GILLETTE & ÌFARADÀ

I. ÌPÌLẸ̀ TÍ A KÒ BÉÈRÈ

A kò kọ ọ̀rọ̀ yìí láti tẹ́ni lọ́rùn.
A kò kọ ọ́ láti kọ́ni.
A kò kọ ọ́ láti gbàlà.

Ó wà nítorí pé àwọn kan ti rí tó.
Bí o bá sì ti rí i, kò ṣeé ṣe láti díbọ́n mọ́.
Rere kì í dé fúnra rẹ̀.
Ibi ń dé.
Èyí kì í ṣe èrò.
Òtítọ́ tí kò dùn ni.

II. ÀÌMỌWỌ́MẸSẸ̀ ÈKÉ TI RERE

Rere kì í ṣe ti àdánidá.
Ó jẹ́ ẹlẹgẹ́, ó jẹ́ àmọ̀ọ́mọ̀ṣe, ó sì wọ́n.
Àwọn tí ó gbàgbọ́ pé Rere ń wá fúnra rẹ̀
kò tíì gbèjà rẹ̀ ní tòótọ́ rí.
Rere ń béèrè:
• wíwà níbẹ̀
• akitiyan
• ìkóraẹniníjàánu
• àdánù
Rere kì í dàgbà nínú ìtura.
Rere ń dàgbà lòdì sí ìṣàn omi.
Ìdí nìyí tí a fi máa ń ṣì í mọ̀ sí àìlera.

III. ÀṢÀ OJOOJÚMỌ́ IBI

Ibi kò nílò kí a pè é wá.
Kò nílò ètùtù.
Kò nílò àwọn abàmì.
Ibi wúlò fún iṣẹ́.
Ó ń bá ipò mu.
Ó ń dá ara rẹ̀ láre.
Ó ń dàpọ̀ mọ́ àwọn ènìyàn.
Ibi kì í pariwo.
Ibi ń ṣàlàyé.
Ó ń sọ fún ọ pé:
• “Àkókò rẹ̀ kọ́ nìyí.”
• “Èyí kì í ṣe ẹrù-iṣẹ́ mi.”
• “Kò sí ọ̀nà mìíràn.”
• “Báyìí ni nǹkan ṣe ń lọ.”
Ibi ń gbilẹ̀ nínú àṣà ojoojúmọ́.

IV. KÒ SÍ ÀÌDÁSÍ

Àìdásí jẹ́ àlọ́ ìtura
tí àwọn tí kò fẹ́ san iye owó yíyàn hùmọ̀.

Gbogbo àìyàn jẹ́ yíyàn.
Gbogbo ìfàsẹ́yìn jẹ́ ìjọ̀wọ́ra-ẹni.
Gbogbo àwáwí jẹ́ ìbuwọ́lù.

Àwọn tí kò yan Rere
kì í ṣe aláìdásí.
Wọ́n ń fi àyè sílẹ̀ fún Ibi.

V. RERE KÌ Í ṢE ONÍNÚURE

Rere kì í tùnú.
Kì í rọni.
Kì í fọkàn ẹni balẹ̀.
Rere ń ṣí ọ payá.
Ó ń gbé ọ síwájú dígí
nígbà tí ìwọ ìbá fẹ́ àwáwí.
Ó ń béèrè ìjíhìn:
• fún ohun tí o yẹra fún
• fún ohun tí o dá láre
• fún ohun tí o pè ní “pọndandan”
Rere ń béèrè ìbáramu,
kì í ṣe ìwà mímọ́ pátápátá.

VI. IBI KÌ Í ṢE ÌKÀ

Ibi kì í sábà fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ìkà.
Ó ń fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó pọndandan.
Ó ní iṣẹ́.
Ó ní ìdílé.
Ó ní ipò tí a bọ̀wọ̀ fún.
Ibi tòótọ́:
• kì í fi agbára pa run.
• kì í kọlù ní gbangba.
• ń jẹ nǹkan run ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.
Àwọn tí ń ṣe é ni
àwọn tí ń fa ìbàjẹ́
láì ba ọwọ́ wọn jẹ́
àti láì pàdánù ìtẹ́wọ́gbà àwùjọ.

VII. ÀWỌN ÌTÀN KÌ Í DÁNI SÍLẸ̀

Àwọn ìtàn ń ràn wá lọ́wọ́ láti lóye.
Ṣùgbọ́n wọn kì í gbàlà.
Àwọn ìtàn ń ru ìmọ̀lára sókè.
Ṣùgbọ́n wọn kì í pinnu.
O lè la àwọn nǹkan wọ̀nyí kọjá:
• àìsàn
• àdánù
• ìwà ọ̀dàlẹ̀
• àìṣèdájọ́ òdodo
• ìjìyà ńlá
Kí o sì wà bí o ti wà.
Ìrora kò sọ ọ́ di ẹni rere.
Ó ń jẹ́ kí a rí ọ kedere sí i.

VIII. ẸRÙ-IṢẸ́

Kò sí ohun tí o ti là kọjá
tí ó sọ ọ́ di “ẹni rere” fúnra rẹ̀.
Ó sọ ọ́ di ẹni tí ó ní ẹrù-iṣẹ́.
Gbogbo ìrora tí a kò yí padà
ń di májèlé.
Gbogbo ọgbẹ́ tí a lò gẹ́gẹ́ bí àwáwí
ń di ohun ìjà sí àwọn ẹlòmíràn.
Ẹrù-iṣẹ́ ni ibi tí ìtàn-sísọ ti parí
tí ìwà-ọmọlúàbí sì ti bẹ̀rẹ̀.

