GILLETTE JÀ PADÀ

Ojú-ìwé Kìíní — Ìdí Tí Ìwé Yìí Fi Fọ́ Ìlànà

Èyí kì í ṣe ìwé ìtàn àròsọ lásán, àròkọ, ìkéde tàbí àkójọ ìtàn kúkúrú.

Ó jẹ́ ìgbékalẹ̀ lítíréṣọ̀ àdánwò tí a fi àwọn àjákù kọ́, àwọn ìdádúró, àwọn lẹ́tà àṣírí, àwọn ọgbẹ́ ìtẹ̀jáde, àwọn gbólóhùn tí kò parí, àwọn àyè òfo, àwọn orí àmì àti àwọn ìṣe tí ó kọ̀ láti di ìtàn tí ó dúró ṣinṣin. Ìwé náà kò rìn lọ sí òpin ìbílẹ̀. Kò fúnni ní ìtàn tí a lè ṣe àkótán rẹ̀ ní ìlà díẹ̀. Kò ṣàlàyé ìtumọ̀ ara rẹ̀.

Ohun tí ó jẹ́ kókó gan-an nìyẹn.

Nígbà tí pèpéle oní-nọ́ńbà bá pàdé ìwé kan, ó máa ń gbìyànjú láti mọ ohun tí ìwé náà jẹ́. Ó máa ń wá ẹ̀yà tí a mọ̀, ìgbékalẹ̀ tí ó dúró ṣinṣin, kókó ọ̀rọ̀ tí ó yé kedere, ìbẹ̀rẹ̀, ìdàgbàsókè àti òpin. Ó máa ń retí kí ọ̀rọ̀ náà hùwà bí ìwé ìtàn àròsọ, àròkọ, ìwé ìtọ́sọ́nà, ìwé ìrántí ayé ẹni, tàbí ẹ̀ka mìíràn tí a mọ̀.

Ìwé yìí kọ àwọn àdéhùn wọ̀nyẹn.

Kò fi ara rẹ̀ hàn bí ọjà lítíréṣọ̀ lásán. Ó ń hùwà bí ohun tí kò bá nǹkan mu: ọ̀rọ̀ tí ń dá ìpínsísọ̀rí dúró dípò kí ó gbà á. Àjákù kọ̀ọ̀kan ń dá ìfarakanra sílẹ̀. Apá kọ̀ọ̀kan ń fọ́ ìrètí tí èyí tí ó ṣáájú rẹ̀ gbé kalẹ̀. Ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan lè ṣiṣẹ́ bí àwòrán, àmì àṣírí, ọgbẹ́, ìdádúró tàbí ìbúgbàù.

Ìwé náà kò béèrè pé kí a jẹ ẹ́ run.

Ó béèrè pé kí a là á kọjá.

Ìgbékalẹ̀ rẹ̀ dúró lórí ìlànà kan tí ó ń tún ara rẹ̀ ṣe: àìlèdúróṣinṣin èdè. Lẹ́tà kì í ṣe lẹ́tà nìkan. Ojú-ìwé òfo kì í ṣe òfo lásán. Àṣìṣe kì í ṣe ohun tí a gbọ́dọ̀ tún ṣe láìronú. Apá tí ó sọnù lè ṣe pàtàkì ju èyí tí ó pé lọ. Ìdádúró lè di ìṣẹ̀lẹ̀. Ìdákẹ́jẹ́ẹ́ lè di ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀. Gbólóhùn tí kò parí lè gbé ìdààmú ju ìparí lọ.

Ìwé náà ní alífábẹ́ẹ̀tì àìbáramu. Àwọn lẹ́tà di ìṣe àmì: ìkọ̀sílẹ̀, ìfọ́, ìbàjẹ́, ìfòsílẹ̀, ìyípadà, ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ìbúgbàù, ẹnu-ọ̀nà. Àwọn àmì àṣírí wọ̀nyí kò dá àlọ́ kan sílẹ̀ tí ó ní ojútùú ìkẹyìn kan ṣoṣo. Wọ́n dá pápá kan sílẹ̀ tí òǹkàwé gbọ́dọ̀ rìn kọjá.

Kò sí ìjìnnà àìléwu kankan láàrin ìwé náà àti ẹni tí ó ń kà á.

