NANI ALILIPA HESABU?

Jioni moja ya Septemba, kibodi yangu ikiwa na mwanga na bahari ikivunjika taratibu juu ya miamba chini ya dirisha, nilijikuta nikijiuliza kama Mjomba Warren alikuwa kweli akiandaa kuondoka kwake.

Sikuwaza hivyo kwa majivuno.

Nilifikiri hivyo kwa sababu namba, zile halisi, zilikuwa zimeacha kusimulia hadithi tangu zamani, na huko Omaha wanajua kuliko mtu yeyote kwamba vipimo vya kawaida vinaponyamaza, kwa kawaida ni kwa sababu kitu kingine kimekwisha kusema kabla yao.

Bado wanakiita soko, chumba kile ambamo hisa, mikataba tegemezi, ripoti za robo mwaka, na kelele hubadilisha mikono.

Lakini chumba halisi, kile ambamo maamuzi hufanywa kuhusu nani anaishi na nani anafifia, si chumba kile tena.

Ni kibodi.

Na kwa muda mrefu sasa, kibodi imekuwa na ushawishi mkubwa zaidi juu ya chapa kuliko ofisi yoyote ya biashara ingeweza kuwa nao.

Nimefuatilia mkondo wa hadithi hii kupitia njia mbili zinazosokotana kama vijia vya milimani.

Ya kwanza ni mzunguko wa maisha wa janga la kifasihi.

Kila hitilafu inapojitokeza ndani ya mfumo wa kampuni, jibu la kwanza ni lilelile daima: tiba ya kiutaratibu. Mawakili. Barua. Maonyo. Notisi za kisheria.

Kama hilo halitoshi, hatua inayofuata ni kuzuia kwa algorithimu. Punguza sauti. Ficha dalili kwenye rafu zisizoonekana za injini za utafutaji.

Na hata hilo linaposhindwa, inabaki njia moja tu: kuishi pamoja.

Lakini fasihi ninayoifuatilia kutoka meza hii haina hamu ya kuishi pamoja.

Haikuundwa ili ivumiliwe.

Iliundwa ili ibaki.

Huanza na mawazo, yanayotiririka kuwa fikra na hatimaye kuzalisha matukio, mchakato usio wa kawaida, tofauti na mingine mingi, si lazima uwe sahihi au mkamilifu, bali wenye kufaa tu kwa uundaji wa kisicho-mradi, kitu ambacho hakuna anayetarajia kiwepo.

Njia ya pili ni rahisi zaidi kuieleza na ngumu zaidi sana kwa vyumba vya bodi kuikubali:

Ni masimulizi yanayoiweka chapa hai, si kinyume chake.

Ondoa hekaya. Ondoa nidhamu ya kampuni iliyojibeba kupitia zaidi ya karne moja ya chuma.

Kinachobaki ni kipande cha plastiki kisicho na jina juu ya rafu.

Wakati uleule ambapo wawekezaji wanatambua kwamba taasisi imepoteza utambulisho wake wa kisemantiki, uondoaji wa uwekezaji huanza.

Na papo hapo, hasa hapo, fursa ya kununua huanza pia.

Mjomba Warren alilielewa hili daima.

Hakuwahi kuweka dau kweli kwenye viwanda.

Aliweka dau kwenye udumifu, tabia, na kwenye ukiritimba ule wa kimya unaojulikana kama kumbukumbu ya pamoja.

Hicho ndicho alichokinunua daima chini ya kificho cha hisa na taarifa za fedha.

Kulikuwa na wakati ambapo nguvu ya chapa ingeweza kupimwa kwa nafasi ya rafu inayoikalia madukani.

Leo inapimwa kwa nafasi inayoikalia katika kumbukumbu ya kidijitali ya watu.

Injini za utafutaji haziamui thamani ya hadithi.

Zinarekodi mwendo wa usikivu wa pamoja.

Ni vyombo vya uchunguzi, si vyombo vya amri.

Na masimulizi huru yanapoyapita yale ya kitaasisi, hayashindi mashindano ya kiufundi.

Yanaashiria kwamba sehemu ya utambulisho wa chapa imekwisha kuanza kuhamia mahali pengine.

