ṢÀYẸ̀WÒ KÍ O TÓ GBẸ́KẸ̀LÉ

Ó ti máa ń ṣẹlẹ̀ láti ayébáyé. Lónìí, bóyá, ó ń ṣẹlẹ̀ léraléra ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.

Àwọn ènìyàn ń sọ̀rọ̀, ó sì dá wọn lójú pé àwọn mọ ohun tí àwọn ń sọ. Wọ́n ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ìdánilójú ẹni tí ó ti dá ẹjọ́ tán, ẹni tí ó gbàgbọ́ pé ojú ìwòye òun kì í ṣe ojú ìwòye kan lásán, bí kò ṣe gbogbo ilẹ̀ tí ojú lè tó. Lẹ́yìn náà, wọ́n á pàdé ẹnìkan tí ó ṣe tán láti ṣàlàyé, láti ya ohun kan sọ́tọ̀ kúrò lára òmíràn, láti tan ìmọ́lẹ̀ sí ibi tí, ní ìṣẹ́jú kan ṣáájú, kìkì èrò lásán ló wà.

Nígbà mìíràn, wọ́n á sì dúró, wọ́n á fetí sílẹ̀.

Kì í ṣe gbogbo wọn ló ń ṣe bẹ́ẹ̀.

Láti ọdún 1980 síwájú, ohun gbogbo yára sí i lóòótọ́. Bóyá nítorí ìbẹ̀rù pé Àgbáyé àti àwọn olùgbé rẹ̀ yóò fi wá sílẹ̀ sẹ́yìn, a kúrò lórí ìró ìlù àti àmì èéfín, a bọ́ sí sísọ̀rọ̀ ní ojú pópó, níbi iṣẹ́, nínú ọkọ̀ ojú irin, níbi gbogbo, pẹ̀lú àwọn àjèjì.

Àjèjì ni wọ́n, bẹ́ẹ̀ ni, ṣùgbọ́n wọ́n ti ní ìmọ̀ báyìí.

Tàbí, ó kéré tán, ó dá wọn lójú pé bẹ́ẹ̀ ni.

Bẹ́ẹ̀ sì ni ìyá mi máa ń kìlọ̀ fún mi nígbà gbogbo, láti ìgbà tí mo wà lọ́mọdé, pé kí n má ṣe bá àwọn àjèjì sọ̀rọ̀.

Báwo ni mo ṣe lè ṣàlàyé fún un lónìí pé òdìkejì rẹ̀ gan-an ni ayé ń béèrè?

Láti ibi tí ó wà báyìí, dájúdájú, kò lè lo ìmọ̀ ẹ̀rọ. Ṣùgbọ́n kí ẹnikẹ́ni má ṣe ṣìnà: obìnrin ará Calabria bí i rẹ̀ kò sí lẹ́wọ̀n. Ó ti padà sí ilé Baba Ọ̀run láti ṣe àwọn iṣẹ́ mìíràn àti láti gba àwọn ipò mìíràn.

Bóyá yóò tún wáyé gẹ́gẹ́ bí obìnrin níbìkan nínú ìdílé mi, yóò sì máa wò mí bí ó ti ń ṣe nígbà tí mo jẹ́ ọmọdékùnrin, tí ó ń gbìyànjú láti kápá mi pẹ̀lú ìwò ojú nìkan.

Ṣùgbọ́n aláìṣeékápá ni mí, mo sì ṣì jẹ́ bẹ́ẹ̀.

N kì í tọrọ àṣẹ lọ́wọ́ ẹnikẹ́ni.

Ìmọ̀ ẹ̀rọ òde òní náà mọ̀ bẹ́ẹ̀. Nígbà tí mo pàdé AI àti àwọn àlùgọ́rídímù, tí a sì kọlu ara wa, mo mú kí wọ́n bú gbàù. Kì í ṣe nítorí pé mo kéde ogun sí àwọn ẹ̀rọ, ṣùgbọ́n nítorí pé yálà àwọn ẹ̀rọ náà tàbí àwọn tí ó ni wọ́n, kò sí èyí tí ó ní agbára láti tẹ orí mi ba.

Ṣùgbọ́n ní báyìí, ìbéèrè kan di dandan: ta ni àwọn ẹ̀dá-ìtàn méjì yìí gan-an, àlùgọ́rídímù àti Ọgbọ́n Àtọwọ́dá?

A ń dárúkọ wọn ṣáá, bí ẹni pé ìbátan tímọ́tímọ́ ni wọ́n. A ń ké pè wọ́n nígbà tí nǹkan kan bá mú ayé rọrùn fún wa, a sì ń dá wọn lẹ́bi nígbà tí nǹkan kan bá bọ́ lọ́wọ́ wa. Síbẹ̀, a sábà máa ń dà wọ́n pọ̀, bí ẹni pé ohun kan náà ni wọ́n, tí ó wọ aṣọ méjì tí ó yàtọ̀ síra.

