GILLETTE & L’ORÉAL, WOMEN USA — VOL. II

Nkapu Zero — luyantiku lwa kintwadi

Nkapu yayi ya luyantiku i ya kintwadi mu volimi sambanu zawonso za Women of the United States. Yisonamene vava yamvimba, ye yikangamene mpila vo saga yilenda tangwa mu ndonga, kukondwa kuvutukila mambu.

NKAPU ZERO

Vava, nza ka i ntoto ko: i ndilu. Nordi ya Ntoto ka yitambulanga ko, ka yilemvukilanga ko, ka yiyambulanga fulu kia kufuanga ko. Kimpembe kiyalanga bonso kima kia nsuka, kia kivuvamu, kiakondwa mbambukulu. Mpio ka i nsangu za tiya ye mpio ko: i mbisi a mfinda yidianga. Mpimpa yizingilanga ngonda ye ngonda, yifyonzanga mayindu, yibalulanga lusalu lwa bantu, yiminanga luzolo lwau.

Mavata i makete, i mafioti, ye makangama. Inuit, Yupik, makanda ma Arktiki bazingilanga kuna kavena muntu ulenda sola kuzinga ko. Vava, konso muntu i wa mfunu mu luzingu lwa kanda. Kele ka wena wa mfunu ko, wakituka mbizi. Ye bana bakitukanga mbizi bavilanga mu kivuvamu, mu neze, mu nsiku a nza yina ka yiyambulanga kima ko.

Bisika bia bantu ba nzayilu bibweselanga mpio yankaka: mpio ya bimfumu. Vava, nkento i muntu wamonwanga wa fioti, kima kiaswaswana kifwete kunsikidila kana vo kufwa.

Muna fulu kiaki, ntendula ya “kuvila” ka yiena ko. Kimpembe kaka kina, kiokunanga mawonso.

Bakento ba Inuit ye ba Yupik

Ndumba ya Arktiki ka bansansanga mu kintantu ko: bankubikanga. Kalongokanga mu nsualu kunwana ye mpio, ye mpimpa, ye nzala. Fwete kala wa mfunu mu kanda, kadi vava, kimuntu ka i kia muntu mosi ko. I kia kisalu. Nkento i nnati wa mbizi ya dikanda ye ya vata: madia, tiya, bana, nkanda mia bulu, nsansu. Kavena muntu uvovanga mu nswa ko. Kavena muntu uvovanga mu kilembe ko. Kiadi kiena, kansi ka kiena ye nkumbu ko. Bubi bwena, kansi ka bwena ye mbangi ko.

Nkento wa bisika bia nzayilu

Walongoka, wena ye nkinzi, wazolela nsiku. Kafikanga bonso ntoni wa nzayilu, ntekniki, ye munganga. Mu nsualu kamonanga vo Nordi ya Ntoto ka yizayanga dipolome ko. Vava, ngolo za mayindu kaka zitangwanga. Bimfumu bia babakala biyalanga yandi, ye konso kidimbu kia kilembe kitendululwanga bonso kilembe. I nza yina ngolo kaka ka zilungidi ko: fwete kala ye nsikidila ya nsuka ya nitu ye ya ntima.

Nkento wa Kimputu “wa nganda”

Wakula mu kimpwanza, kafikanga ye mayindu vo kalenda nunga mpio. Kansi fulu kiaki kimbukanga: kuvanda mosi, bisika bikete, kivuvamu kiakondwa nsuka. Bisika bia nzayilu ka i mavata ko, i masini. Ye nkento, mu kati kia masini yina babakala bavanga, fwete nwana mpila vo kavila ko.

Nzietolo ku Ndilu a Nza

Mfinangani ame, Antonio, bambokilanga Nino, wavovanga mvu ye mvu mu North Cape, mu mwini wa kati kia mpimpa, mu ngonda zakondwa mpimpa. Yakala ndozi kanatanga mu nkutu andi, bonso kima kilendi salama ko. Nsuka mosi mu ngonda ya Mayi, yabeta tolotolo ya nzo andi ye yavova kaka: «Kubika valise aku. Ndiza vutuka mu ola mosi. Tuzavutuka mu lumbu 30.» Wantala, wasivika, wayangalala. Nkento andi, ye kiadi, wayuvula nki tuyindula vanga. «Kulanda ndozi,» yavutula.

Twakota mu vuatula. Bakento beto batutala bonso tukala bazoba. Kansi nzietolo yayi yakala ya kieleka. Nino wafuluka kala ye biuvu. «Kwe tuenda? Nzimbu zikwa ifwete nata?» «Vuvama,» yankamba. «Tuzafika mu ola 54. Kilometele 5000 kaka. Tuena mu Range Rover yampa. Kiesa mu nzila.»

Konso kilometele 300 yafwete telama: yandi, wanduta mvu kumi ye zole, wakala ye ndiatulu andi. Mono yakala ye maza ye bima bia kunwa; yandi wakala ye kafe ye mfunu mia nitu. Ye nkumbu twaendanga ntama, ye nkumbu kavovanga mu luzingu lwandi. Mambu ka nzeyi ko kele ka yakala nzila yayi yakondwa nsuka ko.

Babakala bole bau mosi mu vuatula, bavovanga konso ntangu mu bakento. Yandi kazaya kaka nkento andi. Yaseva. Yanvuvikisa ntima: «Beto mpe i bonso.»

Wayuvula mono una ilenda sikama mu mayindu nkumbu ya ola 60 ya kutwadisa vuatula. Yankamba mu Russia, ntangu mu mvu 22 yatwadisa ola 51 mu kubwana ye nkento ka yabwananga naye ko. «Ntama ka i ndilu ko,» yankamba, «I bikuma. Mono ka yakala ye kimosi ko.»

Kufika mu kimpembe

Twakota mu Norvege. Nzo ya bazietoli va nzila. Tuzambika vuatula vana ye kulanda mu nkalu ya neze.

Ntwadisi wa nzila wakala wavwata mawonso, ka walendakana zayakana ko. Ntangu kakatula lunete andi, yamona vo i nkento. Nkento wa Norvege, wa kivuvamu, wa ludi, wa mpio. Nino mu kati kia nkalu ya neze, yandi va ntwala, mono ye nitu ya santimetele 190 ku nima, mu nsuka.

Mwini wakala kaka. Montele ame yasonganga ola, kansi ka yanzayisanga ko kana i mpimpa kana i nsuka. Yakala mwini wa kati kia mpimpa. Twafika ku North Cape.

Nino wadila. Wamfibakana. Yankamba, ye nseva: «Keba… bantu balenda yindula vo tuena gay.» Twaseva, kansi twakala va ndilu a nza.

Bosi mpio ya ngolo yaziza: –52°C.

Kukota mu Arktiki ya kieleka

Batunata mu kontene ya ebende mu kusoba mvwatu. Mvwatu mia kuziya kibeni, mia nzinga ye kuvangama ye bizipe bia mpasi.

Yafuta ntwadisi wa nzila. Nino basisa mu igloo mosi ye babakala; mono basisa mu yankaka ye dikanda: mbuta-bakala, va kati kwa mvu 70 ye 80, ye bakento batatu va kati kwa mvu 30 ye 50.

Yakala nza yakangama. Ya mpamba. Ya ngolo.

Bakala wakala ku lweka. Bakento balandanga kisalu. Ye fulu kia nituka kiakala mongo ya metele tanu ku igloo: tufi twaminamanga ka twafika ku ntoto ko. Masubu mame ma ntete makituka mbwetete ya mbuabua ya Arktiki. Yakala Nordi yimbambukila mbote.

Nkento wa mvu mia kati, Magi, wazaya Kingelezo kifioti. Mawonso makaka makala bidimbu, meso, moko. Ndinga ya mpio.

Ntangu ka yazaya kiambote ko mpila ya kusadila mvwatu, yandi, kakondwa yindula, wasimba va makolo mame mu kunsonga zipe yasweama. Kakondwa mbi, kakondwa nsoni: kisalu kaka. Kuzinga.

Lumbu tatu mu igloo

Banata madia. Mbizi a maza ya mwisi, mbizi a maza ya mbisu, kibulu kia mbizi ya morue, vumu dia baleine. Ye mpila za mbizi a requin. Ka kwakala nsola ko. Ka kwakala mpila yankaka ko. Yakala kina nza ivananga.

Bosi yanwa: maza ma mbwaki. Yayindula vo i vinu. Yakala menga ma baleine ma kusenga, ma kuyika, ma kudia ye sukadi. Yamanwa. Mampa ngolo ka yamonanga diaka ko. Ngolo za ntete ntete. Yayindula vo i kokaine. Ve. Yakala Nordi yikota mu nitu.

Bakento bantalanga. Mbuta-bakala wavaika mu kuyela. Mono yavunda ye yanwa menga. Lumbu tatu kakondwa telefone, enternete, ordinatere, kakondwa Nino. Mono kaka ye bau.

Ka kwakala mpimpa ko. Mwini kaka, tiya, neze, ye mpemo.

Bakento batatu balala mu leka. Yasosa fulu. Wa fioti mu bau watombula koko andi ye wansonga vo finama. Baseva nseva yanene. Ka yabakula ko. Bavova vo mono i “Noeli” yau.

Mpila ya kuvova vo bantambula.

Yazola kubavana nzimbu mu kuvova matondo. Bakaya. Bazola kaka nfibakanu. Ye mvovo miafioti mu Kicalabria mu kuwa vo bafinamene.

