GILLETTE: ZILAMÊ KU EZ DÎTIM

Qet bextê min tunebû ku mamosteyekî min ê rêber hebe.

Di bîst û heft salên pêşîn ên jiyana xwe de, min hema hema tenê jin nas kirin. Jinên ji her mizacî, ji her hestiyariyê, ji her bejn û bala rewşenbîrî û mirovî. Belkî jiyanê tenê dixwest rastiyeke seretayî bîne bîra min: ez jî kurê jinekê bûm. Û çi kurek.

Paşê 1992 hat.

Kampanyayeke siyasî, ku li dora karsazekî ji Cosenza yê di warê perwerdeyê de hatibû avakirin û ku paşê, berevajî hemû hêviyan, dê bibûya parlamenterê Îtalyayê, rêya gelek tiştan guhert. Ne ji ber siyasetê bi xwe, lê ji ber mirovên ku derfeta nasîna wan ji min re hat dayîn. Ew bûn yên ku derî ji îhtîmalan re vekirin.

Ez nûhatiyek bûm di dinyayeke ku li ser aîdiyetê hatibû avakirin. Kesî nikaribû fêm bike ez ji ku hatime.

Pirs her tim heman bû.

«Çima kesî ew nesipartiye destpêkirinê? Çima kesî ew negirtiye bin baskê xwe?»

Wan ez wek kevirekî xav didîtim ku kesî hîn li ser nexebitîbû.

Ji aliyên cuda ve vexwendin, nêzîkbûn û pêşniyar dihatin. Pir caran ji derdorên ku zêde têkiliya wan bi çand, dîrok an mezinbûna hundirîn a rastîn re tunebû derdiketin. Ew dinyayên ku bi bindestî, serdestî û tenê bikaranîna desthilatê dihatin ragirtin bûn.

Min bi rêz li wan dinihêrî, lê ji dûr ve.

Odeyên ku min nedixwest bikevim nav wan hebûn.

Û ez neketim nav wan.

Paşê rojekê min telefonek wergirt.

Gino Domanico bû, mamosteyekî rastîn ê jiyanê.

Profesorekî zanîngehê ku biryar dabû xwe bide hînkirinê, wî ew zerafeta kêm a ragihandinê hebû ku nayê hînkirin û nayê teqlîdkirin. Piştî çend kêliyên axaftinê tenê, min tiştek fêm kir ku wê demê ji min re bêmane xuya dikir û ez îro jî pê bawer im:

Min nû zilamê ku ez ê beşeke girîng a mezinbûna xwe bispêrim wî nas kiribû.

Wî ez ji bo şîvê vexwendim.

Ew qet ne dilbijandinek bû, ne jî dersa fermî. Gino diyariyeke taybet hebû: wî dikaribû giyan û hişan bixwîne. Ya min belkî ji bo wî pirtûkeke vekirî bû.

Wî qet şirove nekir ka rola wî çi ye, ne jî ji kîjan kevneşopiyê tê. Wî tenê hevokek ji min re hişt ku min qet ji bîr nekiriye:

«Rojekê, gava tu min bi rastî bibînî, bi perdeyan an bê perde, tu yê bizanî ez kî me û li ku me.»

Heta wek nûhatî jî, min wateya wan peyvan fêm kir.

Ez zilamek bûm ku li deriyê perestgehekê dixist, ronahî dixwest. Ne ronahiya madî, ji ber ku tu kes ji me ji bo şirketeke elektrîkê nedixebitî, lê ew ronahiya ku dihêle mirov xwe zelaltir bibîne.

Gino tevgera yekem a pêşwaziyê kir.

Paşê Tonino hat.

Yek ji kesayetiyên herî bi rûmet di nav saziyê de, wî tenê demeke kurt li min nihêrî berî ku heman pirsa ku min jixwe gelek caran bihîstibû bike.

«Çima kesî berê ew nedît? Ev hemû sal ew li ku bû?»

Bersiv hêsan bû.