Òǹkàwé ń wá ìbẹ̀rẹ̀, ó sì rí i pé a ti dá ìbẹ̀rẹ̀ dúró tẹ́lẹ̀. Òǹkàwé ń wá ìtàn, ó sì rí ọ̀wọ́ àwọn ìṣe. Òǹkàwé ń wá òpin, ó sì rí ìṣísílẹ̀ mìíràn. Òǹkàwé ń wá òǹkọ̀wé, ó sì pàdé iṣẹ́ kan tí kò sí níbẹ̀ dípò ohùn tí ń fini lọ́kàn balẹ̀.

Ìdí nìyí tí a kò fi lè yí ìwé náà padà pátápátá sí ìgbékalẹ̀ HTML lásán láìpàdánù apá kan nínú ìwà rẹ̀.

Ojú-ìwé HTML máa ń ṣàlàyé, ṣètò, fi àpẹẹrẹ hàn, ó sì máa ń tọ́ni sọ́nà. Iṣẹ́ yìí kọ ojúṣe wọ̀nyẹn. Ó mọ̀ọ́mọ̀ pọ̀ jù, ó ń tún ara rẹ̀ sọ, ó fọ́, ó ní àṣírí, kò sì dúró ṣinṣin. Ìrísí rẹ̀ kì í ṣe àpótí fún ìtumọ̀ rẹ̀. Ìrísí rẹ̀ ni ìrírí náà.

Ìwé náà kò béèrè pé kí òǹkàwé lóye ohun gbogbo.

Ó béèrè pé kí òǹkàwé kíyèsí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí òye bá kùnà.

Àdánwò lítíréṣọ̀ ni nípa àìbáramu: láàrin òǹkàwé àti ọ̀rọ̀, òǹkọ̀wé àti èdè, ìwé àti pèpéle, ìgbékalẹ̀ àti ìtumọ̀, ìrántí àti àkójọ ìwé ìpamọ́, ìṣe àti àlàyé.

Ìbéèrè pàtàkì kì í ṣe, “Kí ni ìwé yìí túmọ̀ sí?”

Ìbéèrè pàtàkì ni:

Kí ló ń ṣẹlẹ̀ sí òǹkàwé nígbà tí ìwé kan bá kọ̀ láti túmọ̀ sí nǹkan ní ọ̀nà tí a retí?

O lè kà á bí ìmúnibínú, ìkéde, àkọsílẹ̀ àwọn ìkùnà, àkójọ ìwé ìpamọ́ tí ó fọ́, eré àṣírí, tàbí ohun lítíréṣọ̀ tí kò ní orúkọ tí ó dúró ṣinṣin.

Gbogbo ìtumọ̀ wọ̀nyí ni kò pé.

Àìpé yẹn jẹ́ ara iṣẹ́ náà.

Ìwé yìí kò ṣèlérí ìmọ́lẹ̀. Kò ṣèlérí ìtùnú. Kò ṣèlérí iṣẹ́ ìkẹyìn kan tí ń dúró de ọ ní ojú-ìwé tí ó kẹ́yìn.

Ó fúnni ní ẹnu-ọ̀nà kan.

O wọlé pẹ̀lú ìrètí pé ìwé kan ni ìwọ yóò kà.

O lè jáde lẹ́yìn tí o ti la nǹkan mìíràn kọjá.

Ojú-ìwé Kejì — Kà Á, Má Ṣe Ṣàlàyé Rẹ̀

Bí A Ṣe Lè Súnmọ́ Iṣẹ́ Yìí

Má ṣe bẹ̀rẹ̀ ìwé yìí nípa bíbéèrè irú ẹ̀yà tí ó jẹ́.

Má ṣe béèrè bóyá ìwé ìtàn àròsọ ni, ìkéde, ìwé ìrántí ojoojúmọ́, ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ọgbọ́n, àkọsílẹ̀, tàbí àkójọ ìtàn.

Má ṣe wá ìtumọ̀ tí ó tọ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

Bóyá kò tilẹ̀ sí.

A kò ṣe ìwé yìí kí a lè ṣàlàyé rẹ̀ ṣáájú kí a tó kà á. A ṣe é láti dá ìpàdé kan sílẹ̀. Àwọn àjákù rẹ̀ kì í ṣe ègé ìtàn ńlá kan tí ń dúró de kí a tò wọ́n pọ̀. Wọ́n jẹ́ ojú ìfúnpá olómìnira. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ń dá ohun tí ó ṣáájú rẹ̀ dúró, ó ń tún un sọ, ó ń yí i po, ó ń kọ̀ ọ́, tàbí ó ń yí i padà.

