JEFF BEZOS NA MAFURHA

Riqingho, leri khale a ri ri ndlela yo olova yo vulavurisana, hi ku nonoka ri hundzuke ndlela yo avelana, yo vulavula, yo rhumela marungula. Naswona tiselfoni ti hundzile maqingho ya le kaya. Un’wana ni un’wana a a fanele ku vulavula. Ku tivisa vanhu yini?

Loko nuna a ha ri ekaya ni leswaku a ta famba rini, leswaku nsati a ta nghenisa xigango xa yena. Munhu loyi ku nga riki na munhu loyi a n’wi tivaka. Kumbe munghana wa ndyangu loyi a tolovelekeke loyi a a ta hi mahelo ya vhiki.

Kutani mpfumawulo wa riqingho a wu tshama wu ri xikombiso xo chavisa eka un’wana ni un’wana loyi a a ri kusuhi ni ku endla xilo lexi nga tolovelekangiki. Kutani ku fika marungula yo miyela: WhatsApp, Telegram, Signal, Messenger, Direct, Viber, WeChat, Skype. Ku cincana marungula, swifaniso, tivhidiyo, swiyimo swa muxaka wun’wana ni wun’wana. Naswona ku ringana nkarhi wo leha leswi na swona swi pfunile valawuri va vululami ku aka timhaka ta vona ni ku tiyisisa leswaku lava nga ni nandzu a va balekeli nxupulo.

Kambe hi nkarhi lowu hinkwaswo a swi vonaka swi tirha kahle, na mina ndzi sungule ku rhumela mintsheketo eka vanghana va mina, ku avelana mintokoto ya mina ni ku va n’wayitelisa ni ku va ehleketisa. Ntsena leswaku a ndzi nga ri Amazon, naswona a ndzi nga ri Pornhub. Naswona ku tsandzeka a ku ri masungulo yo sungula ya ntiyiso ya ku humelela loku a ku profetiwile.

Kutani, handle ko swi tiva ka mina, wansati wa le Napoli u hlengelete vuhlayiselo bya mintsheketo ya 300. Siku rin’wana, eriqinghweni, u ndzi byele a ku: «Ndzi ya vona munghana wa mina wa mukandziyisi eNapoli. Ndzi ta n’wi nyika mintsheketo leswaku a endla buku, kutani hi ta vona.»

Ndzi n’wayitele. Kambe nhlamulo ya mina a yi ri: «Xin’wana ni xin’wana lexi nga ta humelela, hi ta tshama hi avelana hinkwaswo hi le xikarhi.»

U ndzi langute hi ndlela leyi manana a langutaka n’wana wa yena wo hetelela ha yona, loyi a ehleketaka leswaku u lava rirhandzu ro tala hikuva a ri yena wo hetelela ku velekiwa. Kambe i vamanana ntsena lava tivaka leswaku lontsongo u rhanga loko swi ta eka nyingiso.

Endzhaku ka tin’hweti tinharhu, u ndzi fonerile a ndzi byela leswaku mukandziyisi u ale pulani. U kume ku phindhiwa, a vona rungula eka inthanete. Hi marito ma nga ri mangani, exikarhi ka tilayini, a a ndzi byela leswaku ndzi xihlangi lexi kopelaka. U tiyimelerile hi ku vula leswaku a ku ri matsalwa ya muxaka lowu nga fambelaniki ni makete wa sweswi, ya vusunguri, xilo lexi a a nga ta xi kandziyisa.

Hikokwalaho ndzi kombele munghana wa mina kopi ya fayili ya yena, leyi a yi ri na mintsheketo ya mina ya 300. U ndzi byele leswaku gezi ro biha leri tlakukeke ri hisile hard drive ya yena naswona a a nga ha ri na kopi.

