GILLETTE: निर्णयातील एक चूक

जेव्हा एखादा माणूस एकसष्टीला पोहोचतो आणि स्वतःला खरोखर एकटा पाहतो, तेव्हा तो आपल्या आठवणींमध्ये जगत नाही. तो आपल्या चुकांमध्ये जगतो.

आठवणी निरुपद्रवी असतात. त्या आता तुम्हाला दुखवू शकत नाहीत. चुका वेगळ्या असतात. चुका तुमच्या आधी जाग्या होतात. तुमचे डोळे उघडण्याची वाट पाहत त्या पलंगाच्या कडेला बसून असतात. त्या वयाच्या निष्ठावान सोबती असतात कारण त्याच अशा एकमेव गोष्टी आहेत ज्यांच्यावर तुम्ही पुन्हा वाटाघाटी करू शकत नाही.

त्या ऑगस्टच्या सकाळी, मी दक्षिण इटलीच्या त्या जुन्या संस्थेचा विचार करत होतो जिला बंदुकीच्या धाकावरचे लग्न म्हणतात.

1940 आणि 1950 च्या दशकांतील गावांमध्ये, दोन तरुण, तरुणांसाठीच राखून ठेवलेल्या बेपर्वाईने प्रेमात पडत. ते एकमेकांची आस धरत, एकमेकांवर विश्वास ठेवत, आणि परिणामांचा कधीच विचार करत नसत. मग परिणाम तरीही येत. कधी एक मूल. कधी दोन. कधी तीन.

कुटुंबे वास्तवाकडे पाहत आणि एक व्यावहारिक उपाय निवडत.
ते प्रबुद्ध होते म्हणून नव्हे.
ते रोमँटिक होते म्हणून नव्हे.
कारण लग्नापेक्षा बदनामी महाग होती.
त्या दोन प्रेमिकांना वेदीकडे ढकलले जाई, जबाबदारीचा बाप्तिस्मा दिला जाई, आणि मुले, कर्तव्ये आणि असे भविष्य घेऊन समाजात सोडले जाई, ज्याचे त्यांनी नियोजन केले नव्हते पण जे आता त्यांना उभारायचे होते.

जेव्हा कुटुंबे नात्याला विरोध करत, तेव्हा आणखी एक उपाय होता.

फुइतिना.
पलायन.
संमती अप्रस्तुत झाली आहे हे जाहीर करण्यासाठी दोन तरुण एकत्र गायब होत.

संदेश साधा होता:
आम्ही एकमेकांचे आहोत. जमेल तेव्हा मागून या.

अखेर सगळे परत येत. कुटुंबे नेहमीच परत येतात. आईवडील त्यांना माफ करतात कारण त्यांचे आपल्या मुलांवर प्रेम असते. आजी-आजोबा माफ करतात कारण नातवंडे हृदयाचा आधीचा प्रत्येक कायदा उलथवून टाकतात.

पण त्या सकाळी मी तरुण जोडप्यांचा विचार करत नव्हतो.
मी माझा स्वतःचा विचार करत होतो.
वर्षानुवर्षे, माझा खाजगी सराव चुकांचा हिशोब ठेवणे हा झाला होता.
चुकीचे निर्णय.
चुकीचे मौन.
चुकीची निष्ठा.
चुकीच्या अपेक्षा.
आणि त्या तरुण प्रेमिकांच्या उलट, माझ्यासाठी कोणतेही दुरुस्तीचे लग्न वाट पाहत नव्हते. गावचा धर्मगुरू नाही. कुटुंबाची परिषद नाही. हिशोब दुरुस्त करू शकणारे कोणतेही सामाजिक सूत्र नाही.

तेव्हा मला जाणवले की माझी स्वतःची फुइतिना चाळीस वर्षे चालली होती.
पासष्ट देश.
चार दशके.
खंडांपार एक एकाकी पलायन.
प्रश्न आता हा नव्हता की मी पळून गेलो होतो का.
प्रश्न हा होता:
मी नेमका कशापासून पळून गेलो होतो?
14 ऑगस्ट 2026 रोजी, अखेर उत्तर आले.
काय घडले हे जाणणे पुरेसे नव्हते.
ते का घडले हे समजून घेणे अत्यावश्यक झाले.
शहाणपण आणि दुःख यांच्यातील फरक अनेकदा एका हरवलेल्या स्पष्टीकरणापेक्षा जास्त नसतो.

आणि अचानक सगळे स्पष्ट झाले.
तो विश्वासघात नव्हता.
ते कारस्थान नव्हते.
ते नशीबसुद्धा नव्हते.

ती निर्णयातील एक चूक होती.
निर्णयातील एक भव्य, महागडी, आयुष्यभराची चूक.
मी ती दुरुस्त करू शकत नव्हतो.
मी तिच्याविरुद्ध अपील करू शकत नव्हतो.
परिणामाला जबाबदार असलेल्या सर्वोच्च अधिकाऱ्याशी मी वाटाघाटी करू शकत नव्हतो.

माझे नशीब.
मी आजवर सामोरा गेलेल्या प्रत्येक परिणामाचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी.
आणि पहिल्यांदाच, मी त्याच्याशी वाद घालणे थांबवले.