KONDWA NDEVU

Ngolo ya Kuvana mu Mpamba

Konso ngolo ya nza ilombanga kima. Nsobolo. Nsumbulu. Nsonokono a nkumbu. Lukwikilu. Mfunu. Ata zola, bu kikotanga mu bimvuka, mu nsualu evo mu ntama kifidisanga nkanda wa mfutu. Bosi vena ye ngolo yankaka ya kinkaka ina yitinanga nsiku wa nsumba-nteka. Kuvana mu mpamba. Yau i ngolo ya nkulutu mu nza, ye mu ntangu yimosi yau i ngolo ke bantu babakulanga ko. Yesu kakala ntona ko, kansi yandi i muntu wa ntete wasadila ndinga ya mvovo ye wakitula yo disamu dilenda diata diawu veka. Katunga makesa ko. Kavanga mabanki ko. Kaziula tempelo ko. Kabaka nsi za bankaka ko. Wavanga disamu. Ye vava disamu dikala ye ngolo za kuluta nteli andi, kima kimosi kibutukanga, kina ngolo za nza zibakulanga muna mbu-mbu: lendo. I ntangu yina mfunu wabutuka. Ka mfunu wa kunzola ko. Ka mfunu wa kumbakula ko. Mfunu wa kuntwadisa kondwa kunnwanisa. Bonso nteli wa masamu, yayi i mbonokono yiyindulanga. Bakala mu minledi. Wanda. Wakitoko. Nsuki zanda. Kondwa ndevu. Odiatanga mu kati kia nkangu wa makelele, ye kondwa kutombula ndinga andi, olenda kaka vova.

Ka kevovanga kwa babo ko. Ovovanga kwa konso muntu. Mvovo miakete. Miafwana. Mvovo mina ka mitumanga ko. Mvovo mina miziulanga. Mvovo mina milutanga pyoo mu kuenda ntama. I bwau ngunza kabutukilanga. Ka vava muntu kunsamunanga ko. Kansi vava bantu bayantikanga kunsamuna kwa bankaka. Kansi babakala ba tempelo bamona vo kima kimosi kiasoba. Ntalu a bantu bakotanga muna yayantika kulumuka. Nzala ya kuzaya yasoba nzila. Ye lutalu mpe lwasoba. Ye ndiona osimbanga lutalu, osimbanga ngolo. Diau babokila yandi ku nzo a kimfumu. Va meso ma bantu, mu zaya vo yandi i nani. Mu kieleka, mu zaya mpila ya kunkanga nzila. Kavuata nledi wa Bafalisi ko. Kavuata mpu ya nzinga ko. Kanata bidimbu bia kiyeka ko. Kavuata mpe ndevu zanda ko, zina zasonga mpila yayala mu tandu diodio. Muna miuvu miau bavavila kunvutula mu kati kia ndilu. Mu kuntula mu ndonga. Mu kunsolela dimbu. Mu kunkitula mpila yakete ya mana bazaya kala. Kansi wakala kaka kubatina mu moko. Ye mvutu yimosi kuluta zawonso yimonikanga bonso mbasa yisabukanga ntangu: Nkia diambu otalanga kati kina mu disu diame, kansi ke otoma yindula ko nti wina mu disu diaku? Diambu diau diakala ndevu. Kadi konso ngolo yifimpanga bima biakete bia ngolo yankaka vava ka yilendi diaka tanina ko mambu mandi ma kuswaswana.

Muna nkubukulu andi, walonga bantu nzila yampa: kuzinga kunganda kwa mpila yayalanga. Ka mu nwanisa nkubukulu ko. Kansi kunganda kwandi. Diodio i diambu dia vonza kuluta. Kadi minkubukulu mizeye kuditanina va ntadisi a bambeni. Kansi mimonanga mpasi mu bakula muntu ona okatukanga kaka mu kusakana mu minsiku miau. Bosi politiki yalanda nzila andi. I bwau kekalanga ntangu zawonso. Bu yalembana kunnunga mu nwana mu tezo kimosi, yasadila mbele ya nkulutu mu nza: nkatulu. Mu katula. Mu kulumuna. Mu pelapesa. Mu tula nkangu va ntadisi a nsobolo yameni salwa. Nsumbisilu wa va kibansala wayiza bonso konso kisalu kiakubama bwambote kiyizilanga. Wavuata nledi wa luyalu lwa nkangu. Yesu kondwa ndevu, evo Balaba ye ndevu. Kimpwanza evo mpila. Kulembi zayakana evo kukala mu ndonga. Nsaka yakala yapelapela. Mpila yanunga. Bonso yinungilanga mafulu mawonso. Kansi kaka mu ntangu ya ndungwa, kuvana mu mpamba kwasonga kikalulu kiandi kia kieleka. Kadi ngolo ya kinkulu yivutulanga. Kuvana mu mpamba kubakulanga. Ye wavutula mu mvovo mosi ke kimvuka ko, ke luyalu ko, ke algorithme ko, bilenda tomasa kubasisa nate wau: Ubalolokela, kadi ka bazeye ko diaka mana bevanga. Kiakala lutanunu ko. Kiakala nfimpulu. Balongoki bandi bavanga mana masala. Basoneka nkanda.

Evo nanga kima kia mfunu kuluta. Basoneka disamu dilenda zinga mafunda ma mvu. Diabalulwa mu konso ndinga. Diasabukwa kwa konso fu kia bantu. Diabangudulwa kwa konso dibundu. Diafindiswa, diazolwa, diavengoswa, diasonekwa diaka, diataninwa, ye dianwaniswa. Ye kansi dikidi vava. Ke ndambu mosi ya kompani ko yalungisa kwenda kuna diakwenda. Ke nkubukulu mosi wa nsamununu ko walungisa tandu diandi. Ke dimbu mosi ko dilungisa buzayakana bwandi. Kadi bima biviokanga mu mazandu. Masamu maviokanga mu bantu. Ka vena mvuezolo a Nzambi ko mu mbonokono yayi. Vena kaka nswa wafwana wa kuta. Nswa udiatanga kunganda kwa mazandu mau, wau veka ye kondwa mpasi. Ye ndiona kazolele ko, wina ye kimpwanza kia sosa nkanda mia nkaka, kuna kalenda tanga konso mpila yifweni yandi kuluta. Yayi, va nsuka, i ngolo ya Yesu. Ka ngolo ya kingolo ko. Ka ngolo ya mbongo ko. Ka ngolo ya luyalu ko. Ngolo ya kuvana mu mpamba. Ngolo kaka yina yikwendanga mu bantu nteli andi bu kavioka.

Ferdinando

© 2026 Ferdinando Frega / Frega Editore. Licensed under CC BY-NC-ND 4.0.