Bẹ́ẹ̀ kọ́.

Àlùgọ́rídímù jẹ́ ìlànà iṣẹ́. Ọ̀wọ́ àwọn ìtọ́ni. Ẹnìkan ń sọ fún un pé: bí èyí bá ṣẹlẹ̀, ṣe ìyẹn. Bí ọ̀nà bá ti dí, gba ọ̀nà mìíràn. Bí nọ́ńbà bá ṣeé pín sí méjì láìṣẹ́kù, pín in sí méjì. Bí èròjà kan kò bá sí, dúró tàbí fi òmíràn rọ́pò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òfin tí a fún ọ.

Àlùgọ́rídímù kì í jiyàn. Kì í túmọ̀ nǹkan ní ọ̀nà tirẹ̀. Kì í bínú.

Ju gbogbo rẹ̀ lọ, kì í hùmọ̀.

Ó ń mú àṣẹ ṣẹ.

Gírámà ni.

Ọgbọ́n Àtọwọ́dá, ní ìdàkejì, ni ìgbìyànjú láti ṣẹ̀dá àwọn ètò tí ó lè ṣe àwọn iṣẹ́ tí, títí di àná, kìkì ẹ̀dá ènìyàn ni a ń yàn wọ́n fún: dídá ojú ènìyàn mọ̀, ṣíṣe ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ inú ìwé, yíyí gbólóhùn padà sí èdè mìíràn, wíwá ìsopọ̀ nínú dátà, gbígbé ìdáhùn kalẹ̀, sísọ ìhùwàsí tẹ́lẹ̀.

Kì í ṣe èrò-inú ènìyàn tí a gbé sínú kọ̀ǹpútà, kì í sì í ṣe ìmọ̀-ara-ẹni.

Àkójọpọ̀ àwọn ọgbọ́n-ìṣe ni, tí a dá sílẹ̀ láti sún mọ́ àwọn iṣẹ́ ọpọlọ.

Ká má kúrò nínú ayé ìkọ̀wé, àlùgọ́rídímù ni gírámà: ó wà létòlétò, ó pọn dandan, kò sì ṣeé tẹ̀. AI ni òǹkọ̀wé tí ó ti ka ilé-ìkàwé ńlá kan tí kò lópin, tí ó sì ń gbìyànjú báyìí láti kọ ojú-ìwé tuntun kan.

Ó lè yà ọ́ lẹ́nu. Ó lè dà bí ọlọ́gbọ́n gidi. Ó tilẹ̀ lè rí gbólóhùn kan tí yóò wọ̀ ọ́ lọ́kàn.

Ṣùgbọ́n ó tún lè ṣàṣìṣe pẹ̀lú ìdánilójú tí kò ní iyèméjì kankan. Ó lè da kúlẹ̀kúlẹ̀ kan rú, ó lè hùmọ̀ orísun kan, ó lè to àwọn ọ̀rọ̀ tí ó ń yíni lérò padà pọ̀ láìní òtítọ́ lọ́wọ́.

Ibẹ̀ sì ni ìyàtọ̀ tí ó ṣe pàtàkì wà.

Àlùgọ́rídímù àtọwọ́dọ́wọ́ nílò ẹnìkan tí yóò fi ọ̀nà hàn án. Bí ipò nǹkan bá yí padà, tí kò sì sí ẹni tí ó kọ́ ọ ní ohun tí yóò ṣe, ó máa ń wà ní ìgbèkùn àwọn ìtọ́ni rẹ̀.

AI, ó kéré tán apá rẹ̀ tí a gbé ka orí ìkẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀rọ, máa ń gba àwọn àpẹẹrẹ, ó sì máa ń wá àwọn ohun tí ó ń wáyé déédéé nínú dátà.

O kì í fi gbogbo ìdáhùn lé e lọ́wọ́.

O ń fi àwọn ọ̀ràn, ìsọfúnni, àti ìgbìyànjú hàn án. Ètò náà fúnra rẹ̀ ń wá àwọn àwòṣe, ó sì ń gbé ìdáhùn kan tí ó ṣeé gbàgbọ́ kalẹ̀. A gbé ìkẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀rọ ka orí àwọn ètò tí ó ń mú ara wọn bá dátà mu, kí iṣẹ́ wọn lè máa dára sí i bí àkókò ti ń lọ.

Ìyẹn kò túmọ̀ sí pé AI mọ ohun gbogbo.

