DIE LEWE IS ’N GILLETTE-PROJEK

Daar is een reël in argitektuur en sosiale ingenieurswese: wat jy ook al wil bou, as jy geen fondament het om van te begin nie, sal jy nooit die projek omskryf nie.

Die lewe is ons grootste argitektuur. En ons is die projek – binne ’n ingenieurswese wat onvolmaaktheid najaag as die hoogste maatstaf van wat ’n man kan bereik.

Vandag het ek my in ’n rehabilitasiekliniek bevind. Baie siek mense, getref deur toestande wat hul natuurlike beweging weggeneem het. En ek het dadelik verstaan waarom ek daar was.

Ek is gekies om menslike swaarkry te verstaan en dit neer te skryf – want as daar een ding is wat siekes nie kan doen nie, is dit om met enige presisie te sê hoeveel hulle ly en waarom.

Lyding is die wegneem van gewone handelinge. Op ’n dag word hulle eenvoudig herroep. Geen verduideliking nie. Jou lewe neem ’n toestand op. Maar die prys word nooit vooraf bekendgemaak nie.

Ek het siek mense teëgekom wat ek geken het. Een. Twee. Drie. Vier. En ek het verstaan ek is binne ’n les. Maar watter een?

Ek het jonk van gees gebly en gekyk hoe die ander hulle gereedmaak om oor te steek. Waarom? Wat moes ek verstaan?

Die rit huis toe was onstuimig – gelaag met herinneringe aan gedeelde oomblikke, en almal het Nando aan sy bynaam onthou: die man wat sy skoot aankondig – en dit teen die muur hang. Die man wat verregaande dinge gesê en dit dan gedoen het. Elke enkele keer. Niks het ooit ’n fantasie gebly nie.

My dogter het vir my gesê dat wanneer sy sien ek word oud, sy my in ’n psigiatriese kliniek sal toesluit. My antwoord was eenvoudig: ek het haar gevra om een vol vroue te kry. Dit was die enigste plek waar ek my ooit tuis sou voel.

Ons is uit ’n vrou gebore, ons mans. En die meeste van ons sou teruggegaan het as ons kon. Dit was onveranderlik. Onmiskenbaar. En siekte net ’n deurgang om te sê: ek was hier.

Op die ou end het net een lesing oorgebly:

Ja, ek het hom eintlik geken. Hy was nie die man wat jy verwag het nie. Hy was Nando – die een van Gillette.