Vana yabakula mfunu wa makaba ma kieleka: mana ka malendi sumbwa ko, ka malendi tekwa ko.

Kwenda kwa ntwadisi wa nzila

Lumbu tatu bosi, ntwadisi wa nzila wafika. Wavova ye bakento batatu ola mosi. Mono yakala ku mbazi. Ka yabakula mana bavovanga ko. Ka yakala diambu diame ko. Yakala ndinga yau, nza yau, nsiku au.

Mu kontene, ntangu yakatulanga mvwatu, ntwadisi wa nzila wakota. Ye ntima wa kuzaya. Wa ludi. Wa Nordi. Wamfibakana ngolo. Wamfipa. Nitu andi yakala mpembe bonso miliki. Meso mandi makala ma bule bonso zulu kia ngonda ya Agosto.

Wandomba vo nnata yandi ntama. Wadi vanga konso kima mu kuvaika mu nza yina.

Yaseva ye luzitu. Ka yalenda ko. Ka yafwete ko.

Yansisila kaka nsilu mosi: «Kele una ye mfunu wa kima, nsonikina nkanda. Ndikusadisa.» Wakaya ye nzimbu mpe. Wakala nkento wa toko, kansi wa mosi. Kuvanda mosi kuna kulendi monika ntama ko. Kuvanda mosi kuna mpio ka yilemvukilanga ko.

Kuvutuka ku nzo

Twenda baka Nino. Wakala ye kiesa kiayingi. Ka wazola vutuka ko. Kansi mono yakala ye lusilu ye nkento andi.

Wasamuna konso muntu lumbu tatu kiandi. Mono yavuvama. Ka yasamuna muntu kima ko. Kaka papela.

Ye bobo, ntangu Nino kavutukanga mu nza andi, mono yakala kala mu nzila ya yankaka. Fulu kiankaka. Mbwanana yankaka.

Wiza kiambote.

Nsuka

Nordi ka yikubakanga ko: yikusobanga. Ye ka yikuvutulanga

mvimba ko. Babakala bizanga ku Nordi ya Ntoto mu sosa mwini, kivuvamu, bifwanisu, ndozi. Bakento basikalanga mu kuzinga.

Babakala basamunanga mana bamona. Bakento bavuvamanga mu mana bazingila.

Babakala bavutukanga. Bakento basikalanga. Basikalanga mu mpio, mu nzo za neze, mu kivuvamu kiakondwa nwa kiwa. Basikalanga mu simba mavata ka mabakembelelanga ko. Basikalanga mu tanina bana, bambuta, banzenza. Basikalanga ka bamonikanga ko.

Mbambukulu mosi kaka yanata kuna: nkento wa toko, wa toko kibeni, kansi wa mosi. Ka mu luzolo lwa nzola ko. Mu kimuntu. Mu kiadi kiayingi.

Kuyindula

Nordi ka yivondanga nitu ko. Yivondanga kuvanda kwa muntu. Ye kina kisalanga i kimpembe: fulu kina bakento bazingilanga ye bavilanga mu ntangu mosi.

Kiaki i kuma isonikinanga. Kadi bisika bia nsuka ka bisamunanga nsamu au kibeni ko. Ye bana baviokanga muna ka balendi baka nswa wa kuvuvama ko.

Ka mono ko. Ka mono ko. Ntoto ame wambuta, ye nza yamvimba yintambulanga ka bonso nzenza ko, kansi bonso muntu wa dikanda.

Tuka mu kimpembe kia nsuka kia Nordi, yakulumuka mu mvwanga ya nsuka ya Insi za Amerika.

INSI ZA AMERIKA

Kisalu Kilendi Salama Ko

Kusala kwa kimvuka kia Amerika mvu kumi ye nana kukuvananga kima kina kavena kimvuka kiankaka mu nza kilenda kuvana ko: mpila ya kisalu, nsiku za kusalila, mvutu wa kisalu wa ludi, ye nsiku za mfunu zina ka i mayindu kaka ko — i mavanga ma konso lumbu. Ka bakutendudilanga zo ko; bakutungilanga zo. Ye bavanganga bobo kakondwa kukulomba nswa.

Yakala mu biro bia New York ntangu bampana kisalu ka yayindulanga ko. Ka i nkembo wa kumbangula ko. Ka i nsobolo a fulu ko. Mfimpu.

Kisalu kia nswekama, kiavangama mu kusikidisa mpila mosi ya bimbundani bia bantu mu kati kia Insi za Amerika. Ka basola bamfumu, bantoni ba mayindu, kana balongi ko. Basola bantu bena ye mpila mosi ya nzayilu ya luzingu lwa kieleka. Ye nkumbu ame yavaika — ata yakala mu nteka mvu kumi ye nana. Ka batalanga kisalu ko: batalanga mayindu.

Mfimpu yakala ya mpamba mu tendula ye ya mpasi kibeni mu manisa:

kutala insi 50 za Amerika mu mvu mosi, mono kibeni nsola mbanza, ye kuvanda mposo mosi mu konso mosi.

Mposo zole za nsuka zizakala ntangu ya kuvunda ya ngolo. Bazafuta mbongo zawonso. Mono kaka yafwete zinga, tala, bakula, ye vana rapore konso Kimosi. Nsamu wa kimuntu, wa nkufi, wa ludi.

Yasonika nkumbu ame mu kontala. Yazayisa ku nzo. Ka bayuvula kima ko. Bazola kaka zaya kana bima bia ngonda biafika. Mono yakala va ntwala ya mvu mosi mu Amerika. Bau, bonso konso ntangu, bakala va ntwala ya ngonda yina yilanda.

Mu kukeba, mfutu wa kisalu wame wakotanga kaka mu konto kya banki kiame ku Italia. Yakala mpila ya luzitu ya kungamba: «Ka uvanga diambu dia buzoba ko. Zinga ye kina una kiau. Tutala nani nge i kieleka.»

Mvu kumi ye tanu bosi kaka yabaka nswa wa kutala rapore zame za ntete, mantalulu, ye mambu bakutikisa mu kuma kiame. Nkanda wau wabutukila kuna. Yabaka nswa wa kuusonga, ye nsiku mosi: ka mbokila nkumbu ya kimvuka kiaukomanda ko.

Ka diambu ko. Nsamu wau ka i wa bidimbu bia marke ko. I wa bakala mosi mu nsi yilendi bakulwa ko, kele ka uzingilanga yo nge kibeni ko.

Ntona yantika mu fulu kina kiena ntama?

Nsola ya mayindu yakala kuyantika ku ndilu, ka mu kati ko. Mu kuma kia mambu mole ma mpamba:

1. Yatuka mu mfimpu: mayindu ma ntemo, keba kiayingi.

2. Mu kuyantika ku nsuka yalenda sungika nzila ye manisa nzietolo kiambote.

Ka yakala ye mfunu wa kuyantika ku Boston kana ku Chicago ko. Yafwete yantika ku ndilu. Ku fulu kina kiakala Amerika mu papela kaka.

Yasola Juneau, mbanza a mfumu ya Alaska. Ya mosi. Bafikanga kuna mu maswa kana mu avio kaka. Mbanza ka yena ya muntu ko. Fulu kiambote mu yantika.

Kusadila Bima Kiambote

Ntangu ka yayenda ko, yavanga kina muntu wa Amerika kazitisanga ntete: yakubama bonso muntu wa kisalu, ka bonso nzietoli ko.

Yabokila bimvuka bitatu bia avio biazayakana kibeni, bina biena ye nzila zayingi mu nsi. Mu ola mosi ka yafika ko, yasumba kanete ya nzietolo 50 mu kati kia nsi, ye nkulumuku ya 60%.

Kakondwa ndilu ya ntangu. Kakondwa ndilu ya lumbu. Kakondwa nkangu. Nsiku mosi kaka: kubisadila mu mvu mosi.

Yavanga bobo mpe ye bimvuka bia otele, Uber Taxis, ye bimvuka bia kufutila vuatula, ye bosi yakubika lisiti ya mbote ya bisika, mpila za kwenda, kansi ka ntangu ko.

Yakala yakubama.

Yakala nunga yame ya ntete ya kieleka. Kidimbu kia ntete kiakala vo yazaya kwenda. Amerika yifutanga bana bavanganga, ka bana bavingilanga ko.

Ntangu kimvuka kiamona nsumbulu, kiavanga kina mpila ya Amerika ivanganga konso ntangu: batala kana bena ye kivuvu muna mono.

Nga yalenda twadisa mvu mosi wa kwenda konso ntangu? Nga yalenda nwana ye mambu ma kusivika, ntama, ye mambu ma nsualu? Nga yalenda vanga mono mosi?

Mu kuma kiaki, ntangu ka yayenda ko, yasungika diambu diankaka dia mfunu:

Yatala vo yakala ye ndilu ya kredi ya ngonda ya dolar 100 000 ye kuluta mu kati kia kalati ya kredi.

Ka yakala mu kusadila ko. Yakala mu songa vo tulenda zitwadisa. Bantu ba Amerika bayindulanga bobo: kele ka una ye kimpwanza kia kuvanga nge mosi ko, ka una ye kimpwanza ko. Ye kele ka una ye kimpwanza ko, ka balendi kutala ko.

Tuka mu ntangu yina, kisalu ka kiakala diaka kisalu kaka ko. Kiakala mvutu wa luzingu.