Ndzi n’wi khensile. Naswona hi masiku ya 15 ndzi tsale nakambe mintsheketo hinkwayo, hi ku lehisa mbilu loku minkarhi hinkwayo ku ndzi hambaniseke, ni mianakanyo yin’we ntsena ku ndzi sungurisa: ku aleriwa i ku tlakusiwa ntsena ku endla kahle ni ku endla swo tala.

Ndzi ye eka mukandziyisi wa Italiya, loyi a humeseke ni ku kandziyisa buku ya mina yo sungula: handle ka ntokoto, ndzi tekile switsundzuxo eka vanhu lava a va tsala khale ka mina, ndzi hakele tiyuro ta 1500 naswona ndzi kume tikopi ta 50 ta mahala leti tsariweke exivumelwaneni. Buku yi humile hi tindlela hinkwato ta vukandziyisi naswona ya ha kumeka ni namuntlha, hambileswi, hambi ku ri na swikombelo swa nawu, ndzi nga si tshama ndzi hakeriwa mali ya mutsari.

Hi kona ndzi sunguleke ku twisisa leswaku makhamba ma xikile eka kalichi naswona, handle ka leswaku munhu a swi vona kumbe a swi lemuka, ma tshamile etihofisini, ma tivitana vakandziyisi. Ndzi vulavula ntsena hi vakandziyisi lava ndzi tirheke na vona hi ku kongoma, handle ko va thya mavito.

Ndzi fanele ku landzela xitsundzuxo xa gweta ra mina, hikuva loko a ndzi tsarile «vakandziyisi hinkwavo,» a ku ta fika minkanetano yo sungula ya khoto. A ndzi ta va ndzi tlanga ntlangu wa vona, ku nga ri wa mina. Hahahahaha.

Ndzi ehleketile leswaku i xiendlakalo xa Italiya, hikokwalaho ndzi ye eAmerika, laha ndzi kandziyiseke tibuku ta 14 ta matluka ya 150 ku ya eka 210, leti ha xavisiwaka ni namuntlha, ku katsa na eka Amazon. Kambe a ndzi si tshama ndzi vona mali ya mutsari, naswona tibuku ti tshamile ti ri karhi ti xavisiwa hambi endzhaku ka loko ndzi tekile mpfumelelo wo ti hangalasa.

Kambe tani hi munhu wa le Calabria, wa nhloko yo tiya, ndzi lavile vumbhoni byin’wana, naswona vakandziyisi van’wana lava ndzi tirheke na vona hi ku kongoma hinkwavo va landzele ndlela yin’we: va teke tibuku, va ti kandziyisa ni ku hlengeleta mali, a va ndzi hakelanga mali ya mutsari naswona a va susanga minkandziyiso, hambi ku ri na swikombelo swa mina tani hi mutsari loyi a tiyimeleke.

Kutani siku rin’wana ndzi fike eka AMAZON: HOSI YA VUKANDZIYISI.

Laha ntlangu wu fike emakumu ka ndlela kwalomu ka hi ku hatlisa. Endzhaku ka loko ndzi kandziyisile tibuku ta 40 hi masiku ya 7, buku ya nhlayo 41 yi kandziyisiwile naswona, endzhaku ka awara ya 1 ntsena, ku fike timeyili ta 10. Amazon yi ndzi hehlile hi ku pfilunganya aligoritimi ya yona, yi pfala akhawunti ya mina naswona yi ndzi byele leswaku a yi nge hakeli mali ya mutsari eka tibuku leti ndzi ti kandziyiseke. Hi marito ma nga ri mangani, hilaha a ndzi ta swi vula hakona, a ndzi hahlurile aligoritimi ya vona. Kambe a ndzi vumbanga swiendlo swa ku xavisa: vanghana va mina va 12, vanhu lava tiviwaka hi mavito ni swivongo swa vona, a va xavile tibuku ta mina leswaku ndzi ta kota ku endla nkambelo wa ntiyiso wa ku xavisa. Naswona, hilaha ndzi swi hanyeke ni ku swi tsala hakona, endzhaku ka loko akhawunti ya mina yi pfariwile, tibuku ta mina ti tshamile ti kumeka naswona ti yile emahlweni ti xavisiwa masiku man’wana ya 60, handle ko ndzi hakela mali ya mutsari leyi faneleke. Ku humelela ka mina ko sungula: ku nyika Bezos mali yo chela mafurha eka xikepe xa yena xa vutsakisi.

