
Manîfestoyek di diwanzdeh tevgeran de, bi rêzên kurt hatiye nivîsîn: qencî ne xwezayî ye, lê nazik, bi zanebûn û biha ye; xirabî fonksiyonel e û ne hewceyê cinawiran e; bêalîbûn tune û li dora xwendinê tu civak ava nabe. Bi vekişîna nivîskar û nameyekê bi dawî dibe ku ji xwîner helwestê dixwaze, ne lihevkirinê.
LIBRARY — KURDÎ · 05
I. PÊŞGOTINEKE NEXWESTÎ
Ev nivîs ji bo dilxweşkirinê nehatiye nivîsîn.
Ji bo hînkirinê nehatiye nivîsîn.
Ji bo rizgarkirinê nehatiye nivîsîn.
Ew heye ji ber ku hin kesan têra xwe dîtine.
Û gava ku te ew dîtibe, xwe nezan kirin êdî ne gengaz e.
Qencî bi serê xwe nayê.
Xirabî tê.
Ev ne raman e.
Ev rastiyeke nexweş e.
II. BÊGUNEHIYA DEREWÎN A QENCIYÊ
Qencî ne xwezayî ye.
Nazik, bi zanebûn û biha ye.
Yên ku bawer dikin Qencî xweber e
qet neçar nebûne ku bi rastî wê biparêzin.
Qencî dixwaze:
• amadebûn
• hewldan
• xwegirtin
• windakirin
Qencî di rehetiyê de mezin nabe.
Qencî li dijî herikê mezin dibe.
Ji ber vê yekê gelek caran bi lawaziyê re tê tevlihevkirin.
III. ASAYÎBÛNA XIRABIYÊ
Xirabî ne hewce ye ku were gazîkirin.
Ne hewceyê rêûresman e.
Ne hewceyê cinawiran e.
Xirabî fonksiyonel e.
Xwe diguncîne.
Xwe rewa dike.
Tevlî derdorê dibe.
Xirabî naqîre.
Xirabî rave dike.
Ji te re dibêje:
• “Niha ne dem e.”
• “Ev ne berpirsiyariya min e.”
• “Alternatîf tune.”
• “Tişt bi vî awayî dixebitin.”
Xirabî di asayîbûnê de geş dibe.
IV. BÊALÎBÛN TUNE
Bêalîbûn efsaneyeke rehet e
ku ji aliyê yên ku naxwazin bihayê bijartinê bidin ve hatiye îcadkirin.
Her nebijartin bijartinek e.
Her derengxistin teslîmbûnek e.
Her rewakirin îmzeyek e.
Yên ku Qenciyê hilnabijêrin
ne bêalî ne.
Ew ji Xirabiyê re cih vedikin.
V. QENCÎ NE DILOVAN E
Qencî teseliyê nade.
Aram nake.
Dilrihet nake.
Qencî eşkere dike.
Te li ber neynikê datîne
dema ku tu behaneyekê tercîh dikî.
Hesabdayînê dixwaze:
• ji bo tiştê ku tu jê reviyayî
• ji bo tiştê ku te rewa kir
• ji bo tiştê ku te jê re got “pêwîst”
Qencî hevgirtinê dixwaze,
ne paqijiyê.
VI. XIRABÎ NE DILREQ E
Xirabî kêm caran xwe wekî dilreqî nîşan dide.
Xwe wekî pêwîstî nîşan dide.
Karekî wê heye.
Malbateke wê heye.
Roleke wê ya rûmetdar heye.
Xirabiya rastîn:
• bi zorê xera nake.
• bi eşkereyî êrîş nake.
• bi bêdengî dixwe.
Ji aliyê wan ve tê meşandin
ku zirarê didin
bêyî ku destên xwe qirêj bikin
û bêyî ku pejirandina civakî winda bikin.
VII. ÇÎROK NABEXŞÎNIN
Çîrok alîkariya me dikin ku em fêm bikin.
Lê rizgar nakin.
Çîrok hestan dihejînin.
Lê biryar nadin.
Dibe ku tu derbas bibî di nav:
• nexweşiyê
• windakirinê
• xiyanetê
• neheqiyê
• êşa kûr
Û neguherî bimînî.
