GILLETTE: ẸNIKẸ́NI KÒ SỌ ÌTÀN YÌÍ RÍ

Ní òpin Ogun Àgbáyé Kejì, ó ti rẹ gbogbo ènìyàn.

Àwọn tí a ṣẹ́gun ń pàdánù gbogbo ohun tí wọ́n ti lo ọ̀pọ̀ ọdún láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Àwọn aṣẹ́gun ti borí ogun náà ṣùgbọ́n wọ́n ní láti pinnu bí ọjọ́ iwájú yóò ṣe rí báyìí.

Ó ti rẹ àwọn ènìyàn, síbẹ̀ wọ́n ní ìrètí. Kò sí ẹni tí ó fẹ́ juwọ́ sílẹ̀. Ìṣẹ̀dá ọmọ ènìyàn nìyẹn. Ṣùgbọ́n ẹ jẹ́ kí a má gbàgbé láé pé lẹ́yìn gbogbo ọkùnrin sábà máa ń sí obìnrin kan, bí ìtàn kì í tilẹ̀ fi bẹ́ẹ̀ dárúkọ rẹ̀.

Amẹ́ríkà ń kó ìmọ̀-ìṣe rẹ̀ jáde láti ṣèrànwọ́ láti tún àwọn ọrọ̀-ajé tí ó ti fọ́ kọ́. Ní àkókò kan náà, ó ń ṣe ohun tí Amẹ́ríkà máa ń ṣe dáadáa jùlọ nígbà gbogbo: òwò. Àwọn ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́pọ̀ gbòòrò, èrè gbòòrò, àwọn ọjà tuntun sì ń farahàn lọ́dọọdún. Àwọn kan dáhùn sí àìní tí ó ti wà. Àwọn mìíràn dá ìfẹ́-ọkàn tí àwọn ènìyàn kò tilẹ̀ mọ̀ pé àwọn ní. Ní òpin àwọn ọdún 1950, òkè-òkè kọ́ńdọ̀mù kún ọjà. Ìdí tí a kéde rọrùn tó: ààbò lọ́wọ́ àrùn. Kò sí ẹni tí ó fẹ́ kú.

Ṣùgbọ́n gbogbo àmì-ẹ̀yẹ ló ní ju ojú kan lọ.

Ọjà náà kò fi bẹ́ẹ̀ jẹ́ olówó pọ́ọ́kú, lílò rẹ̀ déédéé sì béèrè ìfaramọ́ kan láti inú àpò owó. Ó di ìdókòwò kékeré kan.

Gbogbo ènìyàn ló ń gbé ọ̀kan ó kéré tán. Ní ìfarapamọ́. Ní kíká. Ní ìpamọ́ nínú àpò owó, tí ń dúró de pàjáwìrì tí ó yẹ.

Àbájáde rẹ̀ ṣeé sọtẹ́lẹ̀.

Iye ìbímọ bẹ̀rẹ̀ sí í lọ sílẹ̀.

Ilé-iṣẹ́ àkọ́kọ́ tí ó ṣàkíyèsí rẹ̀ ni olùṣe ìgò ọmọ ọwọ́ àti ọmú àtọwọ́dá ará Jámánì kan. Àwọn akọ̀wé-ìṣirò rí i ṣáájú ẹnikẹ́ni. Títà ń dínkù. Ìlò ń dínkù. Ọmọ díẹ̀ túmọ̀ sí oníbàárà díẹ̀.

Àwọn ìpàdé tẹ̀lé e.

Àwọn ètò tẹ̀lé e.

Wọ́n dábàá àwọn ìdókòwò.

Ṣùgbọ́n ìṣòro ìpìlẹ̀ kan wà.

O kò lè ra ọmọ nínú yàrá ìwádìí.

Wọ́n gbọ́dọ̀ bí wọn.
Ilé-iṣẹ́ náà ń làkàkà láti rí ojútùú. Kò sí ohun tí ó dàbí pé ó ń ṣiṣẹ́.

Lẹ́yìn náà ni olùni ilé-iṣẹ́ náà pinnu láti ṣàbẹ̀wò sí oníbàárà pàtàkì kan ní Ítálì nítòsí Naples, oníṣòwò ńlá kan tí ń ra ọjà lọ́pọ̀, tí ó ní ẹ̀bùn àrà láti gbé ọjà púpọ̀ jáde.

Ìpàdé òwò náà lọ dáadáa.

Ní ìrọ̀lẹ́ ọjọ́ yẹn, oníbàárà náà pè é síbi oúnjẹ alẹ́.

Lẹ́yìn oúnjẹ alẹ́, ní ọ̀nà Ítálì pípé, wọ́n sọ fún àlejò náà pé a ti ṣètò “aṣọ ìbora” kan fún un fún alẹ́ náà.

