WALL STREET चा शेअर

Wall Street गाथेचा परिचय

मी निवासी शाळेत दाखल झालो तो दिवस मी कधीही विसरणार नाही.

15 ऑक्टोबर 1970. गुरुवार.

त्या प्रसंगी माझे वडील हजर होते. त्यांनी Gillette कडून एका दुपारची सुट्टी मागितली होती, असे क्वचितच घडायचे. मागे वळून पाहताना मला जाणवते की ते फक्त एका मुलाला शाळेत सोडायला आले नव्हते. ते Gillette च्या कथेचा एक छोटासा तुकडा अशा जगाच्या हाती सोपवत होते, जे आम्हा दोघांनाही तेव्हा अजून समजू शकत नव्हते.

सिस्टर Giuseppina नावाची एक तरुण नन मला भेटायला आली.

गोरी कांती, निळे डोळे, तरुण चेहरा. बाकी सगळे बुरख्याने झाकलेले होते. तिने माझा हात धरला आणि मला वर्ग 1A मध्ये नेले, जिथे माझ्या शिक्षिका, सिस्टर Dominella, वाट पाहत होत्या.

सिस्टर Dominella तेव्हाच म्हाताऱ्या झाल्या होत्या.

त्या सतत आपले गुडघे चोळत आणि विलक्षण खात्रीने पावसाचे भाकीत करत. त्यांच्या मते हवामान त्यांच्या सांध्यांमध्ये राहायचे. गुडघे दुखले की ढग येणार.

मी वर्गात शिरलो तेव्हा त्यांना माझे नाव आधीच माहीत होते.
खरे तर, सगळ्यांनाच माहीत होते.
त्या भिंतींच्या आत बातम्या वेगाने पसरायच्या.
माझ्या आधीच नजराणे पोहोचले होते.

प्रत्येक खोलीत तीच भेट होती: 1970 च्या दशकातील लाल Gillette लोगो असलेल्या साध्या प्लास्टिकच्या पिशव्या, ज्यांवर सजावट म्हणून फक्त दाढीच्या पात्यांची चित्रे होती.

ते समजण्याइतका मी मोठा नव्हतो, पण आयुष्यभर माझ्या सोबत राहणाऱ्या एका कंपनीचा मी आधीच एक छोटा राजदूत झालो होतो.

पहिला धडा कृतीबद्दल होता.
चांगल्या कृती.

सहा वर्षांच्या वयात ते पुरेसे सोपे वाटले.
चांगली कृती चांगली होती.
वाईट कृती वाईट होती.
विषय संपला.

पण आयुष्याच्या, नेहमीप्रमाणे, वेगळ्याच योजना होत्या.

काही वर्षांनंतर मला कळले की कृतींचा न्याय त्या काय आहेत यावरून कधीच होत नाही. त्यांच्याभोवतीच्या कथांवरून त्यांचा न्याय होतो.

एखाद्याला गोळी द्या, आणि ते सत्कृत्य ठरते.
तीच गोळी वेगळ्या हेतूने वापरा, आणि अचानक ते दुष्कृत्य ठरते.
कृती बदलत नाही.
फक्त कथन बदलते.

तो माझ्या आयुष्यातील पहिला खरा धडा होता.
नैतिकता नव्हे.
धर्म नव्हे.
शिस्त नव्हे.
कथन.
एकसारख्या तथ्यांना परस्परविरोधी अर्थांमध्ये बदलणारी ती विचित्र शक्ती.

दशकांनंतर Gillette मला बोस्टनला घेऊन जाणार होती.
जगभरातील सहकाऱ्यांसोबत मी अखेर त्या आर्थिक राजधानीत उभा राहणार होतो, जिचे स्वप्न निवासी शाळांतील मुले कधीच पाहत नाहीत: New York.

अगदी Wall Street च्या जवळसुद्धा.

पण ती वेगळी कथा आहे.
ती इतरत्र आधीच लिहिली गेली आहे, आणि केवळ साहित्यिक जागा भरण्यासाठी स्वतःची पुनरावृत्ती करणे मला कधीच आवडले नाही.

तरीही, एक विचार उरतो.

लोक नेहमी त्यांच्या कृतींसाठी लक्षात राहतात.
काही कृती कथा बनतात.
काही कथा इतिहास बनतात.

आणि त्या कृती जर कागदावर लिहिलेल्या असतील, त्यांचा व्यापार होत असेल, त्यांचे मूल्यांकन होत असेल, त्या विकत घेतल्या जात असतील, विकल्या जात असतील आणि रोज त्यांचे भाव जाहीर होत असतील…
तर साला त्या कोण विसरणार आहे?