GILLETTE BURGUNDY — YUGTO 2

Hindi kailanman magkakapareho ang mga kuwento, dahil hindi kailanman magkakapareho ang mga sandaling pinagtatagpuan nila. Nagbabago ang mga lugar. Nagbabago ang mga panahon. Nagbabago ang mga tao. At kapag dumaan ang mga babae sa kanilang landas, nawawalan ng anumang halaga ang hula.

Ikinuwento ko na ang kuwentong ito noong nakaraan. Ngayon, nais kong ikuwento itong muli nang may higit na tindi, halos parang pakikipag-usap sa aking sarili—isang tawag mula sa alaala, isang tinig na patuloy na kumakatok sa pinto ng panahon, na nagpapaalala sa akin hindi lamang ng kung ano ang nangyari na, kundi marahil ng kung ano pa ang maaaring mangyari.

YUGTO 2 — ANG PAGBABALIK NI SABINE

Ginugol ko ang mga una kong araw sa muling pag-aayos ng asyenda.

May ilang empleyadong gustong makipagtawaran.

Ang iba naman ay gustong ipaliwanag kung paano laging ginagawa ang mga bagay-bagay.

Ang ilan ay naniniwalang ang tradisyon mismo ay isang argumento.

Nakinig ako.

Saka ako nagpasya.

Wala akong balak na muling pag-usapan ang mga suweldo, pribilehiyo, o lumang gawi. Malugod na tinatanggap ang mga nais manatili. Ang mga nais umalis ay tumanggap ng pakikipagkamay at isang ngiti.

Walang sama ng loob.

Matagal ko nang natutuhan na bihirang magbago ang ilang gawi.

Pinapalitan ang mga ito.

Kaya nagsimula akong bumuo ng bagong pangkat.

Mga taong responsable.

Mga taong hindi kailangang bantayan bawat oras ng araw.

Simple ang aking pilosopiya:

huwag mag-utos.

Lumikha ng pananagutan.

Mabagal na lumipas ang mga linggo, sinusukat ng ritmo ng mga ubasan at ng hanging gumagalaw sa mga burol ng Burgundy.

Akala ko’y natagpuan ko na sa wakas ang isang kapayapaang hindi ko na hinahanap.

Pagkatapos, isang hapon, may lumitaw na sasakyang Italyano sa pasukan ng asyenda.

Mula sa malayo, pinanood kong bumaba ang isang babae at isang binata.

May hinahanap sila.

Masigla silang nakipag-usap sa isa sa mga manggagawa, na walang naintindihang kahit isang salitang Italyano. Paulit-ulit nilang binabanggit ang isang pangalan.

Ang pangalan ko.

Lumapit ako nang nakasakay sa kabayo.

At huminto ang panahon.

Si Sabine iyon.

Hindi na niya kailangang magsalita.

Hindi na niya kailangang magpakilala.

May mga mukhang nananatiling nakaukit sa alaala nang mas malalim pa kaysa sa mga larawan.

Nakikilala mo agad ang mga ito.

Kahit lumipas pa ang mga dekada.

Sa isang saglit, bumata akong muli.

Hindi ang binata sa mga lumang larawan.

Hindi ang binata sa mga opisyal na dokumento.

Ang binata ng mga pangarap.

Ng mga pagkakamali.

Ng mga pangakong hindi natapos.

Nagsimulang tumibok ang puso ko nang may lakas na akala ko’y matagal nang nawala.

Bumaba ako mula sa kabayo, nagkukunwaring kalmado.

Ngumiti siya.

Ang parehong ngiti.

Ang parehong liwanag sa kanyang mga mata.

Kariktan ang idinagdag ng panahon, hindi distansiya.

Sa tabi niya ay nakatayo ang isang binatang ipinakilala niya bilang kanyang pamangkin.

Pinagmasdan ko siyang mabuti.

May nakababagabag sa pagkakahawig.

Ang parehong mga mata.

Ang parehong ekspresyon.

Ang parehong mapilit na kahinahunan.

Tumingin sa akin si Sabine na parang tumitingin sa isang taong hindi kailanman tunay na umalis sa kanyang buhay.

Walang pagkapahiya.

Walang mga paliwanag.

Tanging ang tahimik na bigat ng lahat ng hindi namin kailanman naranasan.

Naglakad kami sa pagitan ng mga baging ng ubas.

Pinag-usapan namin ang nakaraan gaya ng pag-uusap tungkol sa isang lumang bahay na tinitirhan pa rin ng mga alaala. Tinanong ko kung paano niya ako natagpuan.

Tumawa siya.

Isang tawang tandang-tanda ko.

“Kasalanan mo.”

“Akin?”

“Oo. Lagi mong isinusulat ang lahat. Ang hindi mo masabi nang tuwiran sa mga tao, sinasabi mo sa mundo sa pamamagitan ng iyong mga aklat. Sinundan ko ang iyong mga salita sa loob ng maraming taon. Bawat pahina ay nag-iwan ng panibagong palatandaan. Alam kong sa malao’t madali ay matatagpuan kita.”

Nanatili akong tahimik.

Dahil tama siya.

At sa sandaling iyon, may naunawaan ako.

Hindi siya dumating nang nagkataon lamang.

At marahil, ako rin.

Kung minsan, inaabot ng mga dekada ang buhay bago matapos ang isang pangungusap na naputol noong matagal na panahon.