YE UBU TUENDA KIELEKA

Alaska i ndambu ya Insi za Amerika mu ntoto kaka. I nza yankaka.

I fulu kina bakento bavilanga kakondwa kidimbu. Kuna mfundu ka wafikanga ko. Kuna mavata i mazanga ma ntomosono kaka mu kati kia nsi yanene ya mfinda.

Juneau yakala mfimpu ame ya ntete: mbanza a mfumu yakondwa nzila za kuyikangisa ye nsi yamvimba. Ndambu ya Amerika yina ka yiwakana bonso Amerika ko.

Vava yayantika bakula kima: nzietolo ka yizakala ya ntoto ko. Yizakala ya kimuntu.

NDAMBU 1 (Volimi I)

Alabama – Alaska – Arizona – Arkansas – California – Colorado – Connecticut – Delaware – Florida – Georgia

NDAMBU 2 (Volimi II)

Hawaii – Idaho – Illinois – Indiana – Iowa – Kansas – Kentucky – Louisiana – Maine – Maryland

NDAMBU 3 (Volimi III)

Massachusetts – Michigan – Minnesota – Mississippi – Missouri – Montana – Nebraska – Nevada – New Hampshire – New Jersey – New Mexico

NDAMBU 4 (Volimi IV)

New York – Washington

NDAMBU 5 (Volimi V)

North Carolina – North Dakota – Ohio – Oklahoma – Oregon – Pennsylvania – Rhode Island – South Carolina

NDAMBU 6 (Volimi VI)

South Dakota – Tennessee – Texas – Utah – Vermont – Virginia – West Virginia – Wisconsin – Wyoming

FLORIDA

Florida i diambu dia ntantu kiena moyo.

I nsi yina nza yimonanga bonso kisika kia vakansi: mabeza, ntangu, bisika bia nsakununu, mba, cocktail, mbu za tiya, Miami, Orlando, Tampa. Mikoko kuna ye kuna. Kiese kimonikanga ntangu zawonso.

Kansi bana bazinganga kuna bazeye vo Florida mpe i: – kimputu kiakondwa nsuka – mfutu za nzo zilendi kumika ko – kukondwa kufwanana kwa nene – turisme yidianga bantu – mvula za ngolo zivutukanga – kisalu kia ntangu – minkangu mialembama – ngolo za nsisi mu nzo zayingi kikilu – bambuta babikwanga ku ndilu.

I nsi yina ye zizi zole: kalati ya foto sambu na turiste ye kieleka sambu na bakento basimbanga yo yitelama. Ku Florida, bantu ka batubanga kingi ko mu kuma kia kukondwa kwa bakento. Kusweamanga va nsi ya zelo, ya mbu, ye ya nseva za nsiku. Kansi kumonikanga pwelele kuna, lumbu ye lumbu.

Nkento wa kisalu ununinanga mu kuma kia mfuka za nkangu, kukondwa kuvuvama kwa mvu ye mvu, bisalu bia nsadisu bilungidi ko, bisalu bilendi monika ko bina bitambulanga kimvwama kukondwa kuzitiswa.

I kunimina kwa kisalu, ka kwa kidimbu ko.

Nkento wa kusansa bambuta – mvu 52

Florida i nzo ya bambuta ya Amerika. Bambuta milio miayingi bazinganga vava, bayingi bakondwa makanda, bankaka ye mbevo za ngolo.

Ka i nzo za nsansu ko zisimbanga bau: i bakento.

Yandi i nsansi, nsadisi wa nsansu, ye nsadi wa nzo ya bambuta. Ntangu zayingi kasalanga mu mambu ma mpasi: ntangu zanda za kisalu, mfutu ya fioti, bambevo ba mpasi, nzo za nsansu za bantu bakiyala bisompanga mu konso kima, ye mfuka za nene.

Fwete nanguna nitu, vana nlongo, sukula, yobisa, wa, vovotesa, simba.

Ka kena ye ntangu sambu na yandi kibeni ko. Ka kena ye nzimbu za kulunda ko. Luzingu luandi lunzungidilanga lembama kwa bankaka.

Kukondwa kwandi i kwa nitu: ka kwena ko lumbu kimosi kiena kiandi kieleka.

Kele kena ko, kavena muntu ulenda vingana yandi ko. Nsiku ka ulendi telama kukondwa yandi ko, kansi ukisonganga bonso ulenda.

Nkento wa kusadila mu restora ya zunga kia baturiste – mvu 26

Florida yizinganga mu turisme. Turisme yizinganga mu bakento.

Yandi kasalanga mu restora, otele, bar, bisika bia vakansi, bisika bia nsakununu, kazino, bar za va mbu. Ka kena ye ola za kisalu ko: kena ye ntangu za kuvingana. Ka kena ye kuvuvama ko: kena ye ntangu za mvu. Ka kena ye nzila ya kisalu ko: kazinganga kaka.

Luzingu luandi i: – nseva za nsiku – malombo ma ntangu zawonso – mpaka ya nsumbi yikangulanga ngonda – bansumbi ba lulendo – bamfumu bavinganga yandi mu minuti mosi – kisalu kia ntima kiakondwa nsuka.

Mu mpimpa katelamanga ye nima, ye kiyoyo. Nsuka yilandila, kayantikanga diaka.

Kukondwa kwandi i kwa mpila ya ntima: sambu na baturiste ka kena ko. I kisalu, ka muntu ko.

Kamonanga mbu lumbu ye lumbu kansi ka i yandi ko.

Nkento wa nzenza wa bisika bia kati –

mvu 31

Ntama ya mabeza ye ya mbanza za ntangu yayi kuna kuena Florida ya kieleka: bilanga, nzo za nlembo, mbanza za fioti za kimputu, kisalu kia moko.

Nkento wa nzenza – ntangu zayingi wa Amerika ya Latini vo wa Haïti – usimbanga mambu mawonso mana nsi ka yizolanga songa ko: – kusukula nzo – bilanga – kuzinga madia mu bisaka – bisalu bia nsadisu bifutwanga mbi – kusansa bana kukondwa kontra – ntangu za mpimpa mu motel. Bamonanga wonga wa bamfumu ba nsi, bazinganga ye fioti, ye bafidisanga nzimbu ku nzo. Bayingi bena kaka bau, bankaka ye bana ba fioti ba kusansa mu bisika bia mpasi.

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama ye kwa ndinga: ka katubanga Kingelezo kiambote ko, ka kazeye mpila ya kulomba lusadisu ko, ka kena ye nswa wa kieleka ko. Nsiku usadilanga yandi. Ye ntangu ka kena diaka ye mfunu ko, ubikanga yandi.

Yandi i nkento usukulanga Florida kukondwa vo Florida yizaya vo kena.

Nkento uzinganga ye mvula ya ngolo –

mvu 37

Florida yizinganga mu wonga wa ntangu zawonso wa mvula za mupepe za ngolo. Konso ntangu ya mvu yinatanga kiadi: kubikama, kukanga, kuvingila, kuvuvama.

Ntangu mvula ya ngolo yibwa, nani utaninanga nzo, bana, mikanda, kina kifioti tuena kiau? Ntangu zawonso yandi.

Bakento bayingi bazinganga mu: – nzo za kutambula – nzo za nkulu – bisika bia va mbu biena ye wonga – bisika bia ndilu.

Konso mvula ya ngolo yitendula: kutina, kufwasa kisalu, kukatula maza va ntoto, kuvukisa kina kifioti kisiala.

Ye ntangu zayingi kusala bobo kaka yandi.

Kukondwa kwandi i kwa nsi ye ntangu: Nsi yisilanga nsilu wa lutaninu, kansi i bau babulwanga ngolo kikilu, bafwete bwa ye kuyantika diaka tuka ku zero. Mu konso mvula ya ngolo bafwasanga kima kina kavena muntu ulenda vutula ko: ngolo, ntangu, ngemba ya ngindu.

Mambu ma nsuka – Florida

Florida yizinganga mu ntantu ya ntangu zawonso: tombe kiamvimba ye tombe kiakondwa. Turisme ya nza yawonso ye kukondwa kuvuvama kwa vava. Kimvwama kimonikanga ye kimputu kiatungwa.

Bakento vava ka banimininanga mu mpimpa mosi ko. Bamananga malembe-malembe, va kati kwa ntangu za kisalu, tiya, mvula za ngolo, bansumbi, bambuta, bana, bisalu ka bivuvama ko, ye ntalu ya luzingu yilendi kumika ko.

Kukondwa kwa bakento ku Florida ka i diambu dia ntangu mosi ko. I nzila yilandanga.

Kukatula kwa ntangu zawonso kwa ngolo, ntangu, luzitu ye kuzitiswa.

Nsiku uzinganga mu kuma kiau, kansi usalanga bonso ka bena ko.

Kuyindula – Florida

Florida yilonganga diambu dimosi dia mpamba: kukondwa kwa nkento kulenda kala ye mikoko.

Ka mfunu ko mpepe ya Alaska, disolo dia Alabama, vo ngolo za Arizona sambu na kufuta nkento.

Ntangu zankaka kilungidi: – turiste kalendi mona ko – mbuta usimbamanga mu bankaka – mfumu wa kisalu udianga bantu – mvula ya ngolo yinatanga mambu mawonso – mfutu wa kisalu ka ulungidi ko – mfutu wa nzo ulendi kumika ko – ntendula yizabanga ko kisalu kilendi monika ko. Florida i kisika kuna bakento basalanga mu ntangu kansi bazinganga mu kitumbi.

