GILLETTE: LEMBE RA NHARHU — XIYENGE 4

Gillette: The Year of Three — ACT 4 — The First Blade, My Gillette, chapter 08

Mukwana wo sungula, Gillette wa mina · Nkandziyiso wa Xitsonga  ·  Nhlayo 08

GILLETTE: LEMBE RA NHARHU — XIYENGE 4


A ku ha ri nimixo swinene hi mixo wolowo wa Nyenyankulu loko munhu a ba ntsemo wa nyangwa.

Hinkwavo hi ku hatlisa va sungule ku vutisa leswaku a ku nga va mani. N’wana wa mina wa nhwanyana Giorgia u n’wayitele kutani, hi ku tiyiseka loku helelaka, a tivisa:
«Eku heteleleni. Va tile ku ta ku khoma.»

Hi laha swi humeleleke hakona, a ku ri mutisi wa mapapila ntsena.

Nimadyambu lama hundzeke a a rivele ku tisa thelegiramu. A chava leswaku xihoxo lexi xi nga n’wi lahlekisa ntirho, u tiyimisele ku xi lulamisa nimpundzu-mpundzu. Eka yena, nkarhi a wu ri nchumu lowutsongo, swi vonaka.

Nsati wa mina u pfule thelegiramu hikwalaho ka ku tsakela ku tiva. A yi vula leswi:
«Manana wo Xiximeka swinene ni nuna wa yena va rhambiwa ku ta eka xiendlakalo lexi nga ta va hi 30 Mudyaxihi eHolweni ya Varhangeri eReggio Calabria, xi ri ni nhloko-mhaka leyi nge: Mavele lama Velekiweke hi Lembe ra 1993.
Mi kombeliwa ku tihlanganisa ni hofisi ya vatsari ku nga si hela masiku manharhu endzhaku ka ku amukela thelegiramu leyi leswaku mi tiyisisa ku ta ka n’wina. A ku nge vi na ku hakela nchumu.»

Hi langutanile.
A ku hundzile malembe ya makume manharhu na nharhu. Swiendlakalo swo tano a swi humeleli nkarhi na nkarhi. A hi tsakela ku tiva.

Nsati wa mina hi ku hatlisa u sungule ntirho wa yena wa switsundzuxo.
Tikhome kahle.
U nga endli nchumu hi ku hatlisa.
Tshama u miyerile naswona u ri ni miehleketo yo baleka.
Amukela xin’wana ni xin’wana lexi va hi nyikaka xona.
Kutani u vuya ekaya hi ku rhula.
A a n’wayitela loko a ri karhi a swi vula.
A a swi tiva kahle leswaku ku tsundzuxa mhisi ndlela yo tikhoma ha yona exikarhi ka tinyimpfu hakanyingi i ku tlanga hi nkarhi.
Ahahahah.

Siku ra xiendlakalo ri fikile eku heteleleni.
Holo a yi tele vanhu. A hi tivanga munhu. Kumbe, mina a ndzi n’wi tivanga.
Nkarhi a wu cincile swikandza swa hinkwavo.
Swo hlamarisa, kwalomu ka ku pfumala munhu loyi a tiseke vana va yena.

Nongonoko wu sungule hi muvulavuri, nesi wa ku pfuna vavasati lava velekaka loyi a a tirha ekliniki hi malembe wolawo.
U tsundzuxile leswaku 1993 a ri lembe ro hlamarisa.
A ku velekiwe mavele ya makume ntlhanu na mune.
Eka wona, makume ntlhanu na n’we a ma ri vana va vanhwanyana.
Manharhu ntsena a ma ri vana va vafana.

Endzhaku ka sweswo, mulawuri wa kliniki u tlhandlukele exitejini a rhamba mpatswa yinharhu leyi veleke mavele ya vafana ku ta emahlweni.
Loko ndzi twa vito ra mina ra ndyangu, nsati wa mina hi ku miyela u endle xikombiso xa xihambano.
Riendzo lerintshwa a ri sungula.
A a swi tiva leswaku ndzi ta vulavula.
A nga swi tivanga ntsena leswaku ndzi ta vula yini.

Mpatswa wo sungula wu vutisiwe leswaku va tshemba leswaku i yini lexi vangeke ku velekiwa ka mavele ya vona. Nuna u hlamule hi matimba leswaku swakudya leswinene ni rirhandzu lerikulu kumbexana swi tlangile xiphemu lexikulu.
Vaaki va hlekile va ba mavoko.

Mpatswa wa vumbirhi wu kume xivutiso lexi fanaka.
Hi nkarhi lowu nsati hi yena a hlamuleke, a ringanyeta leswaku ku tshunguriwa ka hormone loku nga ni vuxiyaxiya kumbexana hi ndlela yo karhi ku khumbile mbuyelo.

Kutani a ku ri nkarhi wa hina.
Nsati wa mina hi ku hatlisa u khome maykrofoni ndzi nga si yi khoma.
U hlamusele leswaku ku velekiwa ka mavele ku famba ematimwini ya ndyangu wa mina: mina, tatana wa mina, ni emahlweni ka yena kokwana wa mina.
Hi mavonelo ya yena, a swi languteleka.
Kwalomu ka ku va swa ntumbuluko.
Hinkwaswo a swi famba hi ku hlayiseka.

Kutani u ringete xihoxo xa rifu.
U ringete ku ndzi nyika maykrofoni.
Ndzi yi tekile.
A ku ri nkateko lowu humelelaka kan’we evuton’wini.
A ndzi nga fanelanga ku wu onha.

Ndzi hlamusele leswaku hi malembe wolawo a ndzi tirhela Gillette eka bindzu ro xavisa hi vunyingi.
Kunene, ndzi te, ku velekiwa ka mavele a swi olova ku swi hlamusela.
A ku ri nawu lowu fanaka ni wa swiphemu swa hina swa nxavo wo hunguta:
teka mbirhi, u hakela yin’we.
Holo yi bulukile hi mahleko.

Ndzi tiyisiwile hi ndlela leyi va angulaka ha yona, ndzi ya emahlweni.
«A ku ri lembe ro tika, 1993. Lembe leri nga rivalekiki. Kambe ndzi tlhela ndzi lava ku kombisa leswaku a ndzi nga si tshama ndzi va ni nkateko wo hlangana na un’wana wa vamanana lava nga laha ku nga si fika nkarhi wolowo.»

Vamanana va n’wayitele.
Vavanuna va n’wayitele swi nga ri swinene.
Ku ringanana ku tlheriseriwile emisaveni hinkwayo.

Eku heteleleni xiendlakalo xi herile, kutani hi kongoma ensukeni.
Loko hi ri karhi hi huma, vamanana vo hlayanyana va ndzi yimisile.
«Mnu. Gillettenarrative,» ku vitana vona.

Kutani hi nkarhi wolowo ndzi twisise nchumu wun’wana.
Malembe ma hundza.
Swikandza swa cinca.
Mintsundzuko ya hela-hela.
Kambe mintsheketo yi famba hi ku hatlisa ku tlula vanhu.
A ndzi fike tanihi Ferdinando.
Hi ndlela yo karhi, mintsheketo ya mina a yi fikile emahlweni ka mina.


Ferdinando

PDF ← Mukwana wo sungula, Gillette wa mina