NZO YAMPA

Vava bakwela kaka, babaka nzengolo ya kuvwanda ku Cosenza.

Kuna kwakala kisika kia kisalu kia tata ame mu nkanda, ye Gillette watindanga kuna mikanda ye bima biawonso bia kimvuka.

Mama ame wakala ye divumu dia mwana andi wa ntete.

Mu mvu mia 1960 kavena muntu wazayanga ntete kana mwana i wa bakala voti wa nkento ko.

Ntoko zakala zakotanga mu nitu, zakala ye vonza, ye kavena muntu wazola kusakana ye mwana wakala ka wabutuka kala ko.

Ahahahah.

Nowele ya 1963 yafika.

Gillette wandima nkatuka ya tata ame ku Reggio Calabria.

Mama ame wakala ye kiese.

Mwana andi wazabutuka mu kisika kina kazaya mbote kibeni.

Mbanza andi.

Wakala nseve umosi wazungungunanga mu nzila za nzo:

«Mpasi nkia kana batala kalati ya mwana ame bamona nde wabutukila ku Cosenza. Nki bakwa dikanda diame bazabanza?»

Ahahahah.

Bamona nzo ya kuvwanda metele nkama zole kaka ye nzo ya bankaka bame.

Mabanza mamonekanga nde mama ame, mvu kumi ye nsambwadi kaka, wazabaka lusadisu lwa dikanda va finama.

Nanga muntu wazasadisa mu mwana ntangu mfunu wazamonika.

Kansi luzingu lwasola kusakana nsaka yankaka.

Kintwadi kia mama ye mwana andi wa nkento kiabeba kala.

Tata andi wabanzanga nde nlongoko wa bana walenda fwana ye kubula.

Dio ka diasala ko.

Ata mbalu mosi ko.

Ata ntangu mama ame, na nima, wameka sadila mpila mosi yayi ye bana bandi kibeni, mbuta yakala mosi.

Kuvidisa.

Leke.

Kitoko.

Wakusalanga ntima.

Ye diabulu kikilu.

Walendanga banza mabanza lukama ntwala dia madia ma nsuka-nsuka ye vanga lukama diaka ntwala dia madia ma nkokila.

Kansi wakala mama ame.

Teresa, mpangi ame ya nkento, wabutuka mu Yanuari 1964.

Mwana wa nkento.

Kavena mwisi dikanda wakwiza nswalu mu kumona yandi ko.

Bayingi bakwiza na nima ya mposo zayingi.

Bonso vo nzikulu yakala.

Yina yakala fu kia mbanza mosi ya Sudi ya Italia kuna bantu babanzanga nde kimvwama kia kieleka kia nkangu i babakala.

Bakala.

Nkangu wau mosi wazafwana mvu makumasambanu diaka mu kuzaya nde kieleka kiasalanga mu mpila yankaka.

Nanga minkanda miame miayantika mambu mama.

Kubakula mo i diambu diankaka.

Kiambote, ngonda kumi ye tatu na nima, mono yakwiza.

Febuari 1965.

Ye mbalu mosi Bantu Batatu ba Ngangu bamonika, batuka ku Cosenza ye mu mavata mawonso ma zunga.

Nkinsi.

Mwana wa bakala, nkwa kimvwama, wafika.

Luvila lwazalanda.

Tata ame wakala bakala dia ngolo.

Mu mvu nana mialanda, bana kumi diaka balenda monika mpamba.

Kansi, mavumu mavanzwa, mosi na nima ya mosi.

Tata ame ka wazolanga ba-preservatif ko kadi wabanzanga nde bamunikunanga.

Mama ame wazolanga mpila yankaka.

Wasadilanga kalati ya banki.

Munganga wamanisanga diambu.

Nkokila mosi mama ame wakwenda kwa nkwa kisalu kia nsuki.

Bonso kiavangamanga ntangu zawonso mu bisika bia mpila yina, bantu bakabananga mambu ma suama.

Muntu mosi watuba nde mwana wa mama nkwa nzo wakala va finama ya kukwela, ye basosanga muntu wankaka wa kuvwanda mu kisika kieto.

Mama ame wazayanga kutanga mambu ma ntalu mbote kibeni.

Wavutuka ku nzo, wabokila tata ame, ye wamuvana ntalu yakete.

«Mu lumbu nsambwadi, sumba nzo yampa. Tukwenda.»

Tata ame wabakanga kaka lira 750 000 mu ngonda.

Kansi mama ame wakala ye nzo ya nkita ya nlele ye ya bima bia kutunga.

Telefone mosi kwa tata wa tata ame ye nzimbu zamonika mbalu mosi.

Nteki wa banzo wamonisa tata ame nzo ya kuvwanda ka yamana ko, ka yasukulwa ko.

Bamfumu ba nzo bazolanga lira milio nsambwadi.

Mu konto kya banki kia tata ame mwakala lira milio nsambwadi kibeni.

Ata lira mosi ka yabaka ko.

Ata lira mosi ka yakondwa ko.

Wayisumba.

Nzo yakala ye bibaka bia kati.

Ka kima kiankaka ko.

Ka ntungulu yamana ko.

Ka bima bia mfunu ko.

Mama ame wazolanga kumvonda.

«Kuna nkia diabulu tufwete leka kukondwa mielo, mafenetela ye kisika kia kusukula?»

Tata ame waseva.

«Mono i Frega.»

«Mu Mayi 1973 tuazavwanda mu nzo yampa.»

Mu Marsi 1973 bantu bole diaka ba Frega bafika.

Bana ba mapasa.

Mvu miayingi na nima tata ame wazatuba:

«Kansi yabotuka mu ntangu. Nki diabulu bakotela?»

Ye mono yavutulanga mvutu mosi ntangu zawonso, ntangu bantu bawonso baseva.

«Mpasi ka i kukota ko, tata. Ndambu yina i ya pete.»

«Mpasi i kubotuka mu ntangu.»

«Nanga ka wena mu ntangu mosi ko.»

«Montre aku ya Bulova yikwendanga malembe segonde zingi.»

Ahahahah.

Ka wadefanga kwa banki ko.

Ka hipoteke ko.

Ka mfuka ko.

Bakundi ye bantu bamuzayanga bamudefisanga.

Ye ka wavonda mpova andi ko.

Mu 30 Mayi 1973 twakota.

Kaka tata ame ye mono twasala kisalu kiayingi kia nkatuka.

Na nima ya lumbu zole za kunata bima bia nzo, yakala ye mvu nana ye yanata mono kibeni masini ya kusukula nlele, mu bitezo tatu bia nzo, tii mu kati kia nzo.

Ku nsuka twakala mu nzo eto kibeni.

Kavena muntu wazatukula diaka ko.

Bobo i mabanza tubanzanga.

Mvu miayingi na nima bibuti biame bafwa ye mosi mu bampangi bame wasimba bima biawonso.

Kansi dio i disolo diankaka.

Kwenda kiambote, tata.