IYE OWÓ ÌGBẸ́KẸ̀LÉ

Ọ̀kan nínú àwọn nǹkan òmùgọ̀ jùlọ tí ọmọ ènìyàn ti ṣe léraléra ni láti kọlu agbára, kí ó sì retí láti ṣẹ́gun rẹ̀.

A kì í ṣẹ́gun agbára lọ́nà bẹ́ẹ̀ láé.

Dípò bẹ́ẹ̀, o máa ń gbìyànjú láti lóye rẹ̀, àti, nígbàkúùgbà tí ó bá ṣeé ṣe, láti pín in.

Àní nígbà tí díẹ̀ péré nínú rẹ̀ bá wà lọ́wọ́ rẹ, bí ó ti rí fún mi nínú ìwé kíkọ mi.

Ìrìn díẹ̀ nínú ìmọ̀ nípa ọmọ ènìyàn ti tó láti lóye pé ẹni àkọ́kọ́ tí ó pàdánù ńlá nínú ìtàn ni ọkùnrin nígbà tí ó pàdé obìnrin, àti pé lẹ́yìn mílíọ̀nù ọdún, kò sí ohun tí ó yí padà.

Ẹ̀rí náà kàn ń pọ̀ sí i ni.

Ẹnìkan gba agbára.

Ẹnìkan pàdánù rẹ̀.

Ẹnìkan gbàgbọ́ pé òun ní in.

Ẹnìkan ń sọ ìtàn rẹ̀.

Èyí gan-an ni kókó tí mo fẹ́ sọ.

Nítorí nígbà tí mo bẹ̀rẹ̀ sí í wo ọjà ìpín, mo rí i pé ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́ rẹ̀ jọra gidigidi.

Níbẹ̀ pẹ̀lú, agbára kì í fìgbà gbogbo wà níbi tí ó dàbí ẹni pé ó wà.

Níbẹ̀ pẹ̀lú, ìtàn ṣe pàtàkì gidigidi.

Ṣùgbọ́n lónìí mo fẹ́ sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìpín.

Àwọn ènìyàn tí ń fi owó ìpamọ́ wọn ṣòwò kì í dé ọjà ìpín tààrà láé.

Wọ́n ń dé ibẹ̀ nípasẹ̀ àwọn alágbàtà tí ń gba owó àrọ fún iṣẹ́ wọn àti fún iṣẹ́ ìsìn tí wọ́n ń pèsè.

Ó sì tọ́ kí a sanwó fún wọn.

Ṣùgbọ́n kí ló ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí, yàtọ̀ sí ṣíṣe ìṣòwò, wọ́n bá ń fúnni nímọ̀ràn, tí wọ́n ń sọ èrò wọn, tí wọ́n ń pín àwọn àyẹ̀wò kiri, tí wọ́n sì ń gba àwọn olùdókòwò níyànjú láti ka àwọn ìròyìn tí a sábà máa ń kọ́ pẹ̀lú ìṣọ́ra?

Ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ ni pé ìdókòwò tí a gbé kalẹ̀ bí èyí tí ó dára jùlọ kì í fìgbà gbogbo jẹ́ èyí tí ó ń mú èrè tí ó pọ̀ jùlọ wá fún olùdókòwò.

Lọ́pọ̀ ìgbà, òun ni èyí tí ó ń mú àǹfààní tí ó pọ̀ jùlọ wá fún ẹni tí ń dámọ̀ràn rẹ̀.

Ibẹ̀ sì ni ẹ̀wọ̀n náà ti ń ṣàìsàn láti ìbẹ̀rẹ̀.

Kì í ṣe ìwà ìbàjẹ́.

Àìsàn.

Nítorí ìṣòro náà kì í ṣe ènìyàn kan.

Ètò ìwúrí ni.

Àyídáyidà kékeré kan tí, díẹ̀díẹ̀, ń dàgbà títí yóò fi di ńlá.

Alágbàtà di olùkópa àárín.

Báyìí ni alágbàtà ṣe ń jẹun.

Kì í sì ṣe ọ̀nà kan ṣoṣo.

Ṣùgbọ́n báwo ni àìsàn àìrí náà ṣe ń fi ara rẹ̀ hàn?

Ilé-iṣẹ́ tí ó wà lórí ọjà ìpín ní àwọn àyẹ̀wò tirẹ̀.

Àwọn amòye tirẹ̀.

Àwọn agbaninímọ̀ràn tirẹ̀.

Àwọn ìtàn tirẹ̀.

Lọ́pọ̀ ìgbà, àwọn ìtàn wọ̀nyẹn kì í kàn ṣàpèjúwe ilé-iṣẹ́ náà.

