DRIE LEMME. EEN GILLETTE.

Alles wat ons werklik besit – sonder geraas, sonder bewustheid – beweeg in elk geval vorentoe.

Soos die tyd.

Dit vra nie. Dit waarsku nie.

Dit kom aan.

Dit het ’n naam: die Noodlot.

’n Man het eens besluit dat hy onthou sou word.

Nie plaaslik nie. Nie tydelik nie.

Deur die mensdom.

Hy het een kans gehad.

Een middag in Amerika het hy ’n weggegooide lem van die grond af opgetel.

Iemand anders het die botteldop uitgevind.

Hy het iets anders gesien.

Hy het nie ’n produk verbeter nie.

Hy het ’n gebaar herskryf.

Skeer het ’n stelsel geword.

Die lem het weggooibaar geword.

Die naam het permanent geword.

Wanneer mense die produk gekoop het,

het hulle sy naam gesê.

King Camp Gillette.

Vrymesselaar.

Skrywer van The Human Drift, 1894.

My pa.

Seun van ’n mynwerker en ’n adellike moeder.

Met sorg grootgemaak. Sonder grense gebou.

Op 12 jaar oud was volwasse mans bang vir hom.

Nie omdat hy gewelddadig was nie –

maar omdat hy nie gehuiwer het nie.

Een aand, op pad bioskoop toe,

is hy deur ’n groep ouer as hy aangeval.

Alleen.

Geen ontsnapping nie.

Hy het ’n skeermeslemmetjie op die grond gekry.

Dit opgetel.

Een van hulle oor die gesig gemerk.

Hulle het gehardloop.

Daardie oomblik het nooit weggegaan nie.

Veertien jaar later:

120 kandidate.

Een pos.

Hy het derde gekom.

Die eerste twee het onderhandel.

Hy nie.

Hy het by Gillette Italia ingegaan.

En 40 jaar gebly.

Ná sy aftrede het niks verander nie.

Mense het hom steeds in die straat voorgekeer.

Hom steeds herken.

Nie aan sy naam nie.

Aan dit waarvoor hy gestaan het.

Frega.

Die man van Gillette.

Die lem.

Elke Maandag het hy vroeg vertrek.

Elke Vrydag het hy teruggekom.

Nooit gekla nie.

Nooit verduidelik nie.

Hy was my pa.

Eendag het hy vir iemand gesê ek is die enigste seun wat werklik na hom aard.

Ek het dit jare later uitgevind.

Dit was sy manier.

Geen verklarings nie.

Net rigting.

Ek was 19.

Militêre diens.

Polisie-eksamen geslaag.

Hy het my in Mei 1985 in Napels ontmoet.

Dit was nie ’n vader-en-seun-ontmoeting nie.

Dit het nie oor werk gegaan nie.

Dit was iets anders.

Hy het my een vraag gevra:

“Wat gaan jy met jou lewe doen?”

Geen druk nie.

Geen raad nie.

Net dit.

Ek het sewe dae geneem.

Toe het ek by ’n konsortium ingegaan wat aan Gillette gekoppel was.

Die laagste moontlike rol.

Jy begin onder

as jy die top wil sien.

Agtien jaar.

Ek het dit bereik.

Toe het iets geëindig.

Nie die geld nie.

Nie die pos nie.

Die belangstelling.

Toe het ek weggegaan.

Hy het my weer gesien, privaat.

Reeds afgetree.

Hy het nie probeer om my te keer nie.

Hy het gesê hy verstaan.

Hy het altyd geweet dit sou gebeur.

Want ek was soos hy:

onvoorspelbaar.

Altyd op pad na iets beters.

30 November 2003.

Ek het my moeder Gillette verlaat.

Maar ek het nie die DNA verloor nie.

Drie stories.

Drie oomblikke.

Dit is die vierde.

Vrymesselary sedert 1993.

Pythagoras.

Esoteriese dissipline.

Jy neem rou klip

en jy maak daarvan iets wat gewig dra.

Die verstand slyp

wat die hart voed.

Ek het ’n internasionale bestuurder geword.

Die wêreld deurreis.

Nog agtien jaar.

Toe, eendag,

het ek begin skryf.

Nie een boek nie.

Nie twee nie.

Nie tien nie.

Nie vyftig nie.

Nie honderd nie.

Meer as 1 600.

Ek het opgehou tel.

Ek wil erken word.

Maar ek verkoop nie boeke nie.

Ek gee toegang.

Die stelsel weet nie waar om my te plaas nie.

’n Onafhanklike skrywer wat alles weggee,

is nie ’n kategorie nie.

Dit is ’n probleem.

Ek val nie die stelsel aan nie.

Ek doen erger.

Ek haal waarde daaruit weg.

Hulle lees my.

Maar hulle kan my nie bestuur nie.

Hulle kan nie ’n prys op my plak nie.

Hulle kan my nie in ’n raam druk nie.

Ek kan nie beheer word nie.

Ek het geen prys nie.

Want ek verkoop niks nie.

Die noodlot word nooit verwag nie.

Soos ek.

Maar dit bestaan.

En ek beweeg steeds daarheen.