A KU NA ADIRESE LEYI TIYEKE

Ku na nkarhi evutomini bya vanhu van’wana lowu geografia yi tshikaka ku va mepe naswona yi va ntokoto.

Ku fikela siku rero misava yi kona etibukwini.

Eswifanisweni.

Eka mintsheketo ya van’wana.

Emahungwini lama haxiwaka.

Kutani, hi xitshuketa, yi tshika ku va hungu, yi va ndlela leyi u faneleke ku yi famba.

Eka mina swi humelele hi ku nonoka.

A ku nga ri na nimixo wo hlawuleka.

A ku nga ri na riqingho ra vurhena.

A ku nga ri na xitiviso lexi a xi kota ku ava vutomi hi swiphemu swimbirhi, xa le mahlweni ka xona ni xa le ndzhaku ka xona.

A ku ri na nyangwa ntsena leyi pfulekeke.

Naswona endzhaku ka nyangwa yoleyo a ku ri misava.

Loko u siya ndhawu leyi u kuleke eka yona, xilo xo sungula lexi u lahlekeriwaka hi xona i ku tixisa ka leswaku ndlela ya wena yo hanya i yona ndlela ya ntumbuluko yo hanya.

I ku hlamala loku nga ni rihanyo.

Ku fikela nkarhi wolowo u tshemba leswaku leswi a u swi vona ku ku rhendzela i swona ntolovelo.

Kutani u fika endhawini yin’wana.

Naswona u kuma leswaku ku na mintolovelo yin’wana.

Mafambelo man’wana.

Mimpimo yin’wana.

Ku chava kun’wana.

Mintshembo yin’wana.

Naswona hinkwaswo swi na xindzhuti lexi fanaka ni xa wena.

Eku sunguleni a ndzi xiya.

A ndzi yingisa.

A ndzi ringeta ku twisisa.

Tiko rin’wana ni rin’wana a ri woneka ri hlamusela ntsheketo wun’we wa vumunhu hi ndlela yo hambana.

Tindzimi ti cincile.

Swikandza swi cincile.

Mikhuva yi cincile.

Kambe swivutiso swi sale swi fana hi ndlela leyi hlamarisaka.

Xana u aka ndyangu hi ndlela yihi?

Xana u kuma xichavo hi ndlela yihi?

Xana u sirhelela leswi u swi rhandzaka hi ndlela yihi?

Xana u langutana na vumundzuku hi ndlela yihi?

Nkarhi wun’wana ni wun’wana xivutiso a xi hambana hi mpfumawulo wa xona ntsena.

Ku nga ri hi xiviri xa xona nikatsongo.

Ndza ha tsundzuka ku hlamala loku a ndzi ku twa loko ndzi nghena emadorobeni lawa, ku fikela siku ra tolo ka kona, a ma ri kona ephepheni ntsena.

Swivandla swa swihahampfhuka.

Switichi.

Tihotele.

Tikamara ta minhlangano.

Tirestorente.

Switarata.

Tindhawu leti nga riki na vito leti hundzukeke tindzima ta vutomi bya mina.

Vanhu vo tala va ehleketa leswaku ku famba swi vula ku suka ndhawu yin’wana u ya eka yin’wana.

A hi ntiyiso.

Ku famba swi vula ku cinca vonelo.

U nga tsemakanya kontinente u nga dyondzi nchumu.

Kumbe u nga tsemakanya xitarata xin’we ntsena u huma u hundzukile.

Swi ya hi mahlo lawa u langutaka ha wona.

Malembe yo tala a ndzi ehleketa leswaku a ku ri mina loyi a ndzi languta misava.

Kutani ndzi kume leswaku misava a yi ndzi languta.

Ndhavuko wun’wana ni wun’wana wu tirha tanihi xivoni.

Wu ku tlherisela xifaniso xo hambana xa leswi u nga swona.

Ematikweni man’wana ndzi dyondze ku lehisa mbilu.

Eka man’wana, ku tolovela leswintshwa.

Eka man’wana nakambe, ku tikhoma.

Ndhawu yin’wana ni yin’wana yi ndzi nyike dyondzo leyi a ndzi nga swi tivi leswaku a ndzi fanele ku yi dyondza.

Naswona nkarhi wun’wana ni wun’wana yi siye endzeni ka mina nchumu lowu a wu nga ri kona khale.

Loko u hanya etikweni rin’wana nkarhi wo leha, ku humelela nchumu lowu hlamarisaka.

Rito “kaya” ri cinca nhlamuselo.

A ri ha fambelani na adirese.

A ri ha fambelani na doroba.

Minkarhi yin’wana a ri fambelani hambi ku ri na tiko.

Ri hundzuka nchumu lowu famba-fambaka ku tlula.

