GILLETTE: KIYITUKA KIAME

Yafika dede ku klinike kuna mwana ame wa nkento uvanganga lusansulu lwa ntambu za nitu, ntangu mosi mu zina ka uvananga ko kwa muntu, kukala vana diau i kukala mu kati kia mpasi, ka mutadi ko wa nsaka ya baseball.

Yavwanda dede mu kisika kiakebwa sambu na bantu bonso mono, meza diakete ye kiti kimosi, ntama ye bawonso kansi ka ntama ko ye meso mau.

Kaka vava yayindulanga vo nkanga kisika, tuka ku meza dina va lweka, bambevo mu kati kia nkokila ya kuvunda ye sigareti zau bambokila mu kubakeba kintwadi, ye ka bavingila ko mu songa vo batambudi mono kiambote.

Mosi kaka mu bau wazayanga vo ngisonekanga, ye vava twakala beto mosi wambokilanga Mfumu Gillette, ye mwena wanene wa kiese, vava mono yamubulanga mvovo sambu na dio, kukondwa vanga diambu diankaka.

Twakala mu ntoto, Calabria, kuna yalenda kangwa, nsi ya mvu mia 60 ye 90 ya makangu manene ye ma ndandu beni ma bantu mu lomba nzimbu za kubakatula, ntalu za matanga nana. Vava ka kwakala ko kubotolwa kwa bakento, kuau kwakala kwa zunga zankaka, ntoto miankaka, bifu biankaka, kuna mvovo luzolo wasadilwanga mu kutelemina ye mu kiyidika, ye ku nima mu lemvukilwa, kadi vava ka vena muntu wakwenda ko kukondwa kuwakana ntete, ka twakala ku Cincinnati ko.

Kwakala profesere wa mvu 65 ye nlongi wa mvu 34, bau bole bakilema, bau bole mu biti bia makalu, bavovanga geometri ye ndinga za ntama bau na bau ye lukwikilu lwa bantu balonga luzingu lwawonso. Mono yasiala nwi, mutadi ka ufutanga ko.

Vava bamana, bau bole babalukila mono ye bavova: tulemvukila, kansi ngeye usalanga nki mu luzingu?

Ye mono, mu mwena, yavutula: ngisonekanga minkanda mina mu milongukilanga baprofesere bonso beno, ye ngikivuvamina mu ntima vo lulenda kala balongi bambote.

Bakala ye kinzonzi, kansi vava yakwendanga yavova: ah, kiaka yavilakana.

Kifwani kia geometri kiafwana kibeni ka i karre ko, bonso lwakikulumuna beno bole mu tembana, kansi i triangle, bonso mpila vo matriangle mole voso kuluta mavanganga karre, ye muntu mosi nkumbu Pythagoras mpe watunga mateoreme, kansi ka ngibambukidi ko kana mayingi kabasisa, nzeye kaka vo wavanga mayingi.

Ye diambu diankaka, kisina kia ndinga kiasadisa bantu mu kula ka i Kilatini ko, bonso lwavova mu buzoba, bantu bana ba mpasi bakala kaka ye mvovo 2000, ye bosi bantu ba Gresi biiza, banata mvovo 8000, ye babutula filozofi, yina itubikisanga yindula vo lumbu kimosi tuzakala bambote.

Ye yindula vo nkanda “J” wa alfabe ka i wa Kiitalia ko, kansi mu ntangu zawonso wakala wa mfunu sambu na nkumbu zayingi. Yindula kaka JAVE, bosi JESUS, bosi Juliana CEO wa Gillette, bosi Jejurikar Prezida wa P&G, ye bosi yindula vo nkumbu ame i Frega, ye F, kadi J diakala dia kilo kuluta sambu na mono, kiyituka ka yalenda kio zolana ko.