GILLETTE BAVÊ MIN BÛ

Bavê min di nav birînekê de ji dayik bû.

Deh salî bû dema ku diya wî du kincên bi xwînê sorbûyî wergirtin. Ew yên birayê wê bûn — efserekî Artêşa Îtalyayê, ku di sefera Rûsyayê de winda bûbû. Tu bawerî tune. Tu gor tune. Tu îmze tune. Tenê deyna şerekî ku perçe û bêdengî vedigerand.

Wê rojê, dema ku diya wî digirî, bavê min qaîdeya yekem hîn bû:
Jiyan tu daxistinan nade.

Du xalên wî yên din tevlî Karabînyeran bûn û bûn astsubayên payebilind. Dîsîplîn ji bo malbatê ne nirxek bû. Ew hewaya ku wan bêhn distand bû.

Wî dibistana Salesiyan li LAGONEGRO qedand û riya kadetê efserê yedek hilbijart. Diya wî, ku ditirsiya kurekî din jî ji jiyana leşkerî re winda bike, piştî du salan ew ji leşkeriyê da berdan. Bîst û du salî bû. Jixwe Kaptan bû.

Jixwe di nav karîyereke bi hêvî de.

Lê wî ew bi awayê xwe şirove dikir:
«Serkeftinên bêdeng. Ne hewce ye ku reklam bê kirin.»

Ew vegeriya LUNGRO.

Li COPANELLO bû rêveberê klûbeke peravê. Paşê li Napolîyê wek mufetîşê şirketeke sîgorteyê xebitî. Wî yekser fêm kir ku ew ne dinyaya wî ye: gelek gotin, hindik exlaq.

Piştî şeş mehan, îstifa kir û vegeriya Castrovillari, li wir li cem xwişka xwe ma.

Rojekê, li barekê, wî perçeyekî kaxezê yê bi rûn hilda. Li ser wê îlanek ji Corriere della Sera hebû. Li xebatkarên firotanê digeriyan. Navê şirketê nehatibû gotin.

Wî serlêdan kir.

Ji bo yek cihî 120 berendam hebûn.

Ew bû yê sêyem.

Du berendamên pêşîn hewl dan ku li ser meaşekî bilindtir bazarê bikin. Ew hatin derxistin.

Bavê min mehê 80.000 lîre qebûl kir.

Rêbendana 1962an bû. Karmendekî postê nêzîkî 15.000 lîre distand.

Du meh şûnde, Gillette meaşê wî kir 120.000 lîre. Meha paşê, 150.000.

Ne xêr bû.

Qedirzanîn bû.

Gillette fêm kir ku wê ne firoşkarek girtibû kar.

Wê li ser mirovekî veberhênan kiribû.

Kursa Frega

Li Mîlanoyê, biryar dan ku her karmendê nû divê hefteyekê li herêma bavê min derbas bike.

Piraniya wan jê xilas nebûn.

Ew hilweşiyan. Wan xwest ku ew bên birin balafirgehê da ku îstifaya xwe îmze bikin. Tenê yên ku sê rojên pêşîn derbas kirin — bê mijê hişî, bêyî ku bişkên, bêyî ku asabên xwe winda bikin dikarîn bêjin:
«Ez ji kursa Frega sax derketim.»

Di nav wan de Piero Chiummo hebû.

Ew wek berpirsê reklam û promosyonê hat. Paşê pêla şokê ya rêbaza Frega lê da.

Hişyariyeke tûj. Qaîdeyeke zelal:
«Heke tu ji bo lîstikê hatiyî vir, vegere Mîlanoyê. Xerîdar berî her tiştî tên. Ew in ku meaşên me didin.»

CHIUMMO paşê bîst û pênc salan bû rêveberê birêvebir yê Gillette Italia.

Ew ne mirovekî hêsan bû.

Lê li ber bavê min, wî rêzimana pîşeyê hîn bû.

Calabria ceribandin bû

Hejmarên bavê min li navenda giştî deng vedidan: belavkirin, hebûna berheman, para bazarê ya Nielsen — 99,5 ji sedî li seranserê herêma wî.

Rîtuela şirketê hêsan bû:
«Heke Frega karibe li Calabriayê bike, li herêmeke wêrankirî, wê demê tu dikarî li her derê bikî.»

Rêçên wî çar hefte berê dihatin plankirin.

