GILLETTE SE DRUKSTE PLEK

(gesien deur dié wat nog wag)

“’n Kliniek genees die pasiënte. ’n Sorgsame gemeenskap ondersteun die mense.”

I. Die Drukste Plek

Wat is die drukste plek in ’n gesondheidsorginstelling?

Nie die voorportaal nie.

Nie die spreekkamers nie.

Nie die wagkamer nie.

Ook nie die gange nie.

Die drukste plek is die een wat op geen vloerplan verskyn nie.

Dit is die toekoms.

Elkeen wat binnekom, dra ’n vraag met hom saam.

Die pasiënte.

Die families.

Die dokters.

Die verpleegsters.

Die direkteure.

Selfs dié wat die vloere skoonmaak.

Niemand weet regtig hoe dit gaan eindig nie – of miskien maak hulle asof, uit vrees.

En tog hou almal aan om planne vir die volgende dag te maak.

Nêrens anders het ek soveel mense tegelyk in dieselfde hede sien leef, en hardnekkig dieselfde toekoms sien bewoon nie.

Daarom glo ek die begraafplaas is die drukste plek wat ek nog ooit geken het.

II. Epiloog

Baie dink die teenoorgestelde van lewe is die dood.

Ek is nie so seker nie.

Nadat ek tyd in rehabilitasiesentrums, hospitale, versorgingstehuise en begraafplase deurgebring het, het ek tot ’n ander gevolgtrekking gekom.

Die teenoorgestelde van lewe is nie die dood nie.

Dit is vergetelheid.

En dit is waarskynlik om dié rede dat die begraafplaas een van die drukste plekke is wat ek ken.

Nie vol mense nie.

Vol herinnering.

Ons hele lewe lank is ons bang vir die begraafplaas.

As kinders leer hulle ons dis die plek van die einde.

As volwassenes leer ons om dit te vermy.

Ons gaan soontoe uit plig, vir herdenkings, uit respek.

Ons gaan in stilte binne en vertrek so gou as wat ons kan.

En tog, toe ek mooi kyk, het ek ontdek dat die begraafplaas nie die plek van die dooies is nie. Die dooies is nie daar nie.

Hulle is in die huise wat hulle bewoon het.

In die woorde wat hulle agtergelaat het.

In die gebare wat ons by hulle geleer het.

In die gebreke wat ons geërf het.

In die afwesighede wat aanhou om met ons te praat.

Die begraafplaas is die plek van die lewendes.

Van dié wat terugkeer.

Van dié wat onthou.

Van dié wat nog iets te sê het vir iemand wat nie meer kan antwoord nie. En laat ek jou sê, as iemand wat daar was, maar geen plek gevind het nie.

III. Outeursblad

Hierdie werk is nie in opdrag geskryf nie.

Dit is nie verkoop nie.

Dit is nie vir kommersiële doeleindes gemaak nie.

Dit is geskryf om te getuig van die waarde van rehabilitasie, van menswaardigheid en van die verhouding tussen mense.

Die enigste fooi wat gevra word, is ’n simboliese dollar – nie as betaling vir die werk nie, maar as getuienis van ’n gedeelde verbintenis tot ’n kultuur van sorg, hoop en verantwoordelikheid.