Ye ekuma nki yena mu volimi yayi. Kadi yisonganga kieleka: ata kisika kiena ye kiese kikilu mu nza kilenda kala kia nsisi kikilu kwa bana basimbanga kio kitelama.

GEORGIA

Georgia i nsi ya zizi zole: ya ntangu yayi va ntandu, ya nkulu mu ntima.

Atlanta yikwendanga nswalu: teknoloji, aeroporte, miziki, iniversite, nteka za bantu ba ndombe, politiki ya nsi yamvimba. Nsi yankaka yawonso, kansi, yisialanga yitelama: mavata, bisalu bia madia, dinzambi, kulunda mambu ma nkulu, kimputu kivuvama.

I nsi yasonika disolo dia nswa za bantu, kansi yabika bakento bandi bayingi ku nima.

Georgia ka yifutanga bakento ye ngolo za nsisi zimonikanga ko. Yifutanga bau ye uzitu wa mambu ma nkulu, ye kimputu ka kiningananga ko, ye mfuka za dikanda ka zikabulwanga ko, ye kisalu kia mpasi kifutwanga fioti kimonikanga bonso diambu dia mpamba.

Vava, bakento i nkunzi, masini, kati. Ye sambu na kiau kibeni, bamonwanga bonso bima bia mpamba, bonso bima bia mpamba, basadilwanga, banatisanga mfuka zayingi, kavena muntu utalanga bau mu nzengolo ko.

Georgia i nsi yizinganga va mapeka ma bakento ye yisalanga bonso mfuka yina i ya mpamba.

Nkento wa kisalu kia madia – mvu 30

Georgia i mosi mu mbanza za mfumu za Amerika za kisalu kia nsusu ye kia mbizi. Nzo za kisalu zinene, ndonga za kisalu zakondwa nsuka, ntangu za kisalu za mpasi, bisika bia mpepe, makelele ma ntangu zawonso.

Nkento usalanga vava umonanga: – kuvutukila kima kimosi kufwasa ngolo – bimbwa bia mbele, kunyokolwa, mpasi zakondwa nsuka – kutalwa ntangu zawonso – ngolo za ntangu za kusala bima – kontra zalembama – mfutu ka utombukanga ko.

Kisalu kia madia ka kitelamanga ko: ka sambu na mbevo ko, ka sambu na divumu ko, ka sambu na mambu ma dikanda ko.

Kele kena ko, muntu ukwiza vingana yandi mu ndambu ya ola. Kavena muntu uyuvulanga ekuma ko. Kavena muntu utalanga kina kanatanga va mapeka mandi ko.

Kukondwa kwandi i kwa nzo ya kisalu: wakitulwa kitini kia masini. Nimero ifwete sala. Ka luzingu lufwete bakulwa ko.

Nkento wa minkangu mia bantu ba ndombe – mvu 48

Mu Georgia ya bantu ba ndombe, bakento i mambu mawonso: mama, nsadi, ntwadisi, nsadisi wa mwanda, mbambukulu ya disolo.

I yandi usimbanga dikanda dianene, usalanga mu nzo ye ku nganda, usimbanga bana ye ntangu zayingi bana ba bana mpe, usimbanga minkangu miamvimba ntangu babakala banimininanga mu kuma kia bisalu kavuvama ko, mbevo, nzo ya nkangu, vo kiadi.

Isalanga kisalu kianene, kina ka kizitiswanga ko.

Ku Atlanta kasalanga mu: – sikola– nsansu– biro– bisalu bia nsi– nkalu– lusadisu. Ku Sudi ya mavata, kuluta: – bilanga– nzo za nkita– nzo a Nzambi– nsansu ya bambuta– lusadisu kukondwa kontra kwa makanda mabukuka

Kukondwa kwandi i kwa nkangu: bawonso basadilanga yandi, bawonso balombanga yandi, kansi kavena muntu utulanga yandi va kati kia nzengolo ko.

Yandi i nkento usimbanga nkangu wamvimba kukondwa nswa wa kubwa.

Nkento wazinga va kati kwa lukwikilu ye nkangamu –

mvu 44

Georgia i mosi mu nsi zina ye dinzambi kikilu mu Amerika. Dibundu vava ka i mwanda kaka ko: i ndonga ya nkangu.

Sambu na bakento bayingi, lukwikilu i kisika kiau kaka kia kuvunda. Kansi bayingi bakangamanga mu ndonga yina kibeni.

Bisalu bia nsiku: – nkento wa longo wazitisa– mama wena va ntwala– nkento wa luzitu– muntu wa nkangu usalanga

Nsiku za ngolo: – songa lembama ko – "fukisa" dikanda ko – vutula mvovo kwa bakala va ntwala ya bantu ko – vaika mu bisalu bia nkulu ko.

Sambu na bakento bayingi, dinzambi i kisika kia kutina. Sambu na bankaka, i nkangamu.

Kukondwa kwandi i kwa ntendula: ka kalendi songa kieleka nani kena ko kadi nkangu umvananga kifwani kiasonama kala. Kasevanga sambu na nsiku, ka sambu na nsolo ko.

Nkento kalendi monika ko wa mbanza za lweka – mvu 32

Ku nganda ya Atlanta, ntangu yitambulanga malembe. Mbanza za fioti, bisalu bia nsadisu bia fioti, sikola za kimputu, ye nkalu fioti-fioti.

Bakento vava bazinganga luzingu lwafuluka ye mambu ma mpasi ma fioti makondwa nsungikulu: – mfutu wa fioti – mfutu za nzo zitombukanga – sikola ka zilungidi ko – nsansu ya ntama – bakangama mu bima bia mbi bayingi – kukondwa nzila – kisalu kia nitu vo kia kuvutukila.

Basalanga mu nzo za nkita zinene, restora za nswalu, nzo za bima, bisalu bia kusukula, ye nzo za nkita za vava. Konso ngonda i mvita ya nzimbu. Konso mvu umonikanga bonso wina wavioka.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: kazinganga mu kisika ka kisobanga ko ye ka kimvananga nswa wa kusoba ko.

Ka mwelo wakangama ko ukangidi yandi, kansi nsi yamvimba ka yitambulanga ko.

Mambu ma nsuka – Georgia

Georgia i nsi yikulombanga vo zaya kuna ofwete tala. Kele otala Atlanta, oyindulanga vo omonanga ntangu yayi. Kele otala Sudi ya mavata, omonanga disolo dia nkulu. Kele otala bisalu, omonanga ndambu ya mpasi kikilu ya kimvwama. Kele otala minkangu, omonanga mpasi yasweama bonso diambu dia mpamba.

Bakento vava ka banimininanga nswalu ko. Bamananga malembe-malembe va nsi ya: – mambu ma nkulu ma ngolo – kisalu kiazitu – bisalu bia nsiku – kimputu kia malembe – mfuka za nene – minkangu milombanga kingi ye mivananga fioti.

Kukondwa kwa bakento ku Georgia ka i mpamba ko. I mfuka.

Mfuka yina bakento banatanga kukondwa kudila, kadi kavena muntu wa kuna lweka luau wazibisa bau vo bawilwa ko.

Kuyindula – Georgia

Georgia yisonganga kieleka kia mpasi: kuena nsi kuna bakento ka bafutwanga mu mpasi za nene ko, kansi mu kikalulu kia ntangu zawonso.

I diambu dia mpamba vo kasimbama. I diambu dia mpamba vo kasala kuluta. I diambu dia mpamba vo kena konso kuna. I diambu dia mpamba vo kabwa ko. I diambu dia mpamba vo kaseva ata ntangu kena ye kiyoyo.

Ye ntangu kima kikituka “kia mpamba,” ka kimonikanga diaka ko.

Georgia yilonganga vo kukondwa kulenda tungwa kwa mambu ma nkulu kibeni: ngolo za nsisi zimonikanga ka zina mfunu ko, kisalu kia nkangu kiasiwa mu mvu makumi kilungidi.

Bakento vava ka balombanga kumonika ko. Balombanga kaka vo nsiku basimbanga udia bau ko.

Ye kiau kilungidi sambu na kutula yo va ntima ya volimi.

HAWAII

Hawaii i luvunu lwa kitoko kikilu mu Insi za Amerika.

Kwa nza, i paladisi: mabeza, maza ma bulu, surf, ntangu yafwana, kalati za foto, turisme ya katalogi. Mikoko kuna ye kuna, ngemba yimonikanga, nsi ya kitoko kikilu.

Kansi Hawaii ya kieleka i yankaka kikilu: – ntalu ya luzingu yilendi kumika ko kikilu – mfutu wa fioti – ntoto mu moko ma bantu bafioti – turisme yidianga bima – minkangu mia vava mibikwanga ku ndilu – kimuntu kiafutwa vo kiatekwa – kimputu kiasweama ku nima ya bisika bia kitoko.

Bakento vava ka banimininanga mu ngolo za nsisi zimonikanga ko. Banimininanga kadi bazinganga mu nsi yitekanga kifwani kimosi kwa nza ye yisweekanga kiankaka kwa bana bazinganga mu kati kiandi.

Kukondwa kwau i kwa zole: – kalendi monika ko mu nimero za turisme – kalendi monika ko mu disolo dia ntendula ya Amerika.

Hawaii ka yifutanga bakento mu ndambu mosi ko. Yifutanga bau ye malembe. Ye kimvwama. Ye turisme ka yivananga kisika ko. Ye bimuntu biayiwa.