Otêl. Xwaringeh. Bar. Dikanên tûtinê. Her rawestgeh li ser nexşeyê. Her randevû hesabkirî. Bê împrovîzasyon. Bê belavbûna bal.

Pêşî, pirsgirêk li qadê dihatin çareserkirin.

Paşê Mîlano agahdar dibû.

Geometriyeke bêkêmasî.

Gillette jixwe şirketeke cîhanî bû ku şopa wê ya navneteweyî berfireh dibû, û destpêka salên 1960an serdemeke zexta bazirganî û nûjeniya mezin bû di bazara gûzanan de. Lê li Calabriayê, avantaja pêşbaziyê ya rastîn a şirketê navek hebû: Frega.

«Day Outstanding»

Paşê karmendên kontrola krediyê yên Gillette hatin, bi hevokeke îngilîzî çekdarkirî ku girîng, hema bêje tehdîtkar, dihat guhan:
«Day Outstanding.»

Li wan deran îngilîzî zêde nedihat axaftin. Ji bo hin kesan, tenê ew hevok têra xwe bû ku fikarê çêbike.

Wateya wê hejmara navîn a rojan bû ku xerîdar heta dayîna fatûreyên xwe derbas dikirin.

Tîma krediyê daxuyaniyên hesaban ên sê mehane yên ku ji her firoşkarî re hatibûn veqetandin girtin û bi hev re analîz kirin. Wan dikaribû li Mîlanoyê bikin. Lê wan dixwest Calabriayê bi çavên xwe bibînin. Meraqdar bûn. Pirsên wan hebûn.

Ev çawa gengaz bû?

Çawa dikaribû Calabria, herêmeke ku di dîrokê de wek feqîr dihat dîtin, bi hindik kargeh, hindik pîşesazî û nirxandineke aborî ya nizmtir — xwedî pêbaweriya dayînê ya wek Mîlanoyê be?

Bavê min li rêveberê firotanê, birêz Di Tullio, nêrî.

Di Tullio fersend girt.

«Ma hûn nizanin? Frega bi çek digere. Xerîdarê yekem ku pere nede, guleyek dixwe.»

Her sê zilam zer bûn.

Raporên xwe, hejmarên xwe, belgeyên xwe berhev kirin — û çûn.

Efsaneya firoşkarê Gillette yê bi çek di nav xerîdaran de belav bû.

Piştî wê, kesî tu carî nepirsî ka wî çi di bin çakêtê xwe de vedişart.

Lê wî tu çek hilnedigirt.

Wî tenê dilê xwe hildigirt — ji bo şirketê û ji bo malbata xwe.

Û ji bo wî, ew heman tişt bûn.

Ceribandina şeva Înê

Gillette International dest pê kir meraq bike ka çîrok rast e an na.

Sibehekê, bê agahdarî, BIRÊZ DE WAKEFIELD, rêveberê giştî yê Gillette Europe, gihîşt Mîlanoyê. Wî ji BIRÊZ DI TULLIO xwest ku yekser ber bi Calabriayê ve biçe.

Wî dixwest zilamê ku hejmaran dîn dikir nas bike.

Behîs hêsan bû.

Êvareke Înê, saet 20:00, ne mumkin bû ku Frega sed kîlometre dûrî malê bixebite.

Di Tullio garantî da ku ew ê bixebite.

Wan ew dît dema ku ji dikana tûtinê ya dawîn a rêça xwe derdiket.

Ecêbmayî xuya nedikir.

Silav da wan û pirsî ka dixwazin xebata ku wî kiribû kontrol bikin.

Ne wêrîn.

Zilamê îngilîz pirsî ka ev rewşeke awarte ye.

Bavê min wek tîxekê bersiv da:
«Ev awayê min ê asayî yê xebatê ye. Heke hûn ne razî bin, ez ê yekser îstifaya xwe îmze bikim.»

Qehweyek vexwarin.

Li ber çûyînê bûn.

Paşê bavê min ew rawestandin.

«Divê hûn pereyê qehweya xwe bidin. Hûn ne mêvanên min in. Ew di rêça îmzekirî de nîne.»

Wan texmîn kir ku ew henekan dike.

Wan pere dan.

Paşê fêm kirin.

Her tişt li wir bû:
Kodeke namûsê.

Kodeke exlaqê.

Kodeke qanûnî.

Teoremeke tenê.

Ev bûn ew zilamên ku Gillette ava kirin.

Ev bû sîstem.

Ev bû bavê min.

GILLETTE BAVÊ MIN BÛ.