ramanê ye,
berdewamiya xemxwarinê ye,
koka hêzê ye.
Gillette ya nû jinê wekî bingeh nas dike,
ne wekî pêvek.
Wekî sîstem,
ne wekî rol.
Bi rêzdarî.
Bi rastiyê.
Bi avahiyê.
Ferdinando Frega
THE BIC SAGAThe takeover that never happened.
THE WILKINSON SAGAThe steel aunt.