Lowu enteke ku tlula.

Lowu nonon’hwaka ku wu hlamusela.

Kaya ri va leswi u swi kotaka ku famba na swona.

Minsinya.

Mintsundzuko.

Vanhu lava u va rhandzaka.

Mintsheketo leyi u tshamaka u yi hlamusela.

Hinkwaswo swin’wana swi nga cinca.

Ndzi hanye nkarhi wo ringana ematikweni yo hambana leswaku ndzi twisisa ntiyiso wo olova.

Vanhu va fana ngopfu hi leswi va swi chavaka ku tlula hi swilo swin’wana.

Va chava ku rivariwa.

Va chava ku lahlekeriwa hi lava va va rhandzaka.

Va chava ku tsandzeka.

Va chava ku vava.

Va chava nkarhi.

Ehenhla ka ku chava loku ka vanhu hinkwavo ku akiwe xiphemu lexikulu xa vutomi bya hina.

Naswona i kona kwalaho laha na vuxaka bya ntiyiso swinene byi velekiwaka.

Ku nga ri eku hambaneni.

Eku tsaneni loku hi ku avelanaka.

Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko ndzi cinca tiko a ndzi siya nchumu.

Vanghana.

Mikhuva.

Ku tiyiseka.

Nkarhi wun’wana ni wun’wana a ndzi kuma nchumu wun’wana.

Mavonelo lamantshwa.

Vuxaka lebyintshwa.

Swivutiso leswintshwa.

Ntsengo wo hetelela a wu nga ri wa timali nikatsongo.

A wu ri wa vumunhu.

Loko malembe ma ri karhi ma hundza, a ndzi ya ndzi twisisa leswaku ntokoto wa matiko ya le handle a wu vumbiwi hi ku hlengeleta switempe eka paswota.

Wu vumbiwa hi ku anamisa mindzilakano ya le ndzeni.

Hi ku hunguta ku nonon’hwa.

Hi ku nga ha tiyiseki ngopfu hi leswi u tiyisekaka ha swona.

Hi ku lava ku tiva ku tlula.

Hi ku tiyimisela ku yingisa ku tlula.

Misava hakanyingi yi hakela lava vulavulaka.

Kambe vutomi byi hakela lava tivaka ku yingisa.

Naswona ku yingisa mindhavuko yo hambana i yin’wana ya tindlela to dyondza leti tirhaka swinene leti nga kona.

Hi nkarhi wo karhi ndzi tshikile ku hlaya matiko.

Ndzi tshikile ku hlaya maendzo ya swihahampfhuka.

Ndzi tshikile ku hlaya timayela leti ndzi ti fambeke.

Ndzi twisisile leswaku mpfhuka wa nkoka swinene a wu nga ri wa geografia.

A wu ri wa miehleketo.

Mpfhuka lowu hambanisaka ku avanyisa u nga si tiva ni ku twisisa.

Ku nga tivi ni vutivi.

Ku chava ni ku tshemba.

Ntokoto wun’wana ni wun’wana wu ndzi pfunile ku wu hunguta.

Ku fikela loko wu ndzi twisisisa nchumu lowu a ndzi nga wu languteli.

Misava a yi nga cinci ku ndzi rhendzela ntsena.

A yi cinca endzeni ka mina.

Munhu loyi a sukeke malembe lama hundzeke a a nga ha ri kona.

Endhawini ya yena a ku ri na munhu loyi a dyondzeke ku languta swilo hi matlhelo yo hambana.

Munhu loyi a nga ha lavi ngopfu ku va a ri ni ntiyiso, kambe a lava ngopfu ku twisisa.

Munhu loyi a nga ha kokiwi ngopfu hi ku hambana, kambe a xiyisisa ngopfu ku fana.

Eku heteleleni ndzi twisisile leswaku ku cinca lokukulu a ku nga ri ku suka etikweni rin’wana ku ya eka rin’wana.

A ku ri ku suka evonelweni lerintsongo ku ya eka leri andzeke.

Onge adirese ya mina ya le ndzeni a yi cincile.

Hilaha ku nga heriki.

Hi yona mhaka ndzilakano lowu wu nga vulavuliki hi matiko.

A wu vulavuli hi mimepe.

A wu vulavuli hi mindzilakano ya matiko.

Wu vulavula hi ku hundzuka.

Hikuva ku fika nkarhi lowu misava yi nga cinciki geografia ntsena.

Yi cinca nhlamuselo.

Naswona loko swi humelela, a hi wena nakambe loyi u lavaka misava.

I misava leyi sungulaka ku hanya endzeni ka wena.

Misava yi cincile adirese.

Naswona adirese leyintshwa a ku ri mina.