स्मृती येण्यापूर्वी

मूल जन्माला येते तेव्हा सगळे सर्वात आधी डोळे पाहतात.

आपण पाळण्यावर झुकतो, आणखी जवळ वाकतो, एखादा रंग शोधतो.

आईचे असतील का?

वडिलांचे असतील का?

मग एखादे डॉक्टर, किंवा परिचारिका, येतात आणि ती गोष्ट सांगतात जी कोणालाच ऐकायची नसते: की रंग अजून अस्तित्वातच नाही. सुरुवातीला तो जवळजवळ सगळ्यांचा सारखाच असतो. एक करडा, एक फिकट निळा, ज्याने अजून काहीच पाहिलेले नाही अशाचा रंग.

कारण असेच असते.

आयुष्याच्या सुरुवातीला नजर सार्वत्रिक असते.

ती रिकामी असते.

आणि ती भरायला महिने लागतात.

बुबुळ हळूहळू काम करते. थोडा तपकिरी ठेवते, थोडा हिरवा, थोडा काळा. जणू शरीर आधी समजून घ्यायची वाट पाहत असते की त्याला कोणते जग पाहायचे आहे, आणि मग ठरवते की ते कोणत्या डोळ्यांनी पाहायचे.

मला नेहमी वाटत आले आहे की नंतरही फारसे वेगळे नसते.

आपण त्या रिकाम्या नजरेने जन्मत राहतो.

आणि उरलेला वेळ ती भरण्यात घालवतो.

प्रत्येक अनुभव एक खूण सोडतो.

प्रत्येक आनंद एक छटा जोडतो.

प्रत्येक दुःख आणखी एक.

आणि अशा रीतीने, आपल्या लक्षातही न येता, डोळे केवळ शरीराचा एक भाग राहत नाहीत आणि एक संग्रह बनतात.

एक मूक स्मृती.

मग तो क्षण येतो जेव्हा आपल्याला एक साधे आणि क्रूर सत्य उमगते: माणसांना आपण खऱ्या अर्थाने अनेकदा तेव्हाच पाहतो, जेव्हा आपण त्यांच्याकडे पाहू शकत नाही.

आणि तेव्हाच स्मृती आपल्याला मागे घेऊन जाते.

न बोललेल्या एका वाक्याकडे.

पुढे ढकललेल्या एका फोनकडे.

आपण करू शकलो असतो अशा एका भेटीकडे.

गृहीत धरलेल्या एका मिठीकडे.

नाही, माझे डोके फिरलेले नाही.

“वाचकहो, थोडा आणखी धीर धरा, आणि माझा विचार समजून घ्या.”

जे निघून गेले त्यांचा, आणि त्यांना जे सांगायला किंवा करायला आवडले असते त्या गोष्टींचा, आपण कितीदा विचार करतो?

हे सगळ्यांच्या बाबतीत घडले आहे.

आणि पुन्हा घडेल.

आज जर मला जो आता इथे नाही अशा कोणाशी बोलता आले, तर मी माझे वडील, माझी आई, माझे आजी-आजोबा, माझी बहीण, एखादा जवळचा मित्र निवडेन.

आणि मी नेहमी एकाच प्रकारे सुरुवात करेन.

मी म्हणेन:

“मला माफ करा, जर मी तुम्हाला तुमच्या योग्यतेचा वेळ दिला नसेल.

मला माफ करा, जर मी माझ्या घाईच्या गोष्टी, माझी उद्दिष्टे, माझा रोजचा स्वार्थ यांच्यामागे धावत राहिलो, हे न समजता की एक दिवस मीसुद्धा तुमच्याच वाटेने जाणार आहे.”

मग मन आणखी दूर प्रवास करते.

ते शतके ओलांडते.

मला येशूंना भेटायला आवडेल, त्यांना प्रश्न विचारायला नव्हे, फक्त त्यांचे ऐकायला.

मला गॅलिलिओ गॅलिली, आइनस्टाइन, माकियाव्हेली, मायकेलअँजेलो, दान्ते आलिघियेरी, Pietrelcina चे पाद्रे पियो, किपलिंग, जॉन फिट्झजेराल्ड केनेडी यांना भेटायला आवडेल — आणि खालच्या मजल्यावरच्या भाजीवाल्याला, वाइनच्या खानावळीच्या मालकासोबत.

आणि मग, जवळजवळ एखाद्या जादूच्या प्रभावाखाली असल्यासारखे, मला जगातल्या सगळ्या स्त्रियांचे ऐकायला आवडेल.

भेदभावाशिवाय.

कारण त्यांच्यापैकी प्रत्येकीकडे सांगण्यासारखे काहीतरी वेगळे असेल.

एक वेगळा दृष्टिकोन.

एक वेगळी कहाणी.

एक वेगळे सत्य.

आणि तरीही, पाय घट्ट जमिनीवर ठेवून परत खाली येताना, मी एका समांतराशी पोहोचतो जे मला सुंदर वाटते.

आपण जे काही निर्माण करतो, ज्याला मोल आहे असे आपण मानतो, जे इतरांसाठी काहीतरी मागे ठेवू शकेल, ते सगळे जर वेळेत लोकांपर्यंत पोहोचवले नाही, तर नेहमी एकच गोष्ट घडते.

तो दिवस येतो जेव्हा कोणीतरी म्हणेल:

“किती वाईट झाले. मला त्यांना भेटायला आवडले असते.”

“किती वाईट झाले. मला त्यांचे ऐकायला आवडले असते.”

“किती वाईट झाले. ते काय विचार करत होते हे जाणून घ्यायला आवडले असते.”

पण जे दिसत नाही त्याची जबाबदारी कधीच केवळ निर्माण करणाऱ्यावर नसते.

बहुतेकदा ती त्यांच्यावर असते जे ते वेळेत दाखवत नाहीत — आणि इथे, नेहमीप्रमाणे, स्त्रिया पारंगत आहेत: त्यांना दिसणे जमते.

आणि ती त्यांच्यावर असते जे ठरवतात की काय दिसणार: वेब. Google ने तुम्हाला दृश्यमानता दिली नाही, तर तुम्हाला कोणीही वाचत नाही — जोपर्यंत तुम्ही पैसे भरत नाही.

त्यांच्यावर, जे लोकांना त्यांच्या डोळ्यांसमोर काय घडत आहे ते लक्षात येऊ देत नाहीत.

कारण स्मृती जवळजवळ नेहमी नंतरच येते.

नजर मात्र, आपण भाग्यवान असलो तर, वेळेत येते.