GILLETTE: ANG PAG-AASAWA

Hindi ako kailanman ginawa para sa mga pormat. Hindi sa pagsilang, hindi sa edad na 61. Laging nagmamartsa nang tuwid ang aking mga kaisipan patungo sa pagkilos, at ang anumang salitang naiwan ay nakaligtas lamang bilang mga alingawngaw — isang tono, isang kilos, isang katahimikang mas maraming sinabi kaysa sa pangungusap.

At nagsimula ito nang pagmasdan ko ang mga mag-asawa noong unang bahagi ng 1900. Matatag na pagsasama, mahahabang buhay, at mga pagtataksil na pinangangasiwaan sa pinakasinaunang pilosopiyang naimbento kailanman: kung hindi nakikita ng puso, hindi nasasaktan ang mata. Noon, ang pangangaliwa ay isang pamumuhunan ng pamilya. Ang mga anak ang kasunod na produkto, ang trabaho ang tadhana, at ang kasal ang tanging tunay na gastos — ang mga sobre ang nagbayad sa handaan, ang iba ay sagot na ng mag-asawa. Sinasabi ng mga tao na dahil iyon sa walang TV. Walang talk show. Walang abala. Pagkain lamang, pagniniig, at ang sinaunang katotohanan ng pagiging tao.

Kaya, ano ang ginawa ko? Nagsimula akong magpakasal. Kahit saan.

Polonya, 1985. Isang obra maestra ang yugto bago ang kasal: ibinigay niya sa iyo ang lahat, sinamba ka ng mga kamag-anak, at nakangiti ang lahat dahil alam nilang pagkatapos ng seremonya… mag-isa ka na sa susunod na 50 taon.

At dahil walong taon akong pinalaki sa isang Katolikong paaralang tuluyan, iginiit ko ang dalawang yugto: una ang espirituwal na ritwal, mamaya na ang mga legal na papeles. Matagal pa. Huli na. Ang totoo… hindi kailanman.

Sa pagitan ng 1985 at 1992, naniwala ang mundo na halos tatlong beses na akong nagpakasal. Perpekto ang mga ritwal. Ang legal na bahagi? Lagi akong “hindi makontak.”

Pagkatapos, ginawa ng buhay ang laging ginagawa ng buhay: pinadalhan ako nito ng isang babaeng nakatira isandaang metro mula sa aking bahay. Sinira niya ang sistema. Pinakasalan niya ako, kumbinsidong ideya ko iyon. Hinayaan ko siyang maniwala. Dahil ang pagkatalo sa kanya ay parang tanging tunay na tagumpay. Resulta: tatlong anak, tatlumpu’t tatlong taon ng pagsasama.

Ngunit hindi doon nagtatapos ang kuwento. Sa pagitan ng 1995 at 2015, nakaipon ako ng labing-isa pang simbolikong kasal sa buong mundo. Parehong ritwal, parehong mahika, parehong pagtakas. Hindi ako pinaniwalaan ng mga tao. Hanggang ngayon ay hindi pa rin.

At isang araw, may naunawaan akong simpleng bagay: hindi ko mapapakasalan ang bawat babae sa mundo. Hindi ko sila maiingatan lahat. Ngunit maiingatan ko ang mga sandali. Isa-isa. Dahil ang kababaihan — silang lahat — ay laging nakahihigit sa aming mga lalaki.

At narito pa rin ako, sinusubukan pa ring sakupin sila, isang sandali sa bawat pagkakataon. Dahil iyon lamang ang pag-aasawang tapat kong pinaniwalaan kailanman.