IX. ÌDÁWÀ RERE

Rere sábà máa ń dá wà.
Kò ní òǹwòran.
Kò ní àtẹ́wọ́.
Kò fúnni ní èrè lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.
Ìṣe kékeré ni
tí a ṣe nígbà tí kò sí ẹni tí ó ń wò.
Ààlà ni tí o fi lé ara rẹ
nígbà tí yóò rọrùn jù láti lo àǹfààní.
Rere kò yí ayé padà.
Ó ń yí ìdarí padà.

X. ÀYÀNMỌ́ GẸ́GẸ́ BÍ IRỌ́

Àyànmọ́ jẹ́ àwáwí ẹlẹ́wà
láti yẹra fún ìwúwo yíyàn.

Kò sí àyànmọ́ tí ó dá ọ sílẹ̀.
Ọ̀wọ́ àwọn ìpinnu nìkan ló wà
tí a kò kojú rí pẹ̀lú òtítọ́.

Èèṣì lè já sí ọ̀nà rẹ.
Ṣùgbọ́n ìwọ ni o ń pinnu
ohun tí o ó fi ṣe.

Oríire kì í ṣe ẹ̀bùn.
Ẹrù-iṣẹ́ tí a san ṣáájú ni.

XI. ÌLÀ NÁÀ

Àkókò kan ń dé
nígbà tí ìdàrúdàpọ̀ kò ṣeé ṣe mọ́.

Ní ẹ̀gbẹ́ kan:
àwọn tí ó mọ̀ pé àwọn lè ṣe Ibi
tí wọ́n sì yàn láti má ṣe é.

Ní ẹ̀gbẹ́ kejì:
àwọn tí ń pe ara wọn ní “ẹni rere”
láti yẹra fún yíyàn rárá.

Èyí ni ìlà náà.
Kò sí òmíràn.

XII. KÒ SÍ ÀWÙJỌ

Ìkéde yìí
kò dá àwùjọ sílẹ̀.
Kò fúnni ní ìjẹ́-ti-ẹgbẹ́.
Kò pèsè ibi ìsádi.
Àwọn tí ó dúró
dá dúró.
Àwọn tí ó lọ
a kò dá wọn dúró.

ÒǸKỌ̀WÉ FÀ SẸ́YÌN

Lẹ́yìn ọ̀rọ̀ yìí
kò sí ìtẹ̀síwájú.
Kò sí àlàyé.
Kò sí òǹkọ̀wé.
Òǹkọ̀wé fà sẹ́yìn
nítorí pé a kò nílò rẹ̀ mọ́.
Òǹkàwé nìkan ló kù,
òun nìkan pẹ̀lú àwọn yíyàn rẹ̀.

Ìfihàn

Rere kò sọ ọ́ di ẹni tí ó dára jù.
Ibi kò sọ ọ́ di ẹni tí ó burú jù.
Wọ́n ń fi ọ́ hàn.
Wọ́n ń fi ẹni tí o jẹ́ hàn
nígbà tí kò sí ẹni tí ó ń wò
tí kò sì sí ẹni tí o ó yí lọ́kàn padà.

Ìparí

Bí o bá wà níbí láti wá ìtùnú,
ọ̀rọ̀ tí kò tọ́ nìyí.
Bí o bá ń wá ẹ̀kọ́ ìwà,
o ti fi àkókò rẹ ṣòfò.

Bí o bá ń wá ẹni tí o ó dá lẹ́bi,
wo àyíká rẹ.

Èyí kì í ṣe ẹ̀kọ́.
Ìlà ni.

Àyíká náà ti dí.

LẸ́TÀ SÍ ÀWỌN ÒǸKÀWÉ

Kì í ṣe èèṣì ló mú ọ wá síbí,
ṣùgbọ́n èèṣì kò dá ọ sílẹ̀.
Ìfẹ́-láti-mọ̀ kì í ṣe àìmọwọ́mẹsẹ̀.
Ìdánwò ni.
Ohun tí o kà kò béèrè ìfohùnṣọ̀kan.
Ó béèrè ipò-ìdúró.
Bí ara rẹ kò bá balẹ̀, nítorí pé a fọwọ́ kan nǹkan kan ni.
Bí o kò bá ní ìmọ̀lára kankan, ìdáhùn ni ìyẹn náà.
Ọ̀rọ̀ yìí kò wá ìgbàgbọ́.
Kò fúnni ní ìtọ́sọ́nà.
Kò ṣèlérí ìtura.
Ó fi ọ́ sílẹ̀ pẹ̀lú ohun tí ó kù
nígbà tí àwọn àlàyé bá parí.
Kò sí òǹkọ̀wé tí ó dúró lẹ́yìn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí mọ́.
Kò sí àwùjọ tí ń dúró dè ọ́.
Kò sí ìparí tí yóò tẹ̀lé e.

Àwọn yíyàn rẹ nìkan ló ń bá a lọ.
Pa ojú-ewé náà dé nígbà tí o bá ṣetán.
Kì í ṣe ṣáájú.
Òǹkọ̀wé Fà Sẹ́yìn
—
Ohun tí ó tẹ̀lé

kì í ṣe

ẹ̀kọ́-ìgbàgbọ́.

Ó jẹ́

àṣàrò.

—