Wọ́n ń ṣe é lọ́ṣọ̀ọ́.

Wọ́n ń fẹ̀ ẹ́ lójú.

Wọ́n ń mú kí ó fani mọ́ra jù lójú ọjà.

Ní òpin gbogbo rẹ̀, ọjà kì í ra ilé-iṣẹ́ nìkan.

Ó tún ń ra àwọn ìtàn tí a ń sọ nípa àwọn ilé-iṣẹ́ wọ̀nyẹn.

Àwọn ọjà kì í díyelé ilé-iṣẹ́ nìkan.

Wọ́n tún ń díyelé àwọn ìtàn tí ó ń wà láàyè lẹ́yìn òde àwọn ilé-iṣẹ́ wọ̀nyẹn.

Ìgbẹ́kẹ̀lé ni iye ọjà àkọ́kọ́.

Fojú inú wo ilé-iṣẹ́ ńlá àgbáyé kan tí ó ní àádọ́rin àmì-ọjà tí ó ń ṣáájú nínú ọjà wọn.

Ọgọ́rin bílíọ̀nù dọ́là ní owó tí ń wọlé.

Iye rẹ̀ lórí ọjà ìpín jẹ́ ìlọ́po márùn-ún owó títà rẹ̀ lọ́dún.

Fojú inú wo ìròyìn kan tí ó fi èrè ọdọọdún ti ìdá méjìdínlógún nínú ọgọ́rùn-ún hàn.

Àwọn nọ́ńbà ẹlẹ́wà.

Àwọn nọ́ńbà tí ó fani mọ́ra.

Àwọn nọ́ńbà tí ó dá ni lójú.

Ṣùgbọ́n kí ló ń ṣẹlẹ̀ bí ìtàn kan náà bá kọbi ara sí i díẹ̀ jù pé ìṣàkóso àti àwọn ètò iṣẹ́ ń gbé ìdá mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n nínú ọgọ́rùn-ún owó tí ń wọlé mì, tàbí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó bẹ́ẹ̀?

Ìtàn náà yí padà.

Síbẹ̀ ọjà ń bá a lọ láti wo apá tí ó mọ́lẹ̀ jùlọ nínú fọ́tò náà.

Báyìí ni a dé kókó.

A lè san mílíọ̀nù méjìdínlógún dọ́là lọ́dún fún COO kan.

Bóyá ènìyàn olóye tí ó ga jù.

Bóyá ẹni tí ó kàwé gidigidi.

Bóyá ẹni tí ó mọṣẹ́ jù lọ.

Ṣùgbọ́n bóyá ẹni tí kò tíì ta ọjà kan ṣoṣo rí nínú ọjà gidi.

Ìpèníjà mi nìyí.

Bóyá ohun tí ó kàn tó ni olùtọ́jú ilé-ìpamọ́ ọjà kan tí ó lóye àwọn ọjà, àwọn pallet àti àwọn ọjà-títà, tí a sanwó fún bí ó ti yẹ fún ìmọ̀ rẹ̀, láti rán gbogbo ènìyàn létí ibi tí iye gidi ti ń bẹ̀rẹ̀.

Kì í ṣe nítorí pé olùtọ́jú ilé-ìpamọ́ lè darí ilé-iṣẹ́ ńlá àgbáyé.

Ṣùgbọ́n nítorí pé ó lóye òtítọ́ tí ó ń mú owó wọlé.

Ó lóye àwọn ọjà.

Ó lóye ìrìn àwọn ẹrù.

Ó lóye ọjà nígbà tí kò bá jẹ́ àwòrán PowerPoint mọ́.

Ọ̀rọ̀ náà kì í ṣe mílíọ̀nù méjìdínlógún dọ́là.

Ọ̀rọ̀ náà ni ijìnnà láàárín àwọn tí ń gbé nínú ọjà àti àwọn tí ń sọ ìtàn ọjà.

Ijìnnà yẹn sì ṣe pàtàkì fún àwọn onípín ju bí wọ́n ti rò lọ.

Nítorí onípín yẹ kí ó dúró.

Kí ó kà.

Kí ó ṣàkíyèsí.

Kí ó lóye.

Kí ó sì béèrè ìbéèrè kan tí ó rọrùn.

Ṣé ilé-iṣẹ́ kan ni mò ń rà?

Tàbí ìtàn tí a kọ́ yí ilé-iṣẹ́ náà ká ni mò ń rà?

Nítorí nígbà tí kò sí ẹni tí ó béèrè ìbéèrè yẹn, ohun àrà kan ń ṣẹlẹ̀.