Àyàfi pé èyí kì í ṣe aṣọ ìbora lásán.

Ẹni tí ń dúró nínú yàrá ìbùsùn ni obìnrin ará Rọ́ṣíà ọmọ ọdún márùndínlọ́gọ́rin kan tí ó fi ìgboyà sọ pé ọmọ ogójì ọdún ni òun.

Gẹ́gẹ́ bí òun ti sọ, ìbákẹ́gbẹ́ ló kọ́kọ́ wá.

Owó kàn jẹ́ àwáwí lásán.

Ó tẹnu mọ́ ọn pé ìmoore ló ṣàlàyé ohun gbogbo.

Kò fi bẹ́ẹ̀ dá ará Jámánì náà lójú.

Kò dá èmi náà lójú.

Ní tòótọ́, ó dún bí èmi gan-an àti àbá dọ́là kan mi ti ègún yẹn.

Lẹ́yìn tí wọ́n parí ààtò alẹ́ wọn, oníṣòwò ará Jámánì náà fara balẹ̀ tó níkẹyìn láti jẹ́wọ́ ìṣòro tí ń dà á láàmú.

Obìnrin ará Rọ́ṣíà náà fetí sílẹ̀ pẹ̀lú sùúrù. Lẹ́yìn náà, bí àwọn obìnrin ti ń ṣe fún ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún nígbà tí àwọn ọkùnrin ń ṣe ìpàdé, ó mú èrò ọ̀rúndún náà jáde.

“Kọ́ ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́pọ̀ kọ́ńdọ̀mù tìrẹ.”

Oníṣòwò náà tẹjú mọ́ ọn.

Kò lè lóye ohun tí kọ́ńdọ̀mù ní í ṣe pẹ̀lú ìgò ọmọ ọwọ́ àti ọmú àtọwọ́dá.

Nígbà tí ó rí ìdàrúdàpọ̀ rẹ̀, ó ń bá a lọ.

“Ohun èlò àkọ́kọ́ ti ń wá láti Gúúsù Ìlà-Oòrùn Éṣíà. A lè jẹ́ kí owó ìṣelọ́pọ̀ kéré. Ìrìnnà kò fi bẹ́ẹ̀ kan iye owó ìkẹyìn. Ta ọjà dídára ní owó tí ọwọ́ lè tẹ̀. Ka apá kan èrè náà sí ìdókòwò.”

Ará Jámánì náà kò tíì rí ìsopọ̀ náà.

Lẹ́yìn náà ni èrò gidi dé.

“Nínú gbogbo ọgọ́rùn-ún kọ́ńdọ̀mù tí a bá ṣe, jẹ́ kí mẹ́wàá ní àbùkù.”

Ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé oníṣòwò náà fún pa.

“Àbùkù?”

“Ihò kékeré kan péré. Ìwọ̀n abẹ́rẹ́ kan. Tí a kò lè rí.”

Ìdákẹ́.

Lẹ́yìn náà ó fi kún un pé:

“Àwọn ọmọ yóò bójú tó ìyókù.”

Ará Jámánì náà bú sẹ́rìn-ín.
Ó ṣe tán, ará Jámánì ni, àwọn ará Jámánì sì sábà máa ń fẹ́ràn ìṣirò ju iṣẹ́ ìyanu lọ.

Ṣùgbọ́n nínú ọkọ̀ òfurufú padà sílé, ẹ̀rín náà rọ̀.

Èrò náà dúró.

Lẹ́yìn náà ó di ìrònú.

Lẹ́yìn náà àǹfààní kan.

Lẹ́yìn náà ọfọ̀ kan.

Níkẹyìn ó pe obìnrin ará Rọ́ṣíà náà, ó sì pè é láti darapọ̀ mọ́ iṣẹ́ náà.

Ó fún un ní òmìnira pátápátá nípa owó ìsanwó.

Iye yòówù tí ó bá fẹ́ kọ sórí sọ̀wédowó oṣooṣù rẹ̀ ni wọn yóò gbà.

Ìbímọ padà bọ̀ sípò.

Ìlò padà bọ̀ sípò.

Òwò ìgò ọmọ ọwọ́ padà bọ̀ sípò.

Àti, bí àkókò ti ń lọ, àwọn ènìyàn fẹ́rẹ̀ gbàgbé kọ́ńdọ̀mù pátápátá.

Àwọn kan tilẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í fọ̀ wọ́n, tí wọ́n ń sá wọn sórí okùn kí wọ́n gbẹ, tí wọ́n sì ń tún wọn lò.

Idán díẹ̀ ti Naples.