Àwọn apá kan jọ ìtàn.

Àwọn kan jọ àkíyèsí olóòtú.

Àwọn kan jọ ìtọ́sọ́nà.

Àwọn kan jọ ìrántí.

Àwọn kan jọ àṣìṣe.

Àwọn kan jọ àlá, àmì àṣírí, ìran ilé, ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ọgbọ́n, tàbí àjákù àkójọ ìwé ìpamọ́ tí kò parí.

A kò ṣe wọ́n láti fìdí múlẹ̀ sínú ìdánimọ̀ kan tí ó dúró ṣinṣin.

A kọ́ ìwé náà yí ká ọ̀wọ́ àwọn ìtakora kan:

• Ó ń sọ̀rọ̀ nípa ìtàn bí ó ti ń kọ sísọ ìtàn ní ọ̀nà ìbílẹ̀.
• Ó ń lo àwọn àmì àṣírí láìfúnni ní ìtúmọ̀ ìkẹyìn.
• Ó ń fi àwọn àjákù hàn bí ó ti ń kọ̀ láti di àkójọ lásán.
• Ó ń tọ́ka sí òǹkàwé bí ó ti ń kọ̀ láti tọ́ òǹkàwé sọ́nà.
• Ó ń fi òǹkọ̀wé hàn bí ó ti ń mì èrò òǹkọ̀wé léraléra.
• Ó ń súnmọ́ ìparí bí ó ti ń tún ìgbékalẹ̀ ṣí sílẹ̀ láìdúró.
• Ó ń lo èdè bí ó ti ń fi àwọn àkókò tí èdè ń wó hàn.

Ọ̀rọ̀ náà kò fẹ́ bá ọ rìn ní ọ̀nà tí ó wọ́pọ̀.

Kò di ọwọ́ rẹ mú.

Kò ṣàlàyé àwọn òfin ṣáájú kí ó tó yí wọn padà.

Kò darí rẹ sí ẹ̀kọ́ ìwà rere, ojútùú, tàbí ìparí tí ń fini lọ́kàn balẹ̀.

Dípò bẹ́ẹ̀, ó ń dá ọ̀wọ́ àwọn ìpàdé sílẹ̀ pẹ̀lú àìsí, àtúnsọ, ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ìkùnà, ìrántí, ìtakò, ìdílé, ọjọ́ ogbó, ìrora, ìdánimọ̀, ìbáṣepọ̀, àti ìfẹ́ láti wà ní òmìnira nínú ètò kan tí ó fẹ́ kí a sọ ohun gbogbo ní orúkọ.

Ìdàrúdàpọ̀ tí ó hàn kì í ṣe èèṣì.

Ìdádúró jẹ́ ara ìkọ́lé náà.

Àyè òfo jẹ́ ara ìkọ́lé náà.

Gbólóhùn tí a tún sọ jẹ́ ara ìkọ́lé náà.

A lè gbé àjákù tí ó dàbí ẹni pé ó rọrùn jù sí ẹ̀gbẹ́ àjákù tí ó dàbí ẹni pé kò ṣeéṣe. Ohun èlò ilé lè di ìgbékalẹ̀ ìmọ̀ ọgbọ́n lójijì. Ìṣe tí ẹnikẹ́ni kò kíyèsí lè ṣe pàtàkì ju ìṣẹ̀lẹ̀ lọ. Ìkùnà lè jẹ́ òtítọ́ ju àṣeyọrí lọ. Gbólóhùn tí kò ṣiṣẹ́ lè fi ohun púpọ̀ hàn ju gbólóhùn tí a ti tún ṣe dáradára lọ.

A kò retí pé kí òǹkàwé yanjú ìwé náà.

A retí pé kí òǹkàwé ní ìrírí rẹ̀.

O lè bínú. Ó lè pa ọ́ lẹ́rìn-ín. O lè ní ìmọ̀lára pé ìwé náà kọ̀ láti fọwọ́sowọ́pọ̀. O lè fẹ́ tún un ṣe, pín in sí ẹ̀ka, gé e kúrú, ṣètò rẹ̀, tàbí pa á dé.

Àwọn ìhùwàsí wọ̀nyẹn kò sí ní òde iṣẹ́ náà.