Kutani, ku tiyisisa leswi a swi humelerile khale, ndzi endle nkambelo na mukandziyisi wa Yuropa, STREETLIB, loyi a kandziyiseke ti-ebook ta 100 hi tindzimi ta ntsevu hi masiku ya 30. Ti fike hi ku hatlisa eka timakete hinkwato ta Yuropa ni le ka tiyunivhesiti, naswona ti xavise tikopi leti tlulaka 1365 hi tiyuro ta 13,90 hi masiku lama nga hungukiki 50.

Loko ndzi sungula ku kandziyisa swo tala, va ndzi byele leswaku va hakelela tiISBN ta ti-ebook ta 100 to sungula naswona leswaku a ndzi ta fanela ku hakela nxavo wa leti landzelaka.

Va tlhele va vutisa loko a ndzi lava ku andzisa ku hangalasiwa eka vaxavisi van’wana, ku endla leswaku xiprofu xi koka ngopfu.

Va vule leswaku tiISBN a ti tirha ku sirhelela mutsari. Kambe ISBN yi kombisa nkandziyiso wa buku; a yi sirheleli kopiraiti. Eka mina, ku yi kombisa tani hi nsirhelelo wa mutsari a ku ri mavunwa. Naswona bindzu leri akiweke ku rhendzela ku fambisiwa ka tiISBN ni vukandziyisi, hilaha ndzi ri hanyeke hakona, ri hetelele ri tirhela swilaveko swa mukandziyisi, ku nga ri swa mina.

Ndzi rhumele imeyili leyi tiyisisiweke ndzi va kombela ku susa tibuku hinkwato emakete naswona ndzi va byela leswaku va nga tihlayisela mali hinkwayo, ku katsa ni mali ya mutsari leyi se yi kumekeke ni leyi ya ha taka, leswaku va ta nyika bindzu ra vona ku tlakusiwa lokunene hi mali.

Kutani ndzi bohe ku endla hinkwaswo hi ndzexe. Endzhaku ka webusayiti yo sungula ya ndzetelo, ku velekiwe leyi ya sweswi, ndza ha ri mutsari loyi a tiyimeleke, handle ka vaseketeri naswona handle ka nsirhelelo.

A swi fana ni ku ya exikolweni, kambe a ndzi ri ni malembe ya 60 ntsena naswona a ndzi lava ku twisisa leswi a ndzi swi endla. Kutani ndzi hlangane na ALPHABET, kambe a ndzi nga tivi nikatsongo leswaku i vamani lava hi tihele. Ndzi ehleketile leswaku i xikolo xa vanhu lava nga tiviki ku hlaya lexi fambisiwaka hi munhu wa India, naswona a ndzi nga hoxanga swinene, hikuva eka riendzo ra mina, loko a ndzi lava ku dyondza, a ndzi ta fanela ku tirhisa khodi ya mimbirhi (0–1), ku nga ri sisiteme ya tinomboro ta khume ya vanhu (0–1–2–3–4–5–6–7–8–9): ndlela ntsena yo humelela a ku ri ku kombisa leswi kaneteke.

Endzeni ka buku ku na ntsheketo, mahungu, xiendlakalo, ku akiwa, ku hlelwa ka matluka, xifunengeto, ku hundzuluxela. Kutani?

Inthanete, loko yi ku nyika nyingiso, loko yi ku teka hi nkoka, loko yi ehleketa leswaku a wu khamba, yi ku nyika nkoka naswona yi ku tsarisa hi nkarhi wa yona. Kutani ku humelela yini?

