GILLETTE: ’N WINTERMAGIE

’n Warm Mediterreense stad, binne die Italiaanse grense, het my een-en-sestig jaar lank gehuisves: ’n rustelose liggaam op soek na sy ware dimensie, en ’n verstand wat reeds in Amerika gewoon het.

My Amerika. Die een wat my laat huil het elke keer wanneer ek na die vlag gekyk het, wat my hartklop op onmoontlike maniere versnel het. Die een wat my eendag sou huisves, wat wag om my in die dieptes van sy grond te verwelkom.

Dit was op daardie dag dat ek ’n oproep van my tante gekry het. Sy het my vertel my grootouers is oorlede. Ouderdom.

Driehonderd kilometer het ons geskei, maar niks en niemand kon my gekeer het nie. Ek het in my motor geklim en gery. Vier uur later het ek aangekom.

Die huis was gesluit. ’n Buurvrou het my gegroet sodra sy my gesien het, en my vir ’n koffie ingenooi. Maar my tyd was nie dié nie.

Ek het altyd die huissleutels gehad. ’n Tipiese Frega-trek: om die probleem te voorkom is altyd beter as om die oplossing te moet vind. Dit is wie ons was.

Ek het ingegaan. Ek kon nog die huis ruik, die kamers, die klerekaste, die kombuis, en daardie kaggel wat my in die winter van 1977 geselskap gehou het, toe ek net twaalf jaar oud was. Alles wat weg was, was nie meer daar nie. Maar die herinneringe was nog daar.

Instink het my na die solder getrek.

Twee muisies het my gegroet. Glad nie bang nie. Hulle was daar asof hulle vir my gewag het, asof hulle my na iets moes lei.

Hulle het my na ’n kartontas gelei, toe, bedek met ’n dik laag stof.

Nuuskierigheid het my gedryf om dit oop te maak. Die twee muise het tevrede gelyk, asof hulle ’n taak voltooi het.

Binne-in het ek ’n notaboek gevind.

’n Unieke handskrif, alles in drukletters, onmiskenbaar. Dit was my pa s’n.

Een storie het ’n datum gedra: 21 Februarie 1955. Toevallig presies die dag van my geboorte – net die jaar was anders. Hy het daardie reëls tien jaar geskryf voordat ek in die wêreld gekom het.

Hy het aan God geskryf.

Hy het gevra vir ’n gesin, ’n vrou en kinders. En een in die besonder: ’n seun. Hy sou hom Ferdinando noem, na sy pa. Maar sy versoek het nie daar geëindig nie.

Ek het intens begin huil. Ek was bang om die notaboek nat te maak, so ek het oorgeskakel na die snik-sonder-trane-modus. Die een wat ek in die lewe net gebruik het in die teenwoordigheid van vroue – een van my maniere om hulle te laat oorgee, een van my maniere om te kul. Ek is Frega.

Sy beskrywing van hoe hy sy seun wou hê, was gedetailleerd. En, sonder om dit uit te rek, het ek myself aan die einde gevind. Wie ek is.

En dit was een van daardie oomblikke waarin ek myself ’n enkele vraag gevra het:
Wie was my pa?

Genealogie het die res gedoen. Want saam met daardie vraag, met my van, met wat ek is, vra mense vandag altyd dieselfde ding:
Is Frega eg, of is hulle kullers? ’n Bietjie van albei. Ons is die Frega.

My pa het God vir ’n seun gevra.
God het die versoek toegestaan.
Maar die aflewering was verkeerd.
Die model was Amerikaans.
Dit het in Italië aangekom.