GILLETTE, SAGA YA MBEVO · Kabu ya Kikongo · Nr. 01
NEUROLOGI YA GILLETTE
(yamonwa kwa mbevo)
«Lupitalu lubukanga bambevo. Kimvuka kia lusansu kisimbanga bantu.»
I. Kimbevo kia ngindu
Bantu bawonso bakala ye boma bwa kufwa ntima.
Mu mvu lukama ye lukama, ntima wabakwa bonso kisina kia luzingu, kisika kia mayindu, kia ngolo ye kia kikesa. Vava ntima wayimana, mambu mawonso mamana.
Bosi bantu bayantika, malembe-malembe, zaya vo vakala ye mfumu yankaka.
Ya luvuvamu.
Ka imonekanga ko.
Ya kimfumu kiawonso.
Ngindu za mutu.
Kiafwana kaka tala mabuta, bakundi, bantu bazayakana, nkiongolo a mabutukulu ye nkwizilu a bimbevo, mu zaya kieleka kimosi kia mpamba: ngindu za mutu zivyadilanga mambu mawonso.
Konso nkiningu.
Konso mvovo.
Konso mbambukulu.
Konso vuvu.
Vava ngindu za mutu zisobele, ka i ndambu mosi kaka ya nitu imonanga mpasi ko. Ntungulu yawonso ya muntu imonanga mpasi.
Mu ntangu yayingi, mvutu wakala boma.
Bantu babwilwa kwa bimbevo bia ngindu basisuwanga mu kisika kiau kaka, bavuvamunwanga, mbala mingi ka bazayakananga mbote ko, ye bayisadisuwanga kikilu ko. Mabuta manatanga kizitu kianene mu kiau kaka. Nzayilu ya minganga yakala ya fioti, ye banzo zatungwa sambu kia bau kazakalanga ko nkutu.
Yamonekanga bonso mvita ina yasonamenwa mu kufwa.
Bosi ntangu ya nzayilu yayiza.
Bantu bazaya vo ka bakala ye mambu mamosi-mamosi ko vana meso mau, kansi ye kimosi mu bilumbu binene bia luzingu luau mosi.
Parkinson.
Alzheimer.
Bimbevo bibolanga nitu malembe-malembe.
Mputa za ngindu.
Bimpasi bia nitu.
Bimbevo bimonekanga mbala ya fioti.
Bimbevo bia kibutukulu.
Mazina mankaka-nkaka mu kieleka kimosi: kikesa kiakondwa kia kitini kina kivyadilanga konso kisalu kia luzingu luetu.
Tuka mu ntangu yina, neurologi yasukisa kala kaka nzayilu ya minganga.
Yakituka mfunu wa bantu bawonso.
Kimbevo kia ngindu ka kibundanga mwelo ko.
Kikotanga mu luzingu lwa bantu ye kisobanga nsiku mia nsaka.
II. Ekuma nki?
Mu tendudila nki ntendula kuzinga ye kimbevo kia ngindu:
nitu ina ka ivutulanga ko;
ndilu;
kuzingila mu maboko ma bankaka;
kufwa kiyekwa kia kimpwanza;
kutendula diaka nki i luzingu lwa mpamba.
Ka i kimbevo ko.
Luzingu lunzunga kimbevo. Luzingu lunzunga bankaka.
Ona unatanga kizitu ka i mbevo ko, mbala yayingi. Mbevo mbala mingi unwananga kukondwa zaya kiawonso kisika kia mvita. Kansi ona usikalanga va lweka, umonanga ntangu isoba mpila, ulonguka vo konso lumbu kianungwa kiluta ntalu kuluta bisilu binene.
Kimbevo kilenda soba nzila. Ka kilendi vonda ntalu a muntu ko.
Luzolo i ndambu ya mfunu kuluta, kuluta konso nungunu ya mpamba — ye kavena muntu ulenda zaya ko nki kiamvwila.
Yakala kuna: kimbevo kia bipolar, kia ntezo ka yazayakana ko, kiamonekene ku nsuka vo i kibeni kaka nkengelo ya ngolo ya kimwana, yabutulwa kwa mama ame ona, mu landa ngana ya ntama «mavuku ye mbolo za mafuta mavanganga bana ba mbote», wanfulukisa ye mbata ye wazibula égaliseur mu ngindu zame.
Mu zaya mambu ekolo kamalendi salama — kansi mono ka i nganga ko, ka i muntu wa nlongo ko, ka i nsadi a bimpa ko.
Kansi va lweka kwa bau bamonanga mpasi — vava yafwilwa kwa mama ame ye tata ame mu Alzheimer, ye yayuvula: kansi ona nani? Ka yinzeye ko.
III. Epilogi
Lupitalu i nzo.
Kimvuka kia lusansu i kima kiluta.
I mbwanana ya konso lumbu ya bantu bamonanga mpasi, ya bantu batambulanga ye bau, ya bantu babakanga lusansu, ye ya bantu basola nata kiyekwa kia kutunga kisika kuna vuvu dilenda kituka nzila, nkanu ye nswa.
Malukaya mama ka masamunanga nzo ko.
Masamunanga bantu baviokanga mu yo.
Konso lumbu.
IV. Lukaya lwa nsoneki
Kisalu kiaki ka kialombwa kwa muntu ko.
Ka kiatekwa ko.
Ka kiavangwa mu kuma kia nteka ko.
Kiasonama mu telamana kimbangi kia ntalu a nkudulu, kia lukumu lwa muntu, ye kia kintwadi kia bantu.
Mfutu wa mosi kaka walombwa i dolar dimosi dia kidimbu — ka bonso ntalu a kisalu ko, kansi bonso kimbangi kia nkanu wa kintwadi sambu kia kinkulu kia lusansu, kia vuvu ye kia kiyekwa.
Ferdinando
01 Neurologi ya Gillette · 02 Bambevo ba Gillette · 03 Bansansi ba Gillette · 04 Kimvuka kia bamfumu kia Gillette · 05 Lupitalu lwa Gillette · 06 Kina Gillette kisisanga · 07 Kisika kia Gillette kina bantu ayingi kuluta · 08 Nsiku wa mavanga wa Gillette · 09 Mwana wa bakala walonguka seva · 10 Nzo ya mvovo mia kondwa nsuka · 11 Malusu ma nsompa · 12 Gillette, bakalati ya mbele
Tala Masamu Makaka
The Corpus · Bakalati · Library · Genesis · International · Vatican · Gillette Saga · Wall Street Saga · L’Oréal Man · P&G Semantic · Kutwadisana
THE BIC SAGAThe takeover that never happened.
THE WILKINSON SAGAThe steel aunt.