Wọ́n jẹ́ ara iṣẹ́ náà.

Ìwé náà ń ṣàkíyèsí ìfẹ́ òǹkàwé fún ètò. Ó ń fi ìfẹ́ yẹn sábẹ́ ìfúnpá. Ó ń béèrè ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ọ̀rọ̀ kan kò bá hùwà bí ọjà, tí kò sì pèsè iṣẹ́ tí a lè sọ tẹ́lẹ̀.

Ní ọ̀nà yìí, Gillette Jà Padà kì í ṣe ìwé lásán. Ó tún jẹ́ ìkọjúùjà láàrin lítíréṣọ̀ àti àwọn ètò tí ń gbìyànjú láti ṣe iṣẹ́ lórí lítíréṣọ̀.

Àwọn pèpéle oní-nọ́ńbà fẹ́ràn àwọn ohun tí a lè dá mọ̀.

Iṣẹ́ yìí fúnni ní ọ̀kan tí kò dúró ṣinṣin.

A kò ṣe é láti yé ni kíákíá, láti ṣe àkótán rẹ̀ ní ìrọ̀rùn, tàbí láti pín in sí ẹ̀ka ní ìtura. Kì í ṣe ìtàn lásán tí a lè dín kù sí ìbẹ̀rẹ̀, àárín, àti òpin.

Ìṣẹ̀lẹ̀ lítíréṣọ̀ ni tí a fi àwọn àjákù ṣe.

Àkójọ ìwé ìpamọ́ ni tí ó kọ̀ kí a kó o pamọ́ pátápátá.

Ìwé ni tí ó pa apá kan ara rẹ̀ mọ́ ní òde àlàyé.

Nítorí ìdí yẹn, àkótán lè tọ́ka sí i nìkan. Kò lè rọ́pò kíkà rẹ̀.

Ojú-ìwé méjì tí ò ń kà báyìí kì í ṣe ìwé náà. Ìpè láti wọlé nìkan ni wọ́n. Iṣẹ́ gidi bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àlàyé bá dúró.

Kà á díẹ̀díẹ̀ tàbí kíákíá. Kà á ní ìtẹ̀léra tàbí padà sí àwọn àjákù láìní ètò. Dúró nígbà tí apá kan bá tako ọ́. Tẹ̀síwájú nígbà tí gbólóhùn kan bá dàbí òfo. Kíyèsí ohun tí ó ń tún ara rẹ̀ sọ. Kíyèsí ohun tí ó ń pòórá. Kíyèsí àwọn àkókò tí ọ̀rọ̀ tí o mọ̀ bá di àjèjì.

Má ṣe béèrè bóyá ìwé náà ṣàṣeyọrí gẹ́gẹ́ bí àwọn òfin lítíréṣọ̀ tí ó wọ́pọ̀.

Béèrè ohun tí ìwé náà ń ṣe sí ìrètí rẹ.

Béèrè ìdí tí o fi fẹ́ kí ó yé kedere sí i.

Béèrè ìdí tí àlàyé tí ó sọnù fi dàbí ìṣòro.

Béèrè bóyá ìwé kan gbọ́dọ̀ máa tọ́ òǹkàwé sọ́nà sí ìdáhùn nígbà gbogbo.

Iṣẹ́ yìí kò béèrè pé kí o fara mọ́ ọn.

Kò béèrè pé kí o fẹ́ràn rẹ̀.

Kò béèrè pé kí o gbèjà rẹ̀.

Ohun kan ṣoṣo tí ó béèrè ni pé kí o wọlé láìfipá mú un láti di ohun tí o mọ̀ jù.

A kò fún ọ ní àlàyé tí ó pé nítorí pé àlàyé tí ó pé yóò tako ìgbékalẹ̀ ìwé náà.

A kò lè ṣàlàyé rẹ̀ ṣáájú.

Kíkà ni a gbọ́dọ̀ kà á.

Lẹ́yìn tí a bá sì ti kà á, ó ṣì lè kọ̀ kí a ṣàlàyé rẹ̀.

Ìkọ̀ yẹn kì í ṣe ìkùnà ìwé náà.

Ìṣe ìkẹyìn ìwé náà ni.

O kò wá síbí láti lóye ohun gbogbo. O wá síbí láti rí ohun tí ó kù nígbà tí òye kò bá tó mọ́.