Thị phần của Wilkinson

Từ thập niên 1960 sang thập niên 1970, thị trường cạo râu phần lớn vẫn chỉ quanh quẩn với lưỡi dao cạo truyền thống, và nhà sản xuất nào cũng cố làm hết sức mình.

Ngành này đã đi từ tuyên truyền sang thuyết phục, rồi sang cái chỉ có thể gọi là bắt chước theo đơn đặt hàng. Công ty nào cũng theo cùng một luật bất thành văn.

Muốn một sản phẩm bán chạy hơn, marketing bao giờ cũng mách đúng một giải pháp:

Thay áo. Thay tên. Thân xác vẫn thế.

Nhưng đôi khi chỉ một chữ thôi cũng đủ tạo nên sợi dây tình cảm với người tiêu dùng.

Đó đúng là điều đã xảy ra với Lưỡi dao Bolzano.

Nhà máy Thép Bolzano bắt đầu sản xuất lưỡi dao cạo dưới cái tên Lưỡi dao Falco, về sau chuyển thành Lưỡi dao Bolzano lừng danh.

Mỗi tháng hai triệu lưỡi dao ra lò nhờ 350 công nhân, phần đông là phụ nữ. Và đó không phải chuyện tình cờ.

Còn có một chi tiết chính trị hiếm khi được nhắc tới.

Nhà máy được lập ra theo một chính sách trực tiếp của chính phủ Mussolini nhằm khuyến khích phát triển công nghiệp ở Bolzano và đẩy mạnh việc Ý hóa vùng Nam Tirol, một vùng đất giành được sau cuộc Đại chiến nhưng cư dân phần lớn là các cộng đồng nói tiếng Đức.

Vì thế, Lưỡi dao Bolzano không chỉ là một sản phẩm công nghiệp.

Nó còn là một công cụ của bản sắc dân tộc.

Khẩu hiệu quảng cáo chẳng để lại mấy chỗ cho suy diễn:

“Lưỡi dao Bolzano, cạo râu kiểu Ý.”

Cơn bùng nổ kinh tế hậu chiến cũng thành cơn bùng nổ của thương hiệu. Bolzano trở thành một trong những biểu tượng của tiêu dùng đại chúng nước Ý.

Rồi đến thập niên 1970.

Dao cạo dùng một lần xuất hiện.

Sự suy tàn bắt đầu.

Thương hiệu chật vật thích nghi, cho đến khi người ta thử một lần cuối cùng.

Một thông cáo báo chí kiêu hãnh tuyên bố:

“LƯỠI DAO BOLZANO là nhà cung cấp chính thức của Wilkinson Sword, London.”

Các nhà báo Ý đổ xô tới đưa tin.

Ấy là một quả bom nổ khi chiến tranh đã tàn.

Hậu quả đến ngay tức khắc.

Một nhà báo, là phụ nữ, đã dẫn cuộc phỏng vấn khéo léo lạ thường.

Sau khi dọn đường thật kỹ, bà hỏi ông giám đốc điều hành:

“Trong số lưỡi dao các ông tuyên bố bán ra, có tính cả dao phay không ạ?”

Vị lãnh đạo sững người.

“Sao bà lại hỏi tôi thế?”

Nhà báo đáp:

“Để ông lấy một con mà cắt cho hết mớ nhảm nhí ông đang kể với chúng tôi.”

Cả phòng cười ồ.

Wilkinson không hề đáp lại.

Đúng phong cách của bà.

Một bà dì quý tộc dòng dõi cao sang, thà không ăn thịt người Ý, chỉ để khỏi phải tiêu hóa họ sau đó.

Ngày nay, cuộc phiêu lưu công nghiệp lớn lao ấy chẳng còn lại bao nhiêu.

Một cái bùng binh.

Một tấm biển hiệu.

Vài ký ức đang phai.

Và cái mớ nhảm nhí mà người Ý — trước hết và trên hết là tôi — vẫn kiêu hãnh yêu thích.