Nkento wa kuyambula banzenza – mvu 34

Hawaii yizinganga mu turisme. Basadi ba resepsio, bakento ba kusadila mu restora, bakento ba kusukula, nsadisu ya suku, spa, ye mambu ma baturiste. Bakento i ntima ya nsiku wau vava.

Kasalanga mu bisika bimonikanga bonso biafwana, kansi kieleka i: – nswalu ya ngolo – mfutu wa fioti – malombo ma ntangu zawonso – ola zilendi kumika ko – bamfumu balombanga nseva za nsiku – bansumbi batalanga yandi ntangu zayingi bonso “ndambu ya pake.”

Kazinganga ye mambu mole ma mpasi ka mamananga ko:

1. mfutu za nzo ka zilendi tambulwa ko (bayingi bakabulanga nzo ye bantu 3-4)

2. ntalu ya luzingu yiluta ndilu (kima kiawonso kiena ntalu ya

zole bonso ku nsi yanene)

Paladisi ya nsi yinzungidi, kansi luzingu luandi i nzietolo ya lumbu ye lumbu ye mfutu.

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama: kasalanga mu paladisi ka kalendi futa ko.

Nkento wa nsi ya Hawaii – mvu 29

Nkento wa nsi i ntima ya Hawaii ye muntu wabikwa ku nima kikilu.

Disolo diena pwelele: kolonizasio, kufwasa ntoto, ntendula zasiwa ye ngolo, turisme yikotanga mu konso kima. Luzingu luandi i kufwananisa va kati kwa mambu ma nkulu, dikanda, kisalu, ye kunwanina ntendula.

Ntangu zayingi kasalanga mu bisalu bia mfunu: – sikola – nsansu – lusadisu kwa nkangu – programe za nkangu – bilanga bia nkulu – mambu ma ntendula.

Isalanga kisalu kianene kansi ka kizitiswanga ko. Ntendula andi yitekwanga kwa nza bonso folklore: makinu, miziki, ye bidimbu bikitulwanga nsakununu ya baturiste.

Kukondwa kwandi i kwa ntendula: kimuntu kiandi kisongwanga kansi ka kizitiswanga ko.

Kena konso kuna bonso kifwani, kena ko konso kuna bonso ndinga.

Nkento unatanga makanda ma

zitandu ziayingi – mvu 46 Ku Hawaii, kuena makanda mayingi ma zitandu ziayingi: ka mu kuma kia mambu ma nkulu ko, kansi mu kuma kia mfunu wa nzimbu.

Zitandu tatu mu nzo mosi, ntangu zayingi ya fioti: bankaka, bibuti, bana, bampangi.

Nkento vava i mukongo wa nzo: – kasalanga – kalambanga – kasansanga bana – kasadisanga bambuta – kakalanga ntanda va kati kwa ndinga zaswaswana – kasimbanga ntalu za nzimbu – kanwananga ye mambu ma mpasi kukondwa lusadisu.

Ka kena ye ntangu ya kuvunda ko kikilu. Kisika kiandi kibeni fioti-fioti. Mfuka ya ntima yanene.

Kukondwa kwandi i kwa nzo: bawonso basimbamanga mu yandi, kansi kavena muntu umonanga yandi bonso kena kieleka ko.

Dikanda i ngolo zandi ye nzo andi ya nkangu.

Nkento uzinganga va kati kwa kimosi ye nsi –

mvu 32

Ku nganda ya Honolulu ye ya bisika bia vakansi kuena bisanga biaswaswana: bisanga bia ntama, mavata ma fioti, minkangu miakangama.

Vava kisalu i: – bilanga– kuloba mbizi– kusungika bima– bisalu bia nsadisu bia fioti– sikola za mfunu– nsansu ya nkangu.

Nkento uzinganga luzingu lumonikanga lwa mpamba kwa Amerika ya nsi yanene. Kansi lwa mpasi: nkalu fioti, nsansu ya ntama, nzila fioti-fioti, bakangama mu bima bia mbi bayingi, ntalu za ntandu kikilu, ye kimosi kia ngindu kimonikanga bonso diambu dia mpamba.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: uzinganga ku nganda ya bakalati ya ngolo ye ya ngindu za nsi yamvimba.

Nsi i kitoko ye kimosi.

Mambu ma nsuka – Hawaii

Hawaii i kisika kuna mambu mawonso mena mole: kitoko ye mpasi, kimvwama ye kimputu, kifwani ye kieleka, turisme, ye kukatulwa mu nsi.

Bakento vava ka bafutwanga mu mpasi za nene ko, kansi mu kimvwama. Mu disolo. Mu turisme yikotanga. Mu ntalu ya luzingu yinyokolanga. Mu disolo diafwana disonganga mambu mawonso kansi ka bau ko.

Kukondwa kwa bakento ku Hawaii kutukanga mu: – kimuntu kiayiwa – kisalu kifutwanga fioti – ntendula yatekwa – makanda mazitu – kukondwa kisika kia muntu kibeni – lumbu kia mbazi ka kivuvama ko.

Hawaii yimonikanga ya mpamba. Ka i bobo ko.

Kuyindula – Hawaii

Konso nsi yisonganga zizi kiankaka kia kukondwa. Ku Hawaii, kukondwa kuena ye mukoko wa mbu, kifwani kia zelo, ndinga ya mambu ma nkulu madiwa.

Vava nkento umonikanga bonso kifwani ye ka umonikanga ko bonso muntu. Usadilwanga mu marketing ya turisme, mu folklore yitekwanga kwa banzenza, mu foto zafwana za bisika bia vakansi.

Kansi luzingu luandi lwa kieleka i: – lwa ntalu – lwa kiyoyo – lwafuluka ye mfuka – lwafuluka ye kuwakana kwa ngolo – lwakondwa kikilu kunanguka mu nkangu.

Hawaii yilonganga vo ata paladisi yilenda tungwa va kukondwa kwa bana bazinganga mu yo.

Ye ekuma nki nsi yayi yena mu nkanda: ka bonso kisika kia ndozi ko, kansi bonso kimbangi vo nza yitalanga va ntandu ye ka yizitisanga ko bana basimbanga kieleka kitelama.

IDAHO

Idaho i nsi yizinganga mu kitumbi. Ka yisalanga makelele ko, ka yikokanga meso ko, ye Amerika yankaka ka yitubanga mu kuma kiandi ko.

I miongo, bilanga, pomme de terre, bibulu, mpepe, ntama, kiaumi. I ntoto wafuluka ye kitoko kia nsi ye wakondwa nzila. Nsi kuna ntangu yitambulanga malembe, ye luzingu lwa bakento malembe kuluta.

Idaho ka yifutanga bakento ye ngolo za nsisi za kusivisa ko. Yifutanga bau ye kimosi, dinzambi dia ngolo, kukondwa nsadisu, ntama ya nsi, kimputu kiamwangana, ye ntendula yimonanga bonso diambu dia mpamba vo bakento basimba mambu mawonso kumosi. Kukondwa kwa bakento vava kutukanga mu nsi kibeni: bisika binene, bima fioti, minkangu miakangama.

Nkento wa kisalu kia bilanga – mvu 36

Idaho yizinganga mu bilanga ye mu kusansa bibulu. Bakento bakala ntangu zawonso ndambu ya nzila ya kisalu. Ka babokilwanga "lusadisu" ko, kansi kadi kukondwa bau, kavena kima kisalanga ko.

Kasalanga mu bilanga, mu nzo za bibulu, kasimbanga nzo ye bana, ntangu zayingi kukondwa kuswaswanisa kisalu ye luzingu luandi kibeni.

Kutelama na ntwala ya nsuka, bibulu, maza ma mpepe, kusukula, kubaka mbuma, madia malambwa sambu na bawonso. Lumbu kia kuvunda ko. Mfutu wankaka ko. Mawonso i "dikanda."

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama: kasalanga bonso bakala, kansi mu mikanda “ka kasalanga ko.”

Ka kamonikanga mu mfutu, mikanda, vo nimero za nsi ko. Kena kaka mu ngolo.

Nkento wa mabundu ma mambu ma nkulu –

mvu 42

Idaho yina ye dinzambi dia ngolo, ntangu zayingi dia mambu ma nkulu. Vava, bakento bafwete kala bonso bifwani biasonama: mama, nkento wa longo, muntu wazitisa, waumi, wa luzitu, wakubama ntangu zawonso.

Nkangu utalanga. Usambisanga. Usungikanga.

Ka kalendi kuvana nswa wa kuvaika mu kisalu kiandi ko: konso nzila yankaka i nsoni sambu na dikanda. Kukondwa kwandi i kwa ntendula: ka unimininanga mu nitu ko; unimininanga mu kati kia kisalu bamvana.

Kena konso kuna, kansi ka kalendi kisonga ko.

Nkento wa bisalu bilendi monika ko – mvu 30

Ku nganda ya bilanga ye ya mabundu kuena mbanza za fioti: Nampa, Idaho Falls, Pocatello.

Vava nkento usalanga bonso: – nsimbi wa nzimbu– nsukudi– nsadi wa call center– nsadi wa nzo ya nkita– nsadi wa restora ya nswalu– nsadisi wa sikola.

Bisalu bisimbanga minkangu miamvimba kansi ka bitunganga nzila ya kisalu ko, ka bivananga nzila ya kunanguka ko, vo ngemba ko.