Inthanete i mani?

BING, GOOGLE, YANDEX, YAHOO. Loko u ri kona, u nga vula hakunene leswaku muti wun’wana ni wun’wana lowu ku vilisiwaka masi ya swakudya swa nimixo eka wona i muti lowu fanaka lowu ku hlayaka.

Handle ka sweswo u fanele ku eneriseka hi tinetiweke ta vanhu, laha vanhu va hlamuselaka mintsheketo hi muakelani wa vona. Leswo swi endla mahungu.

Loko u tlhela u lava ku xavisa, u fanele ku hakela u nga si hlengeleta. Swi vonaka onge i ku kaneta ka vuxavisi, kambe i khodi ya mimbirhi ntsena.

U sungula hi tiphulogireme ta ADS, swinavetiso, tinetiweke ta vanhu, vatsundzuxi, tiejensi, ni ku avelana leswi u swi humesaka na van’wana, handle ko tiva hi ku tiyiseka leswi nga ta hetelela swi ri ejombeni ra wena.

Swi fana ni loko u ya ekhasino: wa swi tiva leswaku u nghena na mali yo tanihi kwihi, kambe a wu nge pfuki u tivile leswaku u ta huma na yo tanihi kwihi, naswona n’wini wa khasino a nga lahlekeriwi nikatsongo.

Loko u nga xavisi naswona u nyika ntirho wa wena mahala, u xiphiqo. Naswona leswaku u xiphiqo lexikulu ku fikela kwihi swi pimiwa ntsena hi ntlawa wa mintirho leyi u yi humesaka, ndlela leyi u yi humesaka ha yona ni nkarhi lowu u yi humesaka ha wona.

Naswona nkoka wa ku hlamusela ka wena mintsheketo, nkoka lowu u ehleketaka leswaku wu ta ku pfuna ku titivisa, wa rivariwa. Hambi loko xiyimo xa vukandziyisi bya rungula xi ri eka 9 eka 10.

A wu fambelani ni xivumbeko. Swi fana ni loko u nghena exitolo xa tintangu u kombela mpimo wa 99, kasi inthanete ni vukandziyisi hinkwabyo swi fika eka mpimo wa 50 ntsena, naswona a hi eka un’wana ni un’wana.

Kutani u lava switsundzuxo. U wexe. Ndyangu wa wena i nala hikuva a wu twisisi, vanghana va wena i mavondzo ya kahle lama fihliweke hi ku navela leswinene, naswona valala va wena hakunene i vavoni lava ku ningetaka hi ku miyela.

Kutani, hi vuphukuphuku, u lava vutumbelo eka leswi AI yi swi vulaka. U tlharihile; wa swi tiva leswaku tisisiteme leti ti tirhisa ku yini. U na ta 10 ta tona ku vona loko mikhuva ya tona yi fambelana, naswona ku na masiku lawa ti ku byelaka leswaku ha yini u ya emahlweni ni masiku lawa ti ku byelaka leswaku a wu nge yi emahlweni, hikuva un’wana ni un’wana u chava lava nga ni matimba naswona a ku na munhu loyi a yimaka a lwisana ni sisiteme.

Loko swi ri tano hakunene, a ku nga ta tshama ku va na tinyimpi, swiendlo ntsena leswi hi tiyisisaka ku rhula. U ta ehleketa leswaku leswi i swa vuphukuphuku: hlaya nakambe matimu ya vumunhu, kutani u ta hlamala ku vona leswaku swi tano hilaha ndzi ku byelaka hakona.

A SWI NGA SI TSHAMA SWI OLOVA HAKUNENE, kambe tsundzuka minkarhi hinkwayo leswaku a swi nga si tshama swi nga koteki, naswona vavasati va tshama va swi lemuka sweswo, naswona eka vanhu lava kotaka ntsena.