«Ew li Cosenza dixebite. Li Reggio Calabria hatiye dinyayê. Nîvê dinyayê nas dike. Mirov jê hez dikin. Û ew yek ji me ye. Tenê ferq ew e ku piştî vaftîzma xwe ya katolîk, wî qet destpêkirinên din wernegirtine.»

Ew bersiv bes bû.

Destûr ji min re hat dayîn ku, bi awayê guncav û di dema guncav de, dest bi wê rêya ku ji bo Kurên Jinebiyê hatiye veqetandin bikim.

Ji wê kêliyê ve, Gino qet destê min negirt.

Hewcedariya wî pê tunebû.

Nêrîna wî û çend peyv bes bûn. Bi wî re, bêdengiyek dikaribû ji pirtûkeke pênc sed rûpelî bêtir hînkirin bihewîne.

Paşê roj hat.

Min ew li wir di nav rêzên kursiyan de dît.

Bêdeng. Hema hema hişk.

Cih helwesteke taybet dixwest, pêşî ji hundir, paşê ji derve.

Di navberekê de ya kurt li cihê derveyî Odeya Ramanê, Salona Gavên Winda, em xwe li kêleka hev rawestiyayî dîtin. Ew bêyî ku zêde tiştekî bêje nêzîkî min bû. Lê di wê kêliyê de me herduyan heman hest hîs kir.

Hestek ku qet kêm nebûye.

Sî û sê sal şûnde, ew hîn li vir e.

Belkî ji ber ku hin hevdîtin ne aîdî borî ne.

Ew berdewam dikin me bidin destpêkirin her carê ku em wan bi bîr tînin.

TFA
Ferdinando Frega

P.S.

Piştî nivîsandina vê çîrokê, min hîs kir ku perçeyekî rastîn ê mozaîkê kêm e. Çend saet ramana bi şev têra min kirin ku fêm bikim ew çi bû.

Wê havînê Gino li vîlaya xwe ya li ber deryayê dima. Wî gelek caran ez vexwendibûm ku serdana wî bikim û, êvarekê, di dawiyê de min derfet dît ku li deriyê wî bixim.

Wî bi hezkirineke ku min qet ji bîr nekiriye pêşwaziya min kir, û di wê bûyerê de bû ku min Teresa nas kir, jina jiyana wî.

Ew ciwan, zerif û bi xwezayî dilnerm bû. Ne ji wê kategoriya mirovan bû ku hewl didin bandorê li yên din bikin. Çend deqîqe bes bûn ku meriv aqilekî zindî bibîne ku bi şiyaneke kêm a fêmkirina kesê li hemberî wê re bû.

Wê di bankayê de dixebitî û xwediyê posteke berpirsiyariyê bû. Di salên paşê de, min ji heval û hevkarên ku ew baş nas dikirin şîroveyên pir dişibin hev bihîstin: Teresa xwediyê hestekî pêşdîtinê yê nebelav û şiyaneke awarte bû ku hema yekser pêbaweriya mirovan binirxîne.

Di navbera me de têkiliyeke xwezayî çêbû.

Hêsan bû ku meriv fêm bike ku em herdu bi kûrahî xema heman kesî dixwin. Bê guman bi awayên cuda, lê bi heman hezkirina bingehîn.

Min xwişkeke dil dîtibû ku xema wê bixwim. Wê tu carî tiştên wisa bi peyvan negotin, lê pir caran min hîs dikir ku wê tiştekî wisa nas kiribû.

Lê wê hevdîtinê bandoreke hîn girîngtir çêkir.

Wê baweriyek piştrast kir ku dem qet derewîn derxistiye: mamosteyekî rêber ê baş hema her tim xwe bi çavên wê jina ku li kêleka wî dimeşe eşkere dike. Ew şûna dayikê nagire, ne jî bi wê re tê tevlihevkirin. Ew portreya mirovî ya zilam temam dike.

Û mamosteyê min ê rêber yek ji wan zilaman bû.