Kukondwa kwandi i kwa nkangu: luzingu luandi ka lumonwanga bonso "lwa mfunu" kwa politiki ko, ka lukotanga mu programe za nkuna ko, ka lumonikanga mu mambu matubwanga va ntwala ya bantu ko.

Yandi i nkento usimbanga Idaho ya “mpamba” va ntandu ya maza, wina kavena muntu utubanga mu kuma kiandi ko.

Nkento wazinga mu ntama – mvu 51

Ku Idaho, nzo ye minkangu bina ntama ya ola zayingi. Nzila zanda, malupitalu ma ntama, sikola fioti, ye nzo za nkita fioti.

Nkento uzinganga vava umonanga: – kimosi kia ngindu – mpepe za ngolo – nsansu ya ntama – lusadisu lwa nswalu lufikanga ye nima kikilu – luzingu lwamvimba mu nzo – bakangama mu bima bia mbi bayingi – kimputu kiasweama. Kele diambu dia nswalu dibwa, kena kaka yandi. Kele kena ye diambu, kavingilanga. Kele kena ye kiyoyo, kavena muntu umonanga kio ko.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: unimininanga mu ntama. Kena, kansi ku nganda ya kalati.

Mambu ma nsuka – Idaho

Idaho i nsi ya mfinda, ya miongo, ye ya kiaumi. Ye mu kiaumi, bakento banimininanga mu mpila ya mpamba.

Kukondwa kwandi ka i nsoni ko, ka i nsangu ko, ka i nimero ko. I mpamba ya lumbu ye lumbu yatungwa kwa: – bisalu bia nsiku – luzingu lwazitu lwa mavata – nsi ya mpasi – kimvwama kialembama – dinzambi disianga nsiku ye ka diwanga ko.

Idaho ka yilwadisanga ye makelele ko. Yilwadisanga ye kukondwa kuzitisa.

Kuyindula – Idaho

Konso nsi yina ye mpila ya kukondwa. Ku Idaho, kukondwa kubakanga kifwani kia ntama.

Vava nkento ka bamvaikisanga mu nsiku ko: nsiku ka umonanga yandi kwandi ko.

Kena kalendi monika ko kadi uzinganga kuna kavena kima kifikanga ko: nsangu ko, nsansu ko, politiki ko, nzila ko.

Idaho yisonganga vo ka mfunu ko wa mpasi ya nene sambu na kufuta kuena kwa bakento. Kilungidi kaka ntoto utambulanga malembe kuluta luzingu.

Ye ekuma nki nsi yayi yena mu volimi: kadi kukondwa kwandi ka kusalanga makelele ko kansi kuzitanga bonso mongo.

ILLINOIS

Illinois i nsi ya ntantu za nsuka. Chicago i mbanza yanene kikilu, ntima wa bisalu ye wa nzimbu wa Midwest. Ntendula ya nene, ya nsisi, ya mayela, ye yabukuka. Nsi yankaka yawonso i disolo diankaka: mavata, mbanza za fioti, bilanga, kimputu kiasweama, ye ngindu za mambu ma nkulu.

I nsi ya zole: mbanza yanene ye mavata, ntangu yayi ye kubwa, nzila ye kukondwa nnungu, iniversite, ye bisika biabikwa.

Ku Illinois, bakento ka banimininanga mu kuma kia kikuma kimosi kaka ko. Banimininanga kadi bafwete simba nza zayingi zaswaswana, nsiku miayingi miabukuka, malombo mayingi ma lumbu ye lumbu ka mamananga ko.

Kukondwa kwandi i kwa mbanza, kwa mavata, kwa kimvwama, ye kwa nkangu. Kusimbamanga mu kisika kazinganga, kansi mbuma yina mosi: kanatanga mfuka, ka kuzitiswa ko.

Nkento wa bisika bia mpasi bia Chicago –

mvu 32 Chicago yina ye mbanza zole mu mosi: yina yimonikanga mu sinema ye yina kavena muntu uzolanga tala ko.

Kazinganga mu yazole. Bisika kuna: – ngolo za nsisi i diambu dia mpamba– sikola zalembama– nzo za nkita zikangamanga– nsansu ya ntalu kikilu– luyalu ka lufikanga ko– polisi bafikanga ye nima vo bafikanga mbi.

Kasalanga kuna kalenda kuna: restora za nswalu, nzo za nkita zinene, kusukula, nzo za kusansa bana zifutwanga fioti, lusadisu lwa fioti. Diambu diandi ka i dimosi ko: i kumi mu ntangu mosi. Bana ba kutanina, mfutu wa nzo wa kufuta, nkalu wa malembe, ola zilendi kumika ko, nsi ya kimbeni.

Kukondwa kwandi i kwa mbanza: kazinganga mu mbanza yazabakana mu nza yawonso yina ka yitalanga ku kwandi ko.

Nkento wa malupitalu ye bisika bia nsansu – mvu 44

Illinois yina ye bisika bia nsansu bia mfunu kikilu mu nsi. Ku nima ya nkumbu zina za lulendo kuena bakento mafunda: bandumba za nsansu, banteknisie, basadi, bansansi, ye basadisi.

I bau basimbanga va ntandu ya maza: – bisika bia mambu ma nswalu – bisika biafuluka – bambevo balembama – ntangu za mpimpa – mambu ma nswalu ma ntangu zawonso.

I kisalu kina ka kikuvananga kuvunda ko, kikumananga ngolo za nitu ye za ngindu.

Kukondwa kwandi i kwa kisalu: kele katelama, nsiku wamvimba ubwanga, kansi ndinga andi ka yizitanga bonso kisalu kiandi ko.

Yandi i nkento usansanga bawonso kukondwa vo muntu usansa yandi.

Nkento wa mavata – mvu 50

Ku nganda ya Chicago ye ntama ya iniversite kuena Illinois ya mavata yina bantu fioti bazeye: bilanga binene, nzila zakondwa bantu, sikola za fioti, malupitalu ma ntama.

Bakento vava bazinganga kieleka kia mpasi: – bilanga bia ntangu za mvu – luzingu lwamvimba mu nzo – minkangu miakangama – nsadisu fioti – babakala bayingi bakangama mu bima bia mbi – kimosi kia ngindu. Ka kena ye nzila ko. Ka kena ye nsolo yankaka ko. Ka kena ye bantu ba kunsadisa ko.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: unimininanga mu ntama, ka kadi ka kena ye ntalu ko, kansi kadi kazinganga kuna nza ka yilendi fika ko.

Nkento wa Amerika ya Latini wa bisalu bia nsadisu – mvu 29

Illinois yina ye nkangu wanene wa bantu ba Amerika ya Latini, mu Chicago ye mu mbanza za bisalu ziena va lweka.

Bakento ba nzenza i nkunzi kalendi monika ko ya bisalu biamvimba: – madia ma bantu – kusukula – nsansu ya bambuta – otele – nzo za kisalu za fioti – kusansa bana – kukabula bima.

Kasalanga ye ngolo. Katambulanga fioti. Kasalanga bisalu bole. Katubanga Kingelezo bonso kalenda. Kakudisanga bana bandi yandi kaka, vo yandi kaka fioti.

Yandi i nkento uvananga bankaka nzila ya kuzinga mu ngemba kukondwa kubaka kisika kimosi.

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama ye kwa ndinga: ka kena ye ndinga ko, ka kena ye lutaninu ko, ka kena ye ntangu ya kudila ko.

Mambu ma nsuka – Illinois

Illinois i nsi ya mpasi ye yazitu. Ka kuena kaka kukondwa kumosi kwa bakento ko. Kuena kuya kalenda, kwaswaswana, kwa kieleka kiawonso:

– kwa mbanza – kwa nsansu – kwa mavata – kwa banzenza

Kisika kisobanga, kansi mbuma ka yisobanga ko: bakento basalanga mambu mawonso mana Nsi yabika kusala.

Ye ntangu kasimbanga, unimininanga. Illinois ka yifutanga bakento kadi ka yizeye bau ko. Yifutanga bau kadi yimonanga bau bonso bima bia mpamba.

Kuyindula – Illinois

Konso nsi yisonganga kieleka. Illinois yisonganga kiaki:

Ata ntangu nkento kena konso kuna, kalenda kala ko mu mambu mawonso mena ye mfunu.

Kena mu ntangu za kisalu za malupitalu, mu bisika bia kimputu, mu mavata ma kimosi, mu bisalu bilendi monika ko bia kimvwama kia bantu ba Amerika ya Latini.

Kena mu konso kisalu kia mfunu, kansi bakatulanga yandi mu konso meza kuna lumbu kia mbazi kia Nsi kisambisilwanga.

Kukondwa kwa bakento ku Illinois kufwanana ye kisalu kiau: bonso basimbamanga kuluta, bonso bamonikanga fioti.

Ye i nsiku wau wa mbi kibeni usalanga vo nkapu yayi yina mfunu.

INDIANA

Indiana i nsi yizinganga mu bikalulu, ka mu nsobolo ko. I Amerika ya kati, yina ka yimonikanga mu nsangu ko, yina ka yilombanga kima ko, yilandanga lumbu kiandi bonso vo mambu mawonso mazasiala bonso bobo.

I ntoto wa: – Kikristu kia mambu ma nkulu – bilanga – mbanza za fioti – bisalu bia masini – nzila zanene zakondwa nsuka – nswalu ya malembe ka yilembolwelanga kiyoyo ko. Ka i nsi yibukukanga ko. I nsi yidianga. Lumbu ye lumbu.