Ohun tí ó túmọ̀ sí nìkan ni pé ó lè dá àwọn àwòṣe mọ̀ pẹ̀lú ìyára, àti pẹ̀lú ìrántí, tí kò sí ẹ̀dá ènìyàn kankan tí ó ní. Ṣùgbọ́n dídá àwòṣe kan mọ̀ yàtọ̀ sí níní òye ayé.

Ètò kan lè túmọ̀ àfiwé kan sí èdè mẹ́tàlélọ́gbọ̀n, kí ó sì kùnà, ní àkókò kan náà, nígbà tí ó bá dojú kọ ìbéèrè tí ó rọrùn ṣùgbọ́n tí a béèrè lọ́nà tí kò tọ́, àyíká ọ̀rọ̀ tí kò pé, tàbí irọ́ tí a fi ẹwà kọ.

Àlùgọ́rídímù le gbagidi.

AI lè yí ara rẹ̀ padà bá ipò mu jù ú lọ, ṣùgbọ́n ìyẹn kò sọ ọ́ di olómìnira.

Àlùgọ́rídímù lè ṣírò ọ̀nà tí ó kúrú jù lọ dé ibi tí a ń lọ. AI lè yẹ fọ́tò kan wò kí ó sì sọ fún wa ohun tí ó dà bí ẹni pé ó wà nínú rẹ̀, ó lè gbọ́ ìbéèrè kan kí ó sì gbé ìdáhùn kalẹ̀, ó lè ṣe àyẹ̀wò ẹgbẹẹgbẹ̀rún ojú-ìwé kí ó sì ṣe àkópọ̀ wọn.

Ṣùgbọ́n lẹ́yìn méjèèjì, ọwọ́ ènìyàn máa ń wà nígbà gbogbo: ẹni tí ó kọ àwọn òfin, tí ó yan dátà, tí ó fi àfojúsùn lélẹ̀, tí ó pinnu ohun tí a ó san èrè fún àti ohun tí a ó gbé sọnù.

Nítorí náà, AI àti àwọn àlùgọ́rídímù kì í ṣe òdìkejì ara wọn.

Ọgbọ́n Àtọwọ́dá ń gbé nípasẹ̀ àwọn àlùgọ́rídímù, ṣùgbọ́n kì í ṣe gbogbo àlùgọ́rídímù ni Ọgbọ́n Àtọwọ́dá. AI òde òní sábà máa ń lo àwọn àlùgọ́rídímù ìkẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀rọ: àwọn ohun-èlò tí ó ń ṣàtúnṣe àwọn ìwọ̀n inú wọn nípa lílo dátà tí ó wà, láti mú àsọtẹ́lẹ̀, ìpínsísọ̀rí tàbí ìdáhùn jáde.

Ìṣirò tí ó yára kánkán ni, kì í ṣe idán.

Ìkọ́lé oníṣirò-ìṣeéṣe ni, kì í ṣe ìfihàn.

Nítorí náà, a padà sọ́dọ̀ àwọn ènìyàn tí ó ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ìdánilójú pé àwọn mọ̀.

Kì í ṣe gbogbo ẹni tí ó ń sọ̀rọ̀ ló mọ ohun tí ó ń sọ.

Èyí kan ọkùnrin tí ó wà ní ilé-ọtí, ọ̀jọ̀gbọ́n tí ọkàn rẹ̀ wà níbòmíràn, olóṣèlú lórí tẹlifíṣọ̀n, ẹni tí ó ń kọ̀wé lórí ìkànnì àjọlò, àti pàápàá ẹ̀rọ tí ó lè dáhùn láàárín ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀.

Nínú gbogbo ètò, pẹ̀lú ọ̀rọ̀ tí ó yàtọ̀ ṣùgbọ́n ìtumọ̀ kan náà, ìkìlọ̀ kékeré kan wà tí a so kọ́:

Ṣọ́ra: mo lè ṣe àṣìṣe. Máa fìdí ohun tí mo bá sọ múlẹ̀ nígbà gbogbo. Ṣàyẹ̀wò kí o tó gbẹ́kẹ̀lé.

Gbólóhùn tí ìyá mi ì bá fọwọ́ sí ni èyí.

Ó máa ń tún un sọ fún mi, ní onírúurú ọ̀nà, kódà kí n tó ní ọ̀rẹ́bìnrin. Dájúdájú, kò mọ̀ pé mo ti ṣe ìdánwò agbára àti ìgbẹ́kẹ̀lé lọ́pọ̀lọpọ̀ tẹ́lẹ̀, pẹ̀lú àwọn mìíràn náà, láìná kọ́bọ̀.

Ṣùgbọ́n ìyẹn, bí gbogbo ìwádìí rere, lórí pápá ni a ti ṣe é.