GILLETTE PIŞTÎ SÎNOR

MANÎFESTO

Piraniya mirovan fêm nakin ku jiyan ne bi tiştê ku me heye, lê bi hebûna ku em di yên din de dihêlin tê pênasekirin. Em ne tenê ji bo berhevkirinê li vir in. Em li vir in ku ramanekê bikolin, êşekê sivik bikin, hişmendiyekê vêxin.

Sînorê mirovî ne tenê xetek e di navbera dewletan de. Ew dûrahiya navbera wan e ku dema xwe dixwin û wan ku wê dikin mîrateyeke hundirîn.

Li aliyê din ê sînor valahî tune. Tiştê ku dimîne heye. Tiştê ku ji laş, ji erdnîgarî, ji tirsê derbas dibe û dijî heye. Şop heye.

DIYARÎ

Ji wan re ku sînorên xuya û nexuya derbas dikin. Ji wan re ku ax, ziman, nav winda dikin — û hê jî li rêyekê digerin ku di cîhanê de hebin.

NOTA WEŞANXANEYÊ

Ev nivîs ji pirseke sade û radîkal çêbû: Ew çi ye ku em, wekî mirov, hê jî fêm nakin? Bersiv qadeke nû vedike: em ne tenê ji bo hebûnê li vir in, lê ji bo hiştina şopeke zindî di yên din de.

PÊŞMERC

Her sînor tiştekî parve dike: laşan, nexşeyan, bîranînan, mafan, derfetan. Lê sînorê herî kûr tiştê ku derbas dibe ji tiştê ku dimîne cuda dike.

PÊŞGOTIN

Ev ne nivîsek e li ser sînoran wekî girtin, lê li ser sînoran wekî şemîk. Mirovahiyê ax, netewe, parastin ava kirine — lê hê jî fêm nake ku pîvana wê ya rastîn ne tiştê ku wê heye, lê tiştê ku vediguhêze ye.

KURTE

Manîfestoyek li ser sînorên mirovî û axî, û li ser tiştê ku piştî derbasbûna wan dijî: bîranîn, veguherîn, hebûn.

MEBESTA NIVÎSKAR

Ez dinivîsim da ku tiştekî bihêlim ku xwedîtiyê naxwaze, lê domdariyê dixwaze. Bişirînek, ramanek, şêweyekî nêzîkahiyê ku dikare li derveyî rûpelê bidome.

DESTPÊK

Piraniya mirovan, gava bi pirsekê re rû bi rû dibin, lez dikin ku bersivekê bibînin. Ez na. Ez bi peyvek tenê dest pê dikim: çima?

Ji ber ku min ne xem e ku bi awayê hêvîkirî bikevim nav diyalogê. Ez dixwazim wê derzê vekim ku diyalog jê çêdibe. Ez wê xalê dixwazim ku mirov tê de dev ji dubarekirinê berdide û bi rastî dest bi pirsînê dike.

Ne ew tiştê ku em fêm nakin — lê çima em her car têk diçin. Çima em xwedîtiyê bi wateyê re tevlihev dikin. Çima em di nav demê de wekî xerckerên jiyanê dimeşin li şûna ku wekî hebûnên ku dikarin şopekê bihêlin. Çima em li derveyî xwe sînoran ava dikin û yên ku me ji hundir ve parve dikin paşguh dikin. Ev manîfesto li vir dest pê dike. Ne ji bersiveke amade, lê ji lezgîniyekê. Ne ji formulekê, lê ji şemîkekê.

Pirsa yekem helwestekê naxwaze. Xwe-vekirinê dixwaze. Ji me dixwaze ku em daxin wê xalê ku ziman êdî ne rû ye û vedigere ser pêwîstiyê.

Ji ber vê yekê ez yekser bersiv nadim. Pêşî ez li ber kokê disekinim. Pêşî ez guh didim birînê. Pêşî ez tenê peyva ku hê jî dikare ramanê veke dibêjim: çima.

Ji vê derzê nivîs dest pê dike. Ji vir dibe ramîneke kûr li ser sînorên mirovî, axî û hundirîn. Ji vir derbasbûn ber bi tiştê ku piştre tê ve vedibe: ne valahî, lê bermayî; ne dawî, lê şop; ne girtin, lê tiştê ku dijî.

Ev manîfesto dikeve wî cihî ku bersiv êdî têr nakin — û tam li wê xalê dest pê dike ku mirov neçar dimîne bêyî stargeh li xwe binêre.

PÊŞPEYV

Guhertoya Kurdî

Manîfesto wateya sînorên mirovî, axî û hundirîn lêkolîn dike, û girîngiya hebûnê û ya şopa ku em li derveyî hebûna madî ya tenê di yên din de dihêlin derdixe pêş.

