MULTO. LALAKING GILLETTE.

Naglakad ako papunta sa sementeryo nang umagang iyon. Anibersaryo iyon ng kaarawan ni Itay, at pagkatapos ng ganoon kahabang lakad ay huminto ako sandali para magpahinga, at nakakita ng isang bangkong mauupuan, na bahagyang okupado ng dalawang matandang ginoo.

Binati ko sila — isang lumang tuntuning iniwan sa atin ng aking kasamahang taga-Galilea, tungkol sa mga estranghero — at umaayos na ako ng upo para huminga nang maluwag nang magsimulang mag-usap nang malakas ang dalawa, isang bukás na usapan na, sa tingin ko, ay hindi talaga sinadyang ilihim, habang nakaupo ako mismo roon.

Tinanong ng mas bata ang mas matanda kung paano sa palagay niya siya mamamatay, at sino ang gusto niyang dumalo sa kanyang libing. Sumagot ang isa: “Sa edad ko, 96 lamang, kaunti na lang ang mga hiling ko, at hindi ko inaasahang naroon ang lahat ng nakakakilala sa akin kapag namatay ako, dahil umaasa akong mauna akong magpaalam sa kanila, saanman sila naroroon.”

At bilang ganti, tinanong ng matanda ang mas bata: “At ikaw, paano mo gustong mamatay?”

“Aba,” sabi niya, “62 na ako, nakakuha na ako ng halos 26 na pautang sa mga bangko at kompanyang pampinansiyal, dagdag pa ang isang mortgage sa bahay na hindi ko kailanman makikita, at ang mga putang-inang ito ay mabilis na pinapirma ako ng mga insurance policy sakaling mauna akong mamatay — tinakpan nila ang sarili nilang puwit. Samantala, kapag patay ka na, binubura ng Estado ang lahat ng singil sa buwis at multa. At tungkol sa mana, wala akong maiiwan. Anuman ang mayroon ako, tiniyak kong naibigay ko sa bawat babaeng nakilala ko sa buhay ko — pero ayon sa tuntuning ‘paunti-unti.’”

“Patawarin mo ang tanong at ang pag-uusisa ko, pero ano ba ang ‘paunti-unti’ na iyan? Pera, siguro?”

“Hindi, kaibigan. Pag-ibig lamang — pero iyong uri na hindi bumabalik, katulad ng buhay kapag iniluwal ka nila sa mundo.”

Napahalakhak ang dalawa, at nakitawa rin ako. Saka sila lumingon sa akin at nagtanong kung ano ang palagay ko.

“Salamat sa pagbabahagi, at natutuwa akong nakikita ninyo akong dalawa, dahil isa lamang akong multo. At kung nagtatagpo ang ating mga mata sa mismong sandaling ito, ibig sabihin ay pareho kayong nasa tamang daan, ang daang patungo sa bahay ng Ama.”

Napatalon sila patayo, hinawakan ang kanilang bayag — ang lumang anting-anting ng mga Italyano laban sa malas — at kumaripas ng takbo nang kasimbilis ng kayang dalhin ng kanilang mga binti.

Hindi ko pa nga natatapos ang munti kong biro na mapang-uyam, at sa “semantikong silip” pa lamang ay bumagsak na sila sa takot. Doon ko naunawaan kung gaano kalakas ang mga salita.

Naisip kong dapat na akong maging mas maingat, ngayon at sa hinaharap, dahil baka ako rin ay malagay sa panganib na makatagpo ng isang multo — at baka itanong niya sa akin kung, para makilala ang mga tao ng web, kailangan mo bang magbayad para sa ADS at SEO, o gawin ang ginawa ko: nang wala ang mga iyon.

Ferdinando