Ìtàn náà bẹ̀rẹ̀ sí í níye lórí ju òtítọ́ lọ.

Gbogbo nǹkan di ohun tí a fi pamọ́ nínú ẹ̀wọ̀n kan nínú èyí tí àwọn tí ó yẹ kí wọ́n máa ṣọ́ ètò náà sábà máa ń jẹ́ àwọn àkọ́kọ́ tí ó ní ìfẹ́ láti jẹ́ kí ìtàn náà wà láàyè.

Lójijì, ìpín kan tí kò lè ju àádọ́ta dọ́là lọ ni a ń rà ní ọgọ́jọ dọ́là ó lé márùn-ún àti ọgbọ̀n sẹ́ǹtì ó lé méjì.

Ah, hahahaha.

Ẹ wo ìyanu.

Ẹ wo ìran.

Ẹ wo ìgbàgbọ́ àrà nínú ìtàn.

Ṣùgbọ́n títú irú ètò bẹ́ẹ̀ ká kò nílò ogun.

Kò nílò ìyípadà-tegbòtigaga.

Kò nílò ìkọlù sí agbára.

Nítorí agbára kì í sábà pàdánù nígbà tí a bá kọlù ú.

Ohun tí a nílò dípò bẹ́ẹ̀ ni láti kẹ́kọ̀ọ́ ìtàn ilé-iṣẹ́ náà.

Àṣà rẹ̀.

Ìwà rẹ̀.

Àwọn ìwúrí rẹ̀.

Ìtàn rẹ̀.

Kí a sì lóye nǹkan kan tí ó rọrùn gan-an: Iye àti ìtàn iye jẹ́ nǹkan méjì tí ó yàtọ̀.

Láti ìṣẹ́jú yẹn lọ, onípín yí padà.

Onípín kò wo owó nìkan mọ́.

Onípín bẹ̀rẹ̀ sí í wo ìtàn tí ó gbé owó yẹn ró.

Nígbà tí ìlànà yẹn bá sì ti bẹ̀rẹ̀, ó máa ń ṣòro gan-an láti dá a dúró.

Nítorí onípín ṣàwárí pé àwọn ìpín kì í kàn sọ ìtàn àwọn ilé-iṣẹ́.

Wọ́n ń ṣí ìbáṣepọ̀ láàárín agbára, ìgbẹ́kẹ̀lé àti òtítọ́ payá.

A kò sì lè ṣẹ́gun agbára.

Ṣùgbọ́n díẹ̀ péré ni a nílò láti pín in.

Àní àwọn tí ó ní in kò fẹ́ jẹ́ kí ó lọ.

Ferdinando Frega

ÌRÌN ÌKẸYÌN

Fún ọ̀pọ̀ ọdún, a kọ́ wa pé láti lóye ilé-iṣẹ́ kan túmọ̀ sí kíka ohun tí ilé-iṣẹ́ náà kọ nípa ara rẹ̀.

Lẹ́yìn náà mo ṣàwárí nǹkan kan tí ó dùn mọ́ni jù.

Ìtàn gidi ń bẹ̀rẹ̀ nígbà tí o bá kúrò lórí ojú-ìwé àṣẹ.

Nígbà tí ìtàn kan bá sá kúrò ní agbègbè tí ó dá a, tí ó sì ń bá a lọ láti wà láàyè nípasẹ̀ àwọn ìwákiri, àwọn ìjápọ̀, àwọn ìwádìí àti àwọn ọ̀nà olómìnira, ohun kan yọ jáde tí kì í ṣe ti ẹni tí ó dá a mọ́.

Àhesọ àkọ́kọ́.

Kì í ṣe nítorí pé ó jẹ́ òtítọ́.

Kì í ṣe nítorí pé ó jẹ́ irọ́.

Ṣùgbọ́n nítorí pé ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í rìn fúnra rẹ̀.

Àhesọ àkọ́kọ́ ń farahàn nígbà tí ìtàn náà bá bẹ̀rẹ̀ sí í wà láàyè ré kọjá ìṣàkóso ẹni tí ó dá a.

Àwòrán ojú-ìbojú tí ó wà nísàlẹ̀ kò fi ilé-iṣẹ́ kan hàn.

Kò fi ìwé ìṣirò owó hàn.

Kò fi ìpín kan hàn.

Ó fi ìtàn kan hàn tí ó ti kúrò nílé.

Nígbà tí ìtàn kan bá sì kúrò nílé, onípín tí ó gbọ́n jùlọ yóò dẹ́kun wíwo owó nìkan.

Ó bẹ̀rẹ̀ sí í tọpasẹ̀ ipa ọ̀nà rẹ̀.