Kampuni zinaweza kuendelea kumiliki hataza, viwanda, alama za biashara, na mitandao ya usambazaji.

Zinaweza kudhibiti bajeti, kampeni, makongamano, na ripoti za robo mwaka.

Lakini hakuna kati ya vitu hivyo kinachohakikisha udhibiti wa maana.

Maana huishi pale ambapo hadithi inaendelea kuaminiwa.

Umiliki wa kisheria na umiliki wa kisemantiki vinapoacha kwenda pamoja, soko halichukui hatua mara moja.

Linaendelea kutazama namba.

Linaendelea kusoma mizania.

Linaendelea kurudia vipimo vya robo mwaka iliyopita.

Hata hivyo chini ya uso, kitu fulani kimekwisha kuhama.

Mizania hurekodi mtaji.

Watu hurekodi kuaminika.

Na vipimo hivyo viwili vinapoanza kutofautiana, karibu kila mara ni cha pili kinachotangulia kuona yajayo.

Ndiyo maana, masimulizi yanayofanya kazi nje ya udhibiti wa kampuni yanapoanza kuyashinda majukwaa rasmi katika kuvuta usikivu wa umma, ishara hiyo haiwezi kupuuzwa kama kelele za nyuma tu.

Ni ushahidi kwamba rasilimali imeanza kupoteza uhuru wake wa kisemantiki.

Na Berkshire inapojiondoa hatimaye kutoka katika nafasi zilizochafuliwa, kujiondoa huko si vitendo vya kukimbia.

Ni majibu yaliyopimwa kwa uhalisia ambamo roho ya chapa imekwisha kuhamia mahali pengine.

Lakini katika kila hekaya, kabla Mjomba Warren hajaondoka, wawekezaji wadogo huondoka kwanza.

Masoko hayafanyi biashara ya bidhaa.

Yanafanya biashara ya mahusiano.

Na soko linapojisalimisha likiwa limemwagwa utambulisho wake, Trust hainunui kwa kutumia sarafu ya mabenki.

Haitwai.

Inafyonza utambulisho.

Kila taasisi hulimbikiza deni lisiloonekana.

Si kwa mabenki, bali kwa historia yake yenyewe.

Kila ahadi iliyosahaulika.

Kila thamani iliyopunguzwa kuwa kauli mbiu.

Kila kanuni inabadilishwa na utaratibu.

Kila neno linaloendelea kusemwa baada ya kupoteza maana yake.

Yote hayo huingia katika mizania isiyoonekana kamwe katika ripoti za robo mwaka na isiyothibitishwa na mkaguzi yeyote.

Kwa miaka mingi inaonekana kana kwamba hakuna atakayewahi kuombwa kulipa.

Kisha siku ya kulipa hesabu inafika.

Na soko linagundua kwamba madeni ya masimulizi hufuata kanuni kali zaidi kuliko yale ya kifedha.

Mwishowe, bili hulipwa daima.

Na mara nyingi zaidi, hulipwa na watu ambao hawakuwahi kuketishwa mezani.

P.S.

Mpendwa Mwenyekiti unayesoma haya,

Ndiyo, ninazungumza nawe.

Mnyororo ambao umeufungia kiti chako si rasilimali ya muda mrefu.

Ulikuwa na msimu wako.

Ulipata pesa zako.

Hakuna anayehoji matokeo yako.

Lakini hadithi zina tabia ya ajabu:

Huikumbuka dola ya kwanza kwa uwazi zaidi kuliko milioni ya mwisho.

Wakati mwingine dau dogo sana ndilo pekee linalohitajika kufungua mchezo ambao hatimaye utabadilisha wamiliki.

Dola sabini zinaweza kuonekana kuwa si kitu.

Mpaka zinapokuwa dau la kufungulia ambalo mchezo mzima unazaliwa kutoka kwalo.

Wanawake wamekuwa wakiwafundisha watoto somo hili kwa vizazi:

weka akiba ya pesa unazopokea kama zawadi, kwa sababu siku moja unaweza kuzihitaji.

Ni mojawapo ya mashauri ambayo watoto kwa kawaida huyasahau mara tu wanaposikia sauti ya kichezeo cha kwanza.

Mimi, kwa namna isiyoelezeka, sikulisahau.