Diyarî ji Rêwiyên Sînoran re

Ji wan re hatiye diyarîkirin ku sînorên xuya û nexuya derbas dikin, ax, ziman an nav winda dikin, lê hê jî li rêyekê digerin ku di cîhanê de hebin.

Pirsa Bingehîn

Nivîskar bi pirseke radîkal dest pê dike li ser tiştê ku em hê jî fêm nakin, û dide zanîn ku em ne tenê ji bo hebûnê li vir in, lê ji bo hiştina şopeke zindî di yên din de.

Xwezaya Sînoran

Sînor laşan, nexşeyan, bîranînan, mafan û derfetan parve dikin — lê sînorê herî kûr ew e ku di navbera tiştê ku derbas dibe û tiştê ku dimîne de ye.

Sînor wekî Şemîk

Sînor ne girtin in, şemîk in. Pîvana rastîn a mirovahiyê di tiştê ku em dişînin de ye, ne di tiştê ku me heye de.

Manîfestoyek li ser Sînorê Mirovî

Jiyan ne bi tiştê ku mirov xwedî lê ye, lê bi hebûna ku mirov di yên din de dihêle tê pênasekirin. Sînorê mirovî dûrahiya navbera wan e ku tenê demê dixwin û wan ku wê dikin mîrasa hundirîn.

Gel û Çand

Gel bîranînên zindî ne ku li ber xwe didin û naskirinê dixwazin, û çand alfabeyên hestan in — kiryarên berxwedanê li dijî jibîrkirinê.

Kevneşopî û Civakîbûn

Kevneşopî berdewamiyên di laş de cih girtî ne ku li ber demê radiwestin. Civakîbûn sînorê mirovî yê yekem e, cihê ku nasname bi naskirina hevdu çêdibe.

Sînorê Navbera Dînîtî û Dîtiniyê

Yên ku sînorên ramanê derbas dikin dibe ku wekî rewşên nexweşiyê an wekî pêxember werin dîtin; xeta navbera dînîtî û dîtiniyê zirav e, pir caran ji hêla tirsa guhdarîkirinê ve tê kişandin.

Dayîn Bêyî Xwedîkirinê

Nivîskar dibêje ku ew dide bêyî ku tiştekî li şûnê hêvî bike, û mantiqa mirovî ji mantiqa bazirganî cuda dike. Manîfesto derbasbûnek e — yek ku li derveyî rûpelê didome.

CÎHAN

Gel

Gelên cîhanê ne girseyên ji bo hejmartinê ne, lê bîranînên zindî yên di tevgerê de ne. Her mirov birînek e ku hê jî bêhnê digire, zimanek e ku red dike were kedîkirin, birçîbûnek e ku tenê nan nikare bêdeng bike, ezmanek e ku nikare di nav alayekê de were pêçandin.

Gel pêş naçin — li ber xwe didin. Naxwazin werin fêmkirin, lê dixwazin werin naskirin. Her gel arşîveke mayînê ye, awayekî yekta yê zindî mayînê gava her tişt li dora wî hildiweşe.

Tu gel li qeraxê nîne. Qerax tenê ew cih e ku cîhan hê fêr nebûye bibîne.

Çand

Çand mirovahiyê parve nakin — wê xwendbar dikin. Ew alfabeyên hestan in, nexşeyên êşê ne, koreografiyên cejnê ne, geometriyên vegerê ne.

Her çand laboratuvareke wateyê ye, hewldanek e ku şiklê bide mêtela zindîbûnê. Ne nasnameyên ji bo parastinê, lê tengezariyên ji bo derbaskirinê.

Her çand bersiveke demkî ye ji raza li vir bûnê re, niha, di vî laşî de. Û her bersiv kiryareke berxwedanê ye li dijî jibîrkirinê.

Kevneşopî

Kevneşopî ew in ku li ber helandina demê li ber xwe didin. Ew ne bêrîkirin in — berdewamiya di laş de cih girtî ne.

Tevgereke dubarekirî ne adet e: bîranîn e ku israr dike. Peyveke veguhastî ne folklor e: aîdbûn e. Sifreyeke hevpar peymanek e. Şîneke hevpar şêweyekî dadweriyê ye.

Kevneşopî rabirdûya ku red dike bimire ne — her car vedigere da ku bîne bîra me em kî ne gava kes li me nanêre.

Civakîbûn

Civakîbûn sînorê yekem e ku mirov derbas dike. Berî axaftinê, em dest didin. Berî fêmkirinê, em dinêrin.

Em têkilî ne, lihevxişîn in, pêwîstiya naskirinê ne. Bêdengî jî, li hember yekî din, ziman e. Civakîbûn ew cih e ku sînorê navbera min û yê din diqelişe — û derfeta hebûnê dest pê dike. Bêyî şahidekî nasname tune.