Bakento vava ka banimininanga mu kuma kia mpasi zimonikanga ko. Banimininanga kadi bafwete nwana ye ndonga ka yatungwa sambu na bau ko: dikanda, kisalu, dinzambi, bisalu bia nsiku, minkangu mia fioti, mavingilu mazitu.

Ku Indiana, kukondwa kwa nkento i diambu dia mpamba.

Nkangu wazitambula. Bonso vo i diambu dia nsi vo bakento bena ku ndambu ya zole.

Nkento wa nzo ya kisalu – mvu 33

Indiana yafuluka ye nzo za kisalu: vuatula, motere, bitini, masini. Ndonga za kisalu zanda, zivutukilanga kima kimosi, zina ye makelele.

Nkento vava kasalanga mu: – kuvukisa bitini – kutala bima – ndonga za kuvukisa – kutala mbote ya bima – nzo za bima za bisalu.

Nswalu ya ngolo, ntangu za kisalu za kiyoyo, nitu yimananga.

Mfutu ulungidi, kansi ka ukatulanga muntu mu nkangamu ko. Luzingu lusialanga bonso bobo: nzo → nzo ya kisalu → nzo.

Kukondwa kwandi i kwa nitu: kisalu kidianga yandi na ntwala ya mvu 40. Mpasi, mukongo, moko, mabolo. Nitu yinatanga kidimbu kia nsiku wa kusala bima.

Yandi i nkento usalanga motere wa Amerika kukondwa nzila ya kusumba kina katunganga.

Nkento wa mabundu ma Evangelique –

mvu 45

Indiana i mosi mu nsi zina ye dinzambi kikilu mu Midwest. Mabundu ma Evangelique mena konso kuna, ye minkangu miakangama ye bisalu biasonama pwelele.

Vava, bakento bazinganga mu kati kia ndilu yasonama: – nkento wa longo – mama – nlongi – muntu wa luzitu mu dinzambi – kifwani kia mbote kia dikanda.

Diambu ka i lukwikilu ko. Diambu i nkangamu wa nkangu wunzungidi lo.

Kele kakabana ye bakala andi, basambisanga yandi. Kele kasoba luzingu luandi, babikanga yandi yandi kaka. Kele kalanda nsiku ko, kakitukanga mbandu ya mbi.

Kukondwa kwandi i kwa ntendula: ka kalendi kisonga bonso kena ko, kaka bonso kafwete kala.

Kena konso kuna, kansi ntangu zawonso bonso kisalu kiasiwa ye ngolo.

Nkento wa mavata – mvu 51

Ku nganda ya mbanza za fioti ye ya nzo za kisalu kuena Indiana ya mavata: bilanga binene, nzo zamwangana, minkangu mia fioti, kiaumi kiazanda.

Bakento vava bazinganga kukondwa lusadisu: – banganga fioti – nkalu ko – nzo za nkita za ntama – sikola ye bima fioti-fioti – kisalu kia bilanga kia ntangu za mvu – mfuka zawonso za nzo.

Ka kena ye kisika kia kuvunda ko. Ka kena ye lutaninu ko. Ka kena ye nsolo yankaka ko. Kukondwa kwandi i kwa nsi: kazinganga ntama kikilu ya mambu mawonso, ye kavena muntu utunganga nsadisu sambu na kufika kwandi ko.

I Amerika ya malembe, yavilakanwa, ye yandi wakangama kuna.

Nkento wa bisalu bia fioti – mvu 29

Mu mbanza za Indiana – Fort Wayne, Evansville, South Bend – bakento basimbanga kisalu kina kavena muntu uzolanga mona ko:

– nsimbi wa nzimbu ufutwanga fioti – nsukudi – nsadi mu restora za nswalu – nsansi wa bambuta – nsadi wa nzo ya nkita ya fioti – nsansi wa bana kukondwa kontra

Kasalanga kingi, katambulanga fioti, ye kazinganga ntangu zawonso mu ngonda yizile.

Diambu diandi ka i dia nzimbu kaka ko. I dia ngindu: ka kamonanga lumbu kia mbazi ko. Ka kamonanga kunanguka ko. Ka kamonanga nzila ya kusungika ko.

Kukondwa kwandi i kwa nkangu: i wa mfunu mu luzingu lwa lumbu ye lumbu lwa bawonso ye mu ntangu mosi bamonanga yandi bonso muntu ulenda vinganwa mu minuti mosi.

Mambu ma nsuka – Indiana

Indiana i nsi yitelamanga. Ye mu ntangu zitelamanga, bakento bazimbalanga nzila nswalu kuluta.

Ka kuena nsobolo zanene vava ko, ka kuena nsungikulu zanene ko, ka kuena ngolo za kusoba ko.

Nkento usimbanga: dikanda, kisalu, nkangu, dinzambi.

Ye ntangu kasimbanga, unimininanga. Kukondwa kwandi kwatungwa ye mambu ma mpamba: ka i nsangu ko, ka i nsoni ko, ka i diambu dia nswalu ko.

I kukatula kwa malembe ye kwa ntangu zawonso.

Kuyindula – Indiana

Konso nsi yina ye mpila ya kukondwa. Ku Indiana, i mpila ya kikalulu kia lumbu ye lumbu.

Vava nkento ukwizanga ye uzinganga ye kukondwa kumonika kutuka mu ngolo tatu: – mambu ma nkulu – kisalu ka kimonikanga ko – minkangu misambisanga mu kisika kia kuwa.

Diambu dia mpamba dikitukanga nzo ya nkangu. Kisalu kikitukanga kimuntu. Ngolo zikitukanga nsiku.

Indiana yilonganga vo kukondwa kwa nkento kulenda tungwa kukondwa mayela ma mbi: kele kavena muntu uyuvulanga ko mpila nkento kena kieleka.

Ye ekuma nki nsi yayi yena mu nkanda: kadi ka mfunu ko mpasi ya nene sambu na kufuta muntu. Luzingu lwa lumbu ye lumbu lulungidi.

IOWA

Iowa i ntima wa bilanga wa Amerika. Bisika binene kikilu bia masa, soja, fazenda, bisilo, nzila zalunga, nzo za ntama. Ku nganda, imonikanga bonso nsi ya mpamba: kisalu, dikanda, kiaumi. Kansi bana bazinganga kuna bazeye vo kukondwa mpasi i kinkuta. Ku nima kuena mpasi zayingi zina kavena muntu utendulanga ko.

Iowa ka i ya ntangu yayi ko vo ya ku nima ko: yitelamanga. Kutelama kwa ngolo, kwa bilanga, kwa mambu ma nkulu, kwa kisalu. Nsi kuna nzunga ya ntoto yisambisanga mambu mawonso, ye bakento bafwete landana ye nswalu ka yitalanga luzingu luau ko.

Vava, bakento ka banimininanga mu kuma kia mambu ma nene ko. Banimininanga mu kuma kia kiyoyo kia ntangu zawonso, bisalu ka bisobanga ko, kukondwa nsolo yankaka, ntoto wanene wakondwa bantu udianga ntangu, ngolo, ye kimuntu kiau.

Kukondwa kwa bakento ku Iowa i kwa bilanga, kwa nzo, ye kwa ngindu. I kunimina kwa malembe kina kavena muntu umonanga ko kadi kumonikanga "kwa mpamba."

Nkento wa fazenda – mvu 37

Ka "usadisanga" mu fazenda ko. Kasalanga ntangu zawonso.

Katelamanga na ntwala ya nsuka, kavukisanga bibulu, kakubikanga bima bia kisalu, kasansanga bilanga, kasukulanga, kalambanga, kayidikanga, katwasanga vuatula, kasungikanga. I nzunga ka yimananga ko: ntangu ya mvu kuna nima ya ntangu ya mvu, mvu kuna nima ya mvu.

Ka kena ye mfutu ko. Ka kena ye ola za kisalu ko. Ka kena ye lutaninu ko.

Kisalu kimonwanga bonso “dikanda,” ye sambu na kiau kinimininanga mu nimero, mu ntalu za nzimbu, ye mu kuzitiswa.

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama: kasalanga 50% ya kisalu, kansi ka kamonikanga kuna kuawonso ko.

Kena wa mfunu, kansi ka kena ko mu mikanda.

Nkento wazinga va kati kwa dinzambi ye

nkangu – mvu 45 Mabundu mu mbanza za fioti za Iowa mena ye ngolo kuluta luyalu. Masambisanga bisalu, bikalulu, ye ndilu. Ye sambu na bakento, nkanda wa kisalu i wina mosi ntangu zawonso:

– mama – nkento wa longo – muntu wa luzitu – wa nkangu usalanga – kavaikanga mu ndonga ko

Ka kalendi kabana ye bakala andi kukondwa nsoni ko. Ka kalendi soba luzingu luandi kukondwa ntubulu ko. Ka kalendi kisonga bonso walembama kukondwa "kukota" kwa nkangu ko.

Kukondwa kwandi i kwa ntendula: kimuntu kiandi ka i kiandi ko, i kia nkangu.

Kazinganga mu kati kia kisalu, ka mu kati kiandi kibeni ko.

Nkento wa kisalu kia fioti – mvu 31

Mu mbanza za kati – Des Moines, Cedar Rapids, Davenport – bakento basimbanga bisalu bisimbanga nsi yamvimba:

– nsimbi wa nzimbu – nsukudi – nsadi wa restora – basadi ba restora za nswalu – basadi ba nzo za bambuta – bansansi ba bana – bansansi ba bambuta bafutwanga fioti

Ntangu zanda za kisalu, mfutu wa fioti, nzila ya kunanguka ko.

