GILLETTE मूर्खपणा

मनाच्या दहा खोल्या

असे एक घर आहे, ज्यात आपल्यापैकी प्रत्येकजण ते कधीही न निवडता राहतो.

त्याला पत्ता नाही. ते कोणत्याही नकाशावर दिसत नाही. तरीही आपण खरोखर राहिलेल्या कोणत्याही ठिकाणापेक्षा आपण त्याला अधिक ओळखतो. आत दहा दारे आहेत.

काही आपण लक्षातही न येता रोज उघडतो.

इतर आपण कुलूपबंद ठेवतो, त्यांचा आपल्याशी काहीच संबंध नाही असे दाखवत.

आणि मग अशा खोल्या असतात ज्या आपण स्वतः बांधल्या नाहीत, तरीही कशा कोण जाणे आपण त्या आपल्या आत वागवतो. हा सिद्धांत नाही.

हे कपाटावर धूळ खात पडलेले मानसशास्त्राचे पुस्तक नाही.

ही एका अशा माणसाची कहाणी आहे जो या दहा खोल्यांमधून एकेक करून चालत गेला, अनेकदा आपण कुठे आहोत हे न कळता, आणि जो आता, खांद्यावर आणखी काही वर्षे घेऊन, त्या जशा अनुभवल्या तशाच त्यांचे वर्णन करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

दहा दारे.

मी ती सगळी उघडली.

काही कुतूहलाने.

काही नाइलाजाने.

काही तेव्हाच, जेव्हा मागे फिरायला आधीच खूप उशीर झाला होता.

या खोल्या ओळखीच्या वाटत असतील, तर त्या माझी कथा सांगतात म्हणून नाही.

तर कारण, कुठेतरी खोलवर, त्या तुमचीही कथा सांगतात.

Ferdinando

मूर्खपणा — जडत्व

अनेक वर्षे मला वाटायचे की मूर्खपणा आणि अज्ञान एकच गोष्ट आहे.

मग माझे मत बदलले.

मी कमी शिकलेली अशी माणसे पाहिली, ज्यांना जग समजत होते.

आणि प्रभावी पदव्या असलेली अशी माणसे, ज्यांना स्वतःलाच समजता येत नव्हते.

मूर्खपणा म्हणजे ज्ञानाचा अभाव नव्हे.

तो ज्ञानाला दिलेला नकार आहे.

आपण प्रश्न विचारणे थांबवतो त्या क्षणी तो सुरू होतो.

आपल्याला जे माहीत आहे ते पुरेसे आहे, असे मानण्यातला आराम म्हणजे तो.

मूर्खपणाला निरपेक्ष खात्री आवडते.

त्याला बारकाव्यांचा तिरस्कार वाटतो.

शंकेवर अविश्वास ठेवतो.

त्याच्याकडे नेहमी उत्तर तयार असते.

आणि म्हणूनच तो कधीच ऐकत नाही.

मूर्खपणा येतो तेव्हा वाढ थांबते.

आणि वाढ थांबते तेव्हा आयुष्य पुढे चालत राहते.

पण आपल्याशिवाय.

कधी कधी तो जवळजवळ एक सामाजिक आजार बनतो.

मला एक आई आठवते, जी आपल्या आठ मुलांना एका डॉक्टरकडे घेऊन गेली.

ती व्याकूळ होती.

त्यांच्यापैकी फक्त एकच बुद्धिमान आहे, असा तिचा आग्रह होता, आणि बाकीच्या सातांमध्ये सुधारणा व्हावी अशी तिची इच्छा होती.

डॉक्टरने धीर सोडला नाही.

सात तपासण्या.

सात प्रिस्क्रिप्शन.

सात बिले.

आई समाधानाने निघून गेली.

तिला निदान मिळाले होते.

तिच्या मते तिची मुले लवकरच वेगळी होणार होती.

ती अगदी तशीच राहिली.

फक्त अधिक गरीब.

कोणताही उपचार अयशस्वी झाला नव्हता.

तो आजारच नव्हता, एवढेच.

आजार तिचा होता.

आणि कोणतेही प्रिस्क्रिप्शन तो बरा करू शकत नव्हते.