GOZO RO HETELELA

The Last Step — Chapter 20 of the One Door saga

VANHU LAVA VA SALEKE · Nkandziyiso wa Xitsonga  ·  Nhlayo 20

GOZO RO HETELELA


Loko hi ha ri vana hi tshemba leswaku misava yi hela laha vonelo ra hina ri helaka.

Xitshavana lexi nga endzhaku ka doroba.

Xitarata lexi nga endzhaku ka tikwana.

Laha tilo ri hlanganaka na misava, endzhaku ka lwandle.

Hi ehleketa leswaku ndzilakano wu fambelana na leswi hi swi tivaka.

Kutani hi kula.

Naswona hi kuma leswaku mindzilakano ya nkoka swinene a hi ya jografia.

I ya le ndzeni.

Malembe yo tala ndzi anakanye vutomi bya mina tanihi ntlawa wa swifundza leswi fikelelekaka.

Ntirho.

Xikhundla.

Xikongomelo.

Phurojeke.

Nkarhi ni nkarhi loko ndzi fikelela xikongomelo, xin’wana xi humelela.

Nkarhi ni nkarhi loko ndzi tsemakanya ndzilakano, ndzi kuma lowuntshwa.

Eku sunguleni a swi tsakisa.

A swi vonaka swi ri muhlovo wa nhluvuko.

Kutani ndzi sungurile ku xiya nchumu.

A ku nga ri swikongomelo leswi ndzi swi fikeleleke leswi ndzi hundzuluxeke.

A ku ri ku tsemakanya.

Nkarhi lowu ndzi sukeke emisaveni leyi tiviwaka ndzi yisa nenge eka nchumu lowu a ndzi nga ha wu lawuli.

Hi kona laha swilo swa nkoka a swi humelela kona.

Minkarhi hinkwayo kwalaho.

Ku nga ri eku hlayisekeni nikatsongo.

Minkarhi hinkwayo endzilakaneni.

Ndzilakano i ndhawu yo hlawuleka.

A hi wa nkarhi lowu hundzeke.

A hi wa vumundzuku.

I layini yo onda laha ku tiyiseka ku helaka kona, ni leswi kotekaka swi sungulaka kona.

Hi yona mhaka wu chavisa.

Naswona hi yona mhaka wu na nkoka lowukulu.

Ndzi tsemakanye mindzilakano yo tala evutomini bya mina.

Yin’wana ya ntirho.

Yin’wana ya vutomi bya mina.

Yin’wana leyi a yi nga vonaki eka munhu un’wana handle ka mina.

Siku leri ndzi siyeke ku hlayiseka.

Siku leri ndzi amukeleke vutihlamuleri lebyikulu.

Siku leri vuvabyi byi cinceke nhlamuselo ya nkarhi.

Siku leri ku lahlekeriwa ku cinceke nhlamuselo ya rirhandzu.

Nkarhi ni nkarhi ndlela leyi swi humelelaka ha yona a yi fana.

Xo sungula, ku chava.

Endzhaku, ku kanakana.

Endzhaku, gozo.

Eku heteleleni, ku kuma.

Loko malembe ma ri karhi ma hundza, ndzi dyondze leswaku kwalomu ka swilo hinkwaswo swa nkoka swi hanya ku tlula ndzilakano.

Rirhandzu ri hanya ku tlula ndzilakano wa ku lawula.

Ku tshembana ku hanya ku tlula ndzilakano wa ku chava.

Ku kula ku hanya ku tlula ndzilakano wa vutolovelo.

Ntshunxeko wu hanya ku tlula ndzilakano wa ku hlayiseka.

Naswona nhlamuselo yi hanya ku tlula ndzilakano wa ku tirhandza.

Leswi a swi vuli leswaku ndzilakano i ndhawu yo tshamiseka kahle.

A wu tshamiseki nikatsongo.

A nga kona loyi a tsemakanyaka ndzilakano wa le ndzeni hakunene handle ko hakela nchumu.

Munhu u fanele ku siya endzhaku leswi a a swi tshemba.

Mikhuva.

Leswi a a tivona a ri swona.

Swivumbeko swa yena leswi hundzeriweke hi nkarhi.

Ku hundzuka kun’wana ni kun’wana ku lava ku tihambanisa ni nchumu.

Naswona ku tihambanisa kun’wana ni kun’wana ku tisa muhlovo wa ku vava.

Hi yona mhaka vanhu vo tala va rhandza ku sala.

A hi hikuva va tsanile.

Hikuva va twisisa nxavo.

Xiphiqo i leswaku ku sala na kona ku na nxavo.

Nxavo lowu nga vonakiki ngopfu.

Kambe i wa ntiyiso.

Nxavo wa nkateko lowu lahlekeke.

Wa vutomi lebyi nga hanyiwangiki.

Wa xivutiso lexi nga riki na nhlamulo.

