DIE LAASTE LIG WAT NOG BRAND

Daar is ’n diepgaande verskil tussen oorleef en staande bly.

Oorleef is ’n instink.

Staande bly is ’n keuse.

Baie dink dat die twee dinge saamval.

Dit is nie waar nie.

’n Man kan ’n storm oorleef en die res van sy lewe uitgestrek op sy puin deurbring.

’n Ander kan deur dieselfde storm gaan, versamel wat oorgebly het, en besluit om aan te hou.

Die verskil lê nie in die wond nie.

Die verskil lê in die posisie.

Vir ’n lang tyd het ek geglo dat die lewe ’n kwessie van resultate was.

Toe het die beproewings gekom.

En ek het ontdek dat die lewe veral ’n kwessie van uithouvermoë was.

Morele uithouvermoë.

Emosionele uithouvermoë.

Menslike uithouvermoë.

Daar is jare waarin alles skynbaar saamwerk.

Mense kom.

Geleenthede groei.

Projekte ontwikkel.

Selfs die toekoms lyk of dit ’n vriendelike gesig het.

Dan kom ander jare.

Andersoortige jare.

Jare wat nie vra wat jy begeer nie.

Jare wat vra wat jy kan verduur.

Dit is die jare wat nie in die foto’s verskyn nie.

Die jare wat niemand vier nie.

Die jare waarin die hoofbesigheid eenvoudig word om aan te hou.

Ek het geleer dat elke persoon ’n denkbeeldige breekpunt besit.

’n Grens wat jy vir jouself sê.

“As dit sou gebeur, sou ek nie deurkom nie.”

“As ek dít sou verloor, sou dit verby wees.”

“As daardie beproewing sou kom, sou ek inmekaarstort.”

Ek het dit ook gedink.

Toe besluit die lewe, met sy gewone ironie, om dit te toets.

En dikwels ontdek ons iets verrassends.

Ons is weerbaarder as wat ons ons verbeel het.

Nie sterker nie.

Meer weerbaar.

Krag behoort aan helde.

Weerbaarheid behoort aan gewone mense.

Aan dié wat soggens wakker word.

Aan dié wat aanhou werk.

Aan dié wat mediese afsprake trotseer.

Rekeninge.

Verantwoordelikhede.

Afwesighede.

Vrese.

En steeds ’n manier vind om voort te gaan.

Hulle is die ware spesialiste van oorlewing.

In die loop van my lewe het ek mense ontmoet wat uitstekende redes sou gehad het om op te gee.

Hulle het baie meer daarvan gehad as wat ek ooit gehad het.

En tog het hulle aangehou.

Nie omdat hulle optimisties was nie.

Nie omdat hulle naïef was nie.

Nie omdat hulle die pyn geïgnoreer het nie.

Hulle het aangehou omdat iemand van hulle afhanklik was.

’n Dogter.

’n Seun.

’n Ma.

’n Man.

’n Vrou.

’n Vriend.

’n Gemeenskap.

Plig skep soms ’n krag wat karakter alleen nie besit nie.

Wanneer jy nie net vir jouself leef nie, word jy weerbaarder.

Nie gelukkiger nie.

Nie onkwetsbaarder nie.

Meer weerbaar.

Daar bestaan ’n punt in die lewe waar jy ophou om jouself af te vra:

“Waarom gebeur dit met my?”

En jy begin om jouself af te vra:

“Wat moet ek nou doen?”

Wanneer hierdie transformasie plaasvind, verander iets.

Die lyding verdwyn nie.

Maar dit verloor die hoofrol.

Die verhoog word weer deur handeling beset.

Deur die hede.

Deur die volgende tree.

Wanneer ek die afgelegde pad beskou, besef ek dat die beslissende oomblikke nie dié van die groot triomfe was nie.

Dit was dié van groot volharding.

Die dae waarop ek moeg was.

Die dae waarop ek bang was.

Die dae waarop niemand my sou kon verwyt as ek opgegee het nie.

En tog, op een of ander manier, het ek aangehou.

Nie altyd goed nie.

Nie altyd met elegansie nie.

Nie altyd met moed nie.

Maar ek het aangehou.

Vandag wantrou ek volmaakte vertellings.

Ek wantrou mans wat beweer dat hulle nooit getwyfel het nie.

Ek wantrou biografieë sonder krake.

Om ’n eenvoudige rede.

Hulle bestaan nie.

Elke mens dra binne-in homself ’n argief van onsigbare gevegte.

Sommige gewen.

Sommige verloor.

Sommige nog oop.

Volwassenheid bestaan nie daarin om hulle uit te skakel nie.

Dit bestaan daarin om te leer om saam met hulle te leef.

Met verloop van tyd het ek nog iets verstaan.

Littekens is nie die teenoorgestelde van krag nie.

Hulle is die bewys van sy bestaan.

Niemand kom ver sonder merke nie.

Niemand gaan werklik deur die tyd sonder om iets langs die pad agter te laat nie.

Die vraag is nie of ons gewond sal word nie.

Die vraag is wat ons daarna sal doen.

Sal ons onsself afsluit?

Sal ons bitter word?

Sal ons in regters van die wêreld verander?

Of sal ons ondanks alles aanhou om in mense te glo?

Vir my was dit die moeilikste beproewing.

Nie om aan te hou leef nie.

Om aan te hou vertrou.

Om aan te hou hoop.

Om aan te hou bou.

Om aan te hou liefhê.

Dit is veel eenvoudiger om jouself te verdedig as om oop te bly.

Veel eenvoudiger om sinies te word as om beskikbaar te bly.

Veel eenvoudiger om terug te trek as om aan te hou vorder.

En tog was die beste lewe wat ek geken het altyd aan die teenoorgestelde kant van die vrees.

Miskien is dit die outentieke betekenis van staande bly.

Nie om onkwetsbaar te wees nie.

Nie om onoorwinlik te wees nie.

Nie om volmaak te wees nie.

Maar om te weier om die wonde te laat besluit wie ons sal word.

Wanneer ek terugkyk, sien ek nie ’n man wat die storms vermy het nie.

Ek sien ’n man wat daardeur gegaan het.

Sommige goed.

Sommige sleg.

Sommige deur stukke van homself daarin agter te laat.

Maar hy het daardeur gegaan.

Uiteindelik glo ek dat elke bestaan deur ’n enkele vraag beoordeel word.

Nie hoe hoog jy geklim het nie.

Nie hoeveel jy besit het nie.

Nie hoeveel jy gevier is nie.

Maar wat oorgebly het toe alles anders weggeneem is.

Ek ken my antwoord.

Dit is nie ’n heroïese antwoord nie.

Dit is nie ’n buitengewone antwoord nie.

Dit is ’n menslike antwoord.

Ná die verliese.

Ná die foute.

Ná die siektes.

Ná die skeidings.

Ná die vrese.

Ná al die tyd.

Ek is nog hier.

Steeds staande.