TIPFULELE NYANGWA WEXE

Ku na mukhuva wo hlamarisa lowu landzelaka vanhu vo tala vutomi bya vona hinkwabyo.

Va rindzela.

Va rindzela nkarhi lowu faneleke.

Va rindzela xivandla lexi faneleke.

Va rindzela ku tlangeriwa.

Va rindzela leswaku un’wana a va byela leswaku va lulamile.

Va rindzela mpfumelelo lowu nga vonakiki lowu kwalomu ka minkarhi hinkwayo wu nga fikiki.

Malembe yo tala ndzi vonile vavanuna ni vavasati lava hlawulekeke va tshama va yimile enyangweni ya swivandla swa vona.

A hi hikuva a va pfumala nyiko.

A hi hikuva a va pfumala vutlhari.

Kambe hikuva a va rindzele mpfumelelo.

Munhu loyi a a ta vula a ku:

“Famba.”

“Sweswi wa swi kota.”

“U pfumeleriwile.”

Vutomi a byi talangi ku tirha hi ndlela leyi.

Hakunene, kwalomu ka ku nga tshuki swi humelela.

Loko ndzi languta endzhaku, ndza xiya leswaku a ku na xiboho na xin’we xa nkoka hakunene evutomini bya mina lexi rhangeriweke hi ku tiyiseka.

Na xin’we.

Loko ndzi sungula nchumu lowuntshwa a ndzi nga lulamanga.

Loko ndzi cinca nkongomelo a ndzi nga ri na rungula hinkwaro.

Loko ndzi amukela mintlhontlho leyikulu ku tlula mina a ndzi nga ri na switiyisiso.

A ndzi ri ni ku tiyiseka kun’we ntsena.

Leswaku ku tshama ndzi nga fambi a swi ta va swo biha ku tlula.

Ku hambana exikarhi ka vutomi lebyi hanyiweke ni vutomi lebyi langutiweke ntsena hakanyingi ku kumeka kwalaho.

Enkarhini lowu munhu a tshikaka ku kombela vumundzuku mpfumelelo.

Loko hi ha ri vantshwa hi tshemba leswaku ku na vanhu lava nyikiweke ntirho wo hi hlawulela.

Vadyondzisi.

Varhangeri va tikhamphani.

Swiyimiso.

Valawuri.

Hi nkarhi hi kuma leswaku vanhu volavo va langutane ni xihundla lexi fanaka ni lexi hi langutaneke na xona.

A nga kona loyi a nga ni mepe lowu heleleke.

A nga kona loyi a tivaka makumu hakunene.

Un’wana ni un’wana u tumbuluxa xiphemu xa ntsheketo wa yena a nga lulamisanga nchumu ka ha ri emahlweni.

Ku kuma leswi swi nga chavisa.

Kumbe swi nga ntshunxa.

Eka mina a ku ri ku ntshunxeka.

Hikuva swi ndzi sindzisile ku teka vutihlamuleri.

Vutihlamuleri i rito leri hlamarisaka.

Vo tala va ri hlanganisa ni ndzhwalo.

Mina ndzi ri hlanganisa ni ntshunxeko.

Loko un’wana a ha ku hlawulela, u nga tshama u n’wi lumbeta.

Loko u hlawula hi wexe, a ku ha ri na swihlamuselo.

U kona wena ntsena.

Ni nkongomelo lowu u wu hlawuleke.

A ku ri ni minkarhi leyi a swi ta va swi olova swinene ku tshika.

Ku tshama laha a ndzi ri kona.

Ku nga tiveki ekhombyeni.

Ku nga tipaluxi.

Ku nga cinci.

Ndlela yin’wana ni yin’wana yi ni timphambano leti.

Ti fika ti nga titivisi.

Nyangwa yi pfuleka.

Xiphemu xin’wana xa hina xi lava ku hundza ha yona.

Xin’wana xi lava ku baleka.

Hikuva ku cinca ku tshama ku ri ni nxavo.

A nga kona loyi a vonaka nkarhi wolowo.

Hi le handle hinkwaswo swi vonaka swi olova.

Hi le ndzeni i nyimpi.

A hi ku lwa ni misava.

I ku lwa na hina vini.

Ku lwa ni ku chava ku hoxa.

Ku chava ku nga swi koti.

Ku chava ku avanyisiwa.

Ku chava ku lahlekeriwa hi leswi se hi nga na swona.

Ndzi dyondzile leswaku ku chava i mutsundzuxi wo biha kambe i xikombiso lexinene swinene.

Hakanyingi ku kombisa kahle-kahle nkongomelo lowu hi faneleke ku wu lavisisa.

A hi hikuva wu tsakisa.

Hikuva wu ni ku kula endzeni ka wona.

Mintokoto leyi hundzuleke vutomi bya mina a yi nga ri ya ku rhula.

A yi nga tiyisisiwanga.

A yi nga pfumali makhombo.

A yi laveka ntsena.

Hi nkarhi wo karhi munhu u fanele ku hlawula.