Êş te baştir nake.
Te xuyatir dike.
VIII. BERPIRSIYARÎ
Tu tiştê ku te jiyaye
te bi xweber “qenc” nake.
Te berpirsiyar dike.
Her êşa ku neguherî
dibe jehr.
Her birîna ku wekî behane tê bikaranîn
dibe çekek li dijî kesên din.
Berpirsiyarî ew der e ku vegotin lê diqede
û exlaq dest pê dike.
IX. TENÊTIYA QENCIYÊ
Qencî gelek caran bi tenê ye.
Temaşevanên wê tune ne.
Çepikên wê tune ne.
Tu vegereke yekser pêşkêş nake.
Ew kiryareke biçûk e
ku dema kes temaşe nake tê kirin.
Ew sînorek e ku tu li ser xwe datînî
dema ku sûdwergirtin dê hêsantir be.
Qencî cîhanê naguherîne.
Rêyê diguherîne.
X. QEDER WEKÎ DEREW
Qeder behaneyeke spehî ye
ji bo revîna ji giraniya bijartinê.
Qederek tune ku te bibexşîne.
Tenê rêzeyeke biryaran heye
ku tu qet bi dilsozî bi wan re rû bi rû nebûyî.
Rasthatin dikare rêya te bibire.
Lê tu biryar didî
ka tu bi wê çi bikî.
Bext ne diyarî ye.
Ew berpirsiyariya pêşwext e.
XI. XET
Kêliyek tê
ku tevlihevî êdî ne gengaz e.
Li aliyekî:
yên ku dizanin ku dikarin Xirabiyê bikin
û hildibijêrin ku nekin.
Li aliyê din:
yên ku ji xwe re dibêjin “qenc”
da ku qet nebijêrin.
Ev xet e.
Yên din tune ne.
XII. CIVAK TUNE
Ev manîfesto
civakekê naafirîne.
Endamtiyê pêşkêş nake.
Penageh nade.
Yên ku dimînin
bi tenê dimînin.
Yên ku diçin
nayên rawestandin.
NIVÎSKAR VEDIKIŞE
Piştî vê nivîsê
berdewamî tune.
Ravekirin tune.
Nivîskar tune.
Nivîskar vedikişe
ji ber ku êdî ne hewce ye.
Tenê xwîner dimîne,
bi tenê bi bijartinên xwe re.
Eşkerebûn
Qencî te baştir nake.
Xirabî te xerabtir nake.
Ew te eşkere dikin.
Ew eşkere dikin ka tu kî yî
dema ku kes temaşe nake
û kes tune ku tu qanih bikî.
Dawî
Heke tu li vir li teseliyê digerî,
ev nivîsa şaş e.
Heke tu li derseke exlaqî digeriyayî,
te dema xwe winda kir.
Heke tu li kesekî digerî ku sûcê bavêjî ser,
li dora xwe binêre.
Ev ne ders e.
Ew xetek e.
Xelek girtî ye.
NAMEYA JI XWÎNERAN RE
Tu ne bi rasthatinê hatî vir,
lê rasthatin te nabexşîne.
Meraq ne bêgunehî ye.
Ceribandinek e.
Tiştê ku te xwend lihevkirinê naxwaze.
Helwestê dixwaze.
Heke te nerehetî hîs kir, ji ber ku dest li tiştekî hat dayîn.
Heke te tiştek hîs nekir, ew jî bersivek e.
Ev nivîs li baweriyê nagere.
Rêberiyê pêşkêş nake.
Sozê sivikbûnê nade.
Te bi tiştê ku dimîne re dihêle
dema ku ravekirin diqedin.
Êdî tu nivîskar li pişt van gotinan namîne.
Tu civak li benda te nîne.
Tu encam dê li pey neyê.
Tenê bijartinên te berdewam dikin.
Gava tu amade bî rûpelê bigire.
Ne berê.
Nivîskar Vedikişe
—
Tiştê ku li pey tê
ne
doktrîn e.
Ew
fikirîn e.
—
Ferdinando Frega
THE BIC SAGAThe takeover that never happened.
THE WILKINSON SAGAThe steel aunt.