DIE WALL STREET-AANDEEL

Inleiding tot die Wall Street-saga

Ek sal nooit die dag vergeet toe ek koshuisskool toe gegaan het nie.

Dit was 15 Oktober 1970. ’n Donderdag.

Vir die geleentheid was my pa daar. Hy het Gillette om ’n middag af gevra, iets wat selde gebeur het. As ek terugkyk, besef ek dat hy nie bloot ’n kind skool toe vergesel het nie. Hy het ’n klein stukkie van die Gillette-storie oorgedra aan ’n wêreld wat nie een van ons nog kon verstaan nie.

’n Jong non met die naam suster Giuseppina het my kom ontmoet.

Ligte vel, blou oë, jeugdige gesig. Die sluier het alles anders verberg. Sy het my aan die hand geneem en my na Klas 1A begelei, waar my onderwyseres, suster Dominella, gewag het.

Suster Dominella was reeds oud.

Sy het gedurig haar knieë gevryf en reën met merkwaardige selfvertroue voorspel. Volgens haar het die weer in haar gewrigte gewoon. As haar knieë seer was, was daar wolke op pad.

Toe ek die klaskamer binnestap, het sy reeds my naam geken.
Trouens, almal het.
Nuus het vinnig binne daardie mure versprei.
Die huldeblyke het voor my aangekom.

Elke kamer het dieselfde geskenk bevat: eenvoudige plastieksakke met die rooi Gillette-logo van die sewentigerjare, net met prentjies van skeermeslemmetjies versier.

Ek was te jonk om dit te verstaan, maar ek het reeds ’n klein ambassadeur geword vir ’n maatskappy wat my my hele lewe lank sou volg.

Die eerste les het oor dade gegaan.
Goeie dade.

Op ses jaar oud het dit eenvoudig genoeg gelyk.
Die goeie daad was goed.
Die slegte daad was sleg.
Saak gesluit.

Maar die lewe het, soos altyd, ander planne gehad.

’n Paar jaar later het ek ontdek dat dade nooit beoordeel word volgens wat hulle is nie. Hulle word beoordeel volgens die stories wat hulle omring.

Gee iemand ’n lekker en dit word ’n goeie daad.
Gebruik dieselfde lekker vir ’n ander doel en skielik word dit ’n slegte een.
Die daad bly onveranderd.
Net die narratief verander.

Dit was die eerste ware les van my lewe.
Nie moraliteit nie.
Nie godsdiens nie.
Nie dissipline nie.
Narratief.
Die vreemde mag wat identiese feite in teenoorgestelde betekenisse omskep.

Dekades later sou Gillette my na Boston bring.
Saam met kollegas van regoor die wêreld sou ek uiteindelik staan in die finansiële hoofstad waarvan kinders in koshuisskole nooit droom nie: New York.

Selfs naby Wall Street self.

Maar dis ’n ander storie.
Dit is reeds elders geskryf, en ek het dit nog nooit geniet om myself te herhaal net om literêre ruimte te vul nie.

Tog bly daar een gedagte oor.

Mense word altyd onthou vir hulle dade.
Sommige dade word stories.
Sommige stories word geskiedenis.

En as daardie dade toevallig op papier geskryf, verhandel, gewaardeer, gekoop, verkoop en elke dag genoteer word…
wie de hel gaan hulle ooit vergeet?