Luzingu luandi i ntalu ya ngolo za fioti: ola zakangama, bana, mfutu, esanse, mfutu za nzo zitombukanga, mfutu wa kisalu ka usobanga ko. Kukondwa kwandi i kwa nkangu: kukondwa yandi mambu mawonso matelamanga, kansi kavena muntu umonanga yandi bonso muntu wa mfunu mu kimvwama ko.

Bamonanga yandi bonso ulenda vinganwa ata vo kieleka ka kalendi vinganwa ko.

Nkento wazinga mu ntama – mvu 52

Iowa yanene kikilu. Kuena nzo ziena minuti 30, 40, vo 50 ya nzo ya nkita yanene. Kisika kia nsansu kilenda kala ola yimosi ya vuatula. Sikola fioti. Nkalu kavena ko kikilu.

Nkento uzinganga vava umonanga: – mpepe za ngolo – mambu ma nswalu kukondwa lusadisu – mbevo kasansanga yandi kibeni – kimosi kia ngindu – mfuka zawonso za nzo ye za bana – kukondwa nkembo, bantu ba kunsadisa, minkangu va finama.

Kele diambu dibwa, kavena muntu kuna mu ola zayingi ko. Kele kabwa mu ntima, kavena muntu wa kuntelela ko. Kele kena ye diambu, kasimbanga dio bonso kalenda.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: unimininanga mu ntama. Ntama yina nza ka yimonanga ko kadi ka yizinganga yo ko.

Mambu ma nsuka – Iowa

Iowa i nsi yizinganga mu kisalu kiaumi. Ntoto ka usalanga makelele ko. Ye bakento basimbanga wo mpe ka basalanga makelele ko.

Kukondwa kwau i kwa lumbu ye lumbu: ka kusivisanga ko, ka kumonikanga ko, ka kusonikwanga ko. Basimbanga dikanda, fazenda, kisalu, ye nkangu. Ye ntangu basimbanga bau kibeni, banimininanga mu nsiku.

Iowa ka yifutanga bakento ko. Ka yitalanga bau kaka ko.

Kuyindula – Iowa

Konso nsi yisonganga zizi kimosi kia kukondwa. Ku Iowa, kukondwa kubakanga kifwani kia diambu dia mpamba diazitu.

I ngindu vo "ntangu zawonso basalanga bobo," vo bakento bafwete simba, ka kulomba ko, vo mpasi zau i za nsi, vo ndinga au ka yina mfunu bonso ntoto ko, dikanda, nswalu ya bilanga.

Iowa yilonganga vo kukondwa kwa nkento ka kulombanga ngolo za nsisi ko. Mambu ma nkulu ka mayuvulwanga ko malungidi.

Ye ekuma nki yena ndambu ya nkanda: sambu na kusonga Amerika ka yisobanga ko ye bakento bafutanga ntalu ya kutelama kwandi.

KANSAS

Kansas i kisika kianene, kiakondwa bantu. Bilanga, mupepe, nzila zalunga, ndilu za zulu zakondwa nsuka. Sambu na bayingi, i kaka mwelo va kati kwa nsi zina mfunu kuluta. Sambu na bana bazinganga kuna, i nsi yitunganga luzingu luau: kimosi, mambu ma nkulu, kisalu kia bilanga, minkangu mia fioti misobanga malembe, vo ka misobanga ko.

Kansas ka yifwanga bakento ye ngolo za nsisi zimonikanga ko. Yifwanga bau ye kuvutukila kima kimosi, kimosi, kukondwa nsolo yankaka, ntendula ka yitambulanga ata fioti ko.

I nsi kuna mambu mawonso mazitanga: nzila, ntama, dinzambi, kisalu kia bilanga, nsambusu ya nkangu.

Nkento vava ka unimininanga mu kuma kia diambu dimosi ko. Unimininanga mu kuma kia nswalu. Nswalu yina ka yitulanga yandi va kati ko.

Nkento wa fazenda zinene – mvu 38

Kansas yizinganga mu bilanga bia bisalu binene. Masini manene, mbuma za ngolo, ye kisalu ka kimananga ko.

Vava, bakento i ndambu ya mfunu ya nzila ya kisalu: – batwasanga vuatula – basansanga bibulu – basimbanga ntalu za nzimbu za dikanda – bayidikanga madia sambu na bawonso – batalanga ntangu, nkuna, mbuma – basungikanga bima – basansanga nzo ye bana.

Kasalanga bonso bakala, ntangu zayingi kuluta. Kansi mu mikanda, i "nkento wa nzo."

Kukondwa kwandi i kwa kimvwama: utunganga ntalu, kansi ka umonikanga mu mfutu, mikanda, vo nimero za nsi ko.

I nkunzi kukondwa kuzitiswa.

Nkento wa minkangu mia fioti – mvu 47

Mbanza za fioti za Kansas zisalanga bonso nitu ziakangama. Bawonso bazeyanana. Bawonso batubanga mu kuma kia bankaka. Bawonso basambisanga bankaka. Bakento bazinganga bisalu bia nsiku: – mama – nkento wa longo – muntu wa luzitu mu dinzambi – kuena ntangu zawonso mu dibundu – nkunzi ya nkangu – kusala mu sikola za vava.

Ka kalendi soba luzingu luandi kukondwa kutalwa ko. Ka kalendi bwa kukondwa kusonikwa nkumbu ko. Ka kalendi kituka mpa kukondwa kusambiswa ko.

Kukondwa kwandi i kwa ntendula: ka i kwandi kibeni ko; i kwa nkangu.

Ka kena ye kidedi ko: i kisalu.

Nkento usalanga mu bisalu bia fioti –

mvu 33

Mu mbanza za kati – Wichita, Topeka, Overland Park – bakento basalanga kisalu kia nsi kia nkangu:

– nsimbi wa nzimbu – nsukudi – nsadi wa nzo ya nkita ya madia – nsadi wa restora – nsadi wa nzo ya bambuta – nsadisi wa sikola

Kasalanga ye ngolo, katambulanga fioti. Ka kena ye kunanguka ko, ka kena ye nzila ya kisalu ko, ka kena ye bima bia kisalu ko.

Luzingu luandi lwatungwa ye: ntangu za kisalu kavuvama ko, bana ba kusansa, nsadisu za nsi za kimputu, ye mfutu wa nzo udianga ndambu ya mfutu andi.

Kukondwa kwandi i kwa nkangu: kasalanga mambu mawonso, kansi sambu na Nsi ka i diambu dia ntete ko.

Ulenda vinganwa. Ye kiau kifutanga yandi.

Nkento wazinga mu ntama – mvu 53

Kansas yanene kikilu. Nzo zamwangana, nzila zakondwa nsuka, mbanza zakabana ye kilometele makumi.

Nkento uzinganga vava umonanga kimosi kiamvimba: – malupitalu ma ntama – sikola fioti-fioti – nkalu wa kimputu – bampangi ba va lweka fioti – lusadisu lwa nkangu kavena ko kikilu.

Ntangu ya mpepe yanda. Ntangu ya tiya ya ngolo. Ye mambu mawonso — konso diambu dia mpasi — mabwanga va yandi.

Kele vuatula yibuka, kavingilanga. Kele kena ye mfunu wa munganga, katwasanga vuatula mu ola zayingi. Kele kabwa mu ntima, ka kena ye bantu ba kunsadisa ko.

Kukondwa kwandi i kwa nsi: unimininanga mu nsi ka yatungwa sambu na kutanina yandi ko, kansi kaka sambu na kusabukwa.

Mambu ma nsuka – Kansas

Kansas i nsi ya mpamba. Kansi mpamba yandi i luvunu. Ku nima ya kiaumi, bilanga, mupepe, ye nzila zakondwa bantu kuena mvita ya ntangu zawonso kina kavena muntu umonanga ko.

Vava, bakento basimbanga mambu mawonso masimbanga nsi va ntandu ya maza: ntoto, nzo, dikanda, nkangu, kisalu.

Ye ntangu kasimbanga, unimininanga.

Kukondwa kwandi kwatungwa ye: – bisalu bia nsiku – kimosi – kisalu kia bilanga kiakondwa nkumbu – nsadisu fioti – ntama ya ngindu ye ya nitu. Kansas ka yifutanga bakento ye mpasi za nene ko. Yifutanga bau ye kikalulu.

Kuyindula – Kansas

Konso nsi yisonganga mpila mosi ya kukondwa. Kansas yisonganga yina yaumi kuluta zawonso: yina yatungwa kwa nsi ye kwa mambu ma nkulu.

Vava nkento ulenda zinga luzingu luandi lwamvimba mu kati kia kisalu, mu kati kia ntama, mu kati kia kisalu ka kizitiswanga ko, kukondwa kubaka ntangu vo kisika kia kuyindula nani kena kieleka.

Kansas yilonganga vo kukondwa kwa bakento ka kulombanga ngolo za nsisi za nsuka vo kimputu kia nsuka ko. Kilungidi kaka ntoto ka usobanga ko ye ntendula ka yiwanga ko.

Ye ekuma nki nsi yayi yena vava: sambu na kusonga mpila Amerika ya mavata yinatisanga bakento mfuka kukondwa kuzitambula.