U nga hambeta u kombela mpfumelelo.

Kumbe u nga sungula ku hanya.

Swilo leswi swimbirhi a swi talangi ku fambelana.

Ndzi hlangane ni vanhu lava a va ri ni swilaveko hinkwaswo leswi kotekaka, kambe va nga tshukanga va sungula riendzo.

Ni van’wana lava a va ri kwalomu ka ku nga vi na nchumu, kambe va tsemakanyile tikhontinente, va ake mabindzu, va langutane ni mavabyi, va tumbuluxe vutomi bya vona hi vuntshwa.

Ku hambana a ku nga ri eka CV.

A ku ri eka langutelo.

Lava vo hetelela a va twisisile nchumu.

A ku nga ri na munhu loyi a a ta fika ku va ponisa.

A ku nga ri na munhu loyi a a ta va nyika nkarhi lowu hetisekeke.

A ku nga ri na munhu loyi a a ta tiyisisa hi ximfumo leswaku va lulamile.

Hikwalaho va sungurile.

Sweswo ntsena.

Hi nkarhi ndzi twisisile leswaku kwalomu ka ku hundzuka hinkwako lokukulu ku sungula hi ndlela leyi nga hetisekangiki.

Goza ro sungula leri nga tiyisekiki.

Riqingho.

Riendzo.

Sayini.

Xiboho lexi vonakaka xi ri xikulu ku tlula munhu loyi a xi endlaka.

Hakanyingi vurhena byi hlamuseriwa tanihi ku pfumala ku chava.

I vuphukuphuku.

Vurhena i ku ya emahlweni loko ku chava ku ha famba etlhelo ka wena.

U swi tiva leswaku a ku nge nyamalali.

U swi tiva leswaku ku ta endla huwa.

U swi tiva leswaku ku ta ringeta ku ku khorwisa ku tlhelela endzhaku.

Kutani u ya emahlweni hambiswiritano.

Leswi namuntlha hi swi vonaka tanihi ndlela leyi twisisekaka, enkarhini lowu a swi humelela ha wona a ku ri nxaxamelo wa swihlawulo leswi tsaneke.

Minkarhi yo tala a ndzi nga tiyiseki leswaku ndzi endla leswi lulameke.

A ndzi tiyiseka ntsena leswaku ku nga endli nchumu a ku ri xihoxo.

I ku hambana kutsongo kambe ka nkoka lowukulu.

Vutomi a byi tshami byi hakela lava hlulaka.

Hakanyingi byi hakela lava sungulaka riendzo.

Lava ringetaka.

Lava tiyaka mbilu.

Lava hundzaka hi nyangwa.

Hikuva ntokoto wun’wana ni wun’wana wu veleka ntokoto wun’wana.

Goza rin’wana ni rin’wana ri tumbuluxa swivandla leswintshwa.

Ku famba kun’wana ni kun’wana ku tisa ku hlangana lokuntshwa.

Kambe ku tshama u nga tshukumi ku tisa ku nga tshukumi ntsena.

Namuntlha vanhu vo tala va lava tinhlohlotelo.

Mina ndzi lava nkongomelo.

Tinhlohlotelo ta cinca.

Minkongomelo ya sala.

Ku ta tshama ku ri ni vanhu lava lulameke ku ku hlamusela leswaku ha yini nchumu wo karhi a wu koteki.

Leswaku ha yini a hi nkarhi wa kona.

Leswaku ha yini u nga si lulama.

Leswaku ha yini u nga ri na ntokoto lowu eneleke.

Leswaku ha yini khombo ri kulu ngopfu.

Va yingise.

Kutani u tiyimisela wexe.

Hikuva eku heteleleni a nga kona wa vona loyi a nga ta hanya vutomi bya wena.

A nga kona wa vona loyi a nga ta rhwala ndzhwalo wa ku tinyima ka wena.

A nga kona wa vona loyi a nga ta tsemakanya nkarhi ematshan’weni ya wena.

Wolowo i ntirho lowu nga wa wena ntsena.

Loko ku ri na dyondzo yin’we leyi nkarhi wu ndzi siyeleke yona, hi leyi.

Swivandla leswi cinceke vutomi bya mina a swi fikanga swi ri ni papila ra mpfumelelo.

A swi nga ri na switempe.

A swi nga ri na switifikheti.

A swi nga ri na switiyisiso.

A swi ri ni xivutiso ntsena.

“Xana u lava ku nghena, kumbe u lava ku tshama ehandle?”

Nkarhi wun’wana ni wun’wana a ndzi chava.

Nkarhi wun’wana ni wun’wana a ndzi kanakana.

Nkarhi wun’wana ni wun’wana a ndzi twisisa nchumu lowu fanaka.

A ku nga ri na munhu loyi a a ta ndzi nyika mpfumelelo.

Hikwalaho ndzi tipfulele nyangwa ndzexe.

Naswona hi kona laha ntsheketo wu hambeteke wu famba kona.