Minkarhi yin’wana ndzi tivutisile leswaku a ku ta va ku humelele yini loko a ndzi hlawule ku tivonela hakanyingi.

Kumbexana a ndzi ta va ndzi endle swihoxo swi nga ri swingani.

A ndzi ta va ndzi nga xanisekanga ngopfu.

A ndzi ta va ndzi nga tinghenisanga eka makhombo yo tala.

Kambe a ndzi ta va ndzi hundzuke munhu un’wana.

Kumbexana loyi a sirheletiweke ngopfu.

Hakunene loyi a nga hetisekangiki ngopfu.

Hikuva nkarhi ni nkarhi loko hi tsemakanya ndzilakano, eku heteleleni hi kombiwa xiphemu xa ntiyiso.

Ku nga ri emahlweni.

Ku nga ri endzhaku.

Ntsena loko hi ri karhi hi tsemakanya.

Hi yona mhaka a ku na buku leyi nga tekaka ndhawu ya ntokoto.

A ku na xitsundzuxo lexi nga tekaka ndhawu ya xiboho.

A ku na thiyori leyi nga tekaka ndhawu ya vutomi lebyi hanyiweke.

Hi nga tilunghiselela.

Hi nga dyondza.

Hi nga yingisa.

Kambe ku tsemakanya minkarhi hinkwayo ku wela eka hina.

Naswona i ku tsemakanya loku munhu a ku endlaka a ri yexe.

Vanhu va nga ku perekedza ku fika eribuweni.

Va nga ku khutaza.

Va nga ku seketela.

Va nga ku rhandza.

Kambe gozo ro hetelela minkarhi hinkwayo i ra loyi a ri tekaka.

Hi ku famba ka nkarhi ndzi sungule ku vona ndzilakano hayi tanihi xisiveto kambe tanihi xirhambo.

Xirhambo xo huma eka leswi a ndzi swi tiva khale.

Xo tshika ku tihlamusela hi leswi ndzi swi endleke.

Xo siya ndhawu ya leswi ndzi nga ha vaka swona.

Ku twisisa loku ku cince vuxaka bya mina ni vumundzuku.

Ndzi tshikile ku byi teka tanihi laha ndzi yaka kona.

Ndzi sungule ku byi teka tanihi xifundza xo lavisisa.

A ndzi fanelanga ku byi lawula.

A ndzi fanele ku byi tsemakanya.

I ku hambana lokukulu swinene.

Hikuva ku lawula ku tumbuluxa ku tshikileleka.

Ku lavisisa ku tumbuluxa ku lava ku tiva.

Naswona ku lava ku tiva i wun’wana wa mihlovo leyi sasekeke swinene ya xivindzi.

Loko ndzi languta endzhaku namuntlha, a ndzi tsundzuki mihandzu hinkwayo.

A ndzi tsundzuki tinhlayo hinkwato.

A ndzi tsundzuki ku hlula hinkwako.

Leswi ndzi swi tsundzukaka hi tlhelo rin’wana i mindzilakano.

Minkarhi leyi a ndzi nga tlhelela endzhaku, kambe a ndzi tlhelelanga.

Minkarhi leyi a ndzi nga pfala nyangwa, kambe ndzi yi pfurile.

Minkarhi leyi a ndzi nga hlawula ku hlayiseka, kambe ndzi hlawule leswi kotekaka.

A swi fambanga kahle minkarhi hinkwayo.

Minkarhi yin’wana ndzi hoxile.

Minkarhi yin’wana ndzi hakele nxavo wa le henhla.

Kambe nkarhi ni nkarhi ndzi dyondze nchumu lowu a ndzi ta va ndzi nga swi koti ku wu dyondza loko a ndzi tshame ndzi yimile.

Naswona hi swona leswi nga ni nkoka.

Emakumu ka vutomi a hi hlamuseriwi ntsena hi leswi hi swi akeke.

Hi tlhela hi hlamuseriwa hi mindzilakano leyi hi veke ni xivindzi xo yi tsemakanya.

Hikuva munhu un’wana ni un’wana u na ndzilakano.

Layini leyi nga vonakiki leyi endzhaku ka yona ku sungulaka xivumbeko lexi landzelaka xa yena.

Vanhu vo tala va wu languta va ri ekule.

Van’wana va tshinela.

I va nga ri vangani lava wu tsemakanyaka.

A ndzi tivi loko a ndzi ri ni xivindzi.

Ndzi tiva ntsena leswaku nkarhi ni nkarhi loko vutomi byi ndzi yimisa emahlweni ka ndzilakano, ndzi ringete ku nga tlheleli endzhaku.

Hikuva i kwalaho misava yi kulaka.

I kwalaho munhu a vaka wa ntiyiso ku tlula.

I kwalaho ntsheketo wu hambetaka.

Ku tlula ndzilakano.


Ferdinando Frega
Gillette Man ⚔️

PDF ← VANHU LAVA VA SALEKE