Jiyanînameyeke Biçûk

Ez ji nivîsekê têm ku qet li salonan negeriya, lê li hebûnê geriya. Min salên ramanê, birînê, serhişkiyê, zelaliyê derbas kirin. Min qet nenivîsand da ku cih bigirim — min nivîsand da ku winda nebim. Her peyv şemîkek bû, her pirtûk şahidek, her tevger kiryareke berxwedanê. Jiyanînameya min ne CV ye — rêgehek e. Ez li xwendevanan nagerim — ez li şahidan digerim.

Armanc

(Lêkolîna Sînoran)

Destdana Qeraxa Cîhanê

Armanca min ne ravekirina cîhanê ye, lê destdana sînorên wê ye.

Nivîsandin wekî Ceribandina Sînor

Nivîsandin ceribandineke sînor e: ne gotin, lê dîtina tiştê ku piştî gotina her tiştî dimîne.

Qutba Bakur

Qutba Bakur sînorê dawî yê xeyala erdnîgarî ye: qeşa, bêdengî, nebûn, berxwedan. Ew cih e ku cîhan wisa xuya dike ku bi dawî dibe — û li şûna wê, bi şiklekî din dîsa dest pê dike. Her manîfestoyek pêwîstî bi Bakurê xwe yê ne mimkun heye. Ne wekî armanc, lê wekî tengezarî.

Qutba Bakur delîl e ku valahî jî dikare were niştecîkirin, heke bi zelalî were derbaskirin. Ew xal e ku nexşe êdî ne erdnîgarî ye û dibe çarenûs.

Ajal

Ajal ew sînor in ku me nizm dikin û me temam dikin. Ew ji rêzimaneke din a zindiyan li me dinêrin. Naaxivin — dibêjin. Rave nakin — nîşan didin.

Ew bîranîna biyolojîk a cîhanê ne, delîl in ku em ne navend in, lê derbasgehek in. Her ajal pirsek e ku pêwîstî bi bersivê nîne — tenê bi hebûnê. Li wateyê nagerin — wê di laşê xwe de dijîn.

Psîkiyatrîst an Rewşa Lêkolînê?

Va ye pirsa dawî: dîtinî an jirêderketin? Pêxemberî an nîşaneya nexweşiyê?

Yên ku ramanê ber bi aliyê din ê sînor ve dikişînin pir caran berî ku wekî deng werin bihîstin wekî rewşek tên xwendin. Her zimanekî nû, qet nebe carekê, ji gumana teşhîsê derbas dibe.

Sînorê navbera dînîtî û dîtiniyê zirav e — û pir caran ji hêla wan ve tê diyarkirin ku ji guhdarîkirinê ditirsin.

Ez teşhîsê naxwazim — ez balê dixwazim. Ez li asayîbûnê nagerim — ez li rastiyê digerim.

NOTA NIVÎSKAR

Di tevahiya jiyana xwe de, min her tim di dayînê de şahî dît, qet di standinê de na. Şêst û yek sal in ev yekane taybetmendiya min a domdar e: pêşkêşkirin, ne ragirtin. Û li vir jî, ez tenê dikarîbûm berdewam bikim ku ez bi xwe bim — tiştekî bihêlim ku di hişê mirovan de bimîne, ne di bêrîkên min de.

Pîşesaziya weşangeriyê ya cîhanî xwedî baweriyeke ecêb e: ku tiştê bi belaşî tê dayîn divê kêm nirx be. Ku pirtûkeke wekî diyarî tê pêşkêşkirin pirtûkeke kêmnirxtir e.

Ev mantiqa bazirganiyê ye — ne mantiqa mirovî. Li gorî vê mantiqê, divê Bezos li şûna balafireke taybet li otobusê siwar bibe. Ahahahah. Ewqas bêwate ye.

Ez berevajî dikim. Ez tiştê ku ji bo pêşkêşkirinê min heye didim — ne tiştê ku hêvî dikim werbigirim.

Cudahî biçûk xuya dike, lê ne wisa ye. Ew xet e ku xwedîtiyê ji hebûnê, hesabê ji comerdiyê, bazarê ji şopê cuda dike.

Ev manîfesto ne berhemek e — derbasbûnek e. Tevgerek e ku li şûnê tiştekî naxwaze. Perçeyek ji min e ku berdewam dimeşe, gava ez êdî nikarim jî.

Spas. Û kêf bikin — bi wateya herî ciddî û herî sivik a peyvê.

Girtin

Sînorê rastîn ne dawiya axê ye. Ew dem e ku em biryarê didin ka em bêyî hiştina tiştekî derbas bibin — an bibin hebûn.