GILLETTE-MENNTUN

TÍU HERBERGI HUGANS

Það er til hús sem hvert og eitt okkar býr í án þess að hafa nokkurn tíma valið það.

Það hefur ekkert heimilisfang. Það er á engu korti. Samt þekkjum við það betur en nokkurn stað sem við höfum í raun búið á. Inni eru tíu dyr.

Sumar opnum við á hverjum degi án þess að taka eftir því.

Öðrum höldum við læstum og látum sem þær komi okkur ekkert við.

Og svo eru herbergi sem við byggðum ekki sjálf en berum samt einhvern veginn innra með okkur. Þetta er ekki kenning.

Þetta er ekki sálfræðihandbók sem safnar ryki uppi í hillu.

Þetta er frásögn manns sem gekk um þessi tíu herbergi, eitt af öðru, oft án þess að vita hvar hann var, og sem nú, með nokkur ár til viðbótar á herðunum, reynir að lýsa þeim nákvæmlega eins og hann upplifði þau.

Tíu dyr.

Ég opnaði þær allar.

Sumar af forvitni.

Sumar treglega.

Sumar ekki fyrr en of seint var orðið að snúa við.

Ef þessi herbergi virðast þér kunnugleg er það ekki af því að þau segi mína sögu.

Það er af því að einhvers staðar djúpt inni segja þau líka þína.

Ferdinando

MENNTUN — Smíði

Heima byrjaði móðir mín.

Svo tók faðir minn við.

Svo komu amma mín og frænka mín.

Þótt ég væri ekki sonur þeirra.

Allir ólu upp.

Allir leiðréttu.

Allir skildu eitthvað eftir.

Í skólanum var mér kennt hvað ég ætti að hugsa.

Lífið kenndi mér hvernig ég ætti að hugsa.

Munurinn er gífurlegur.

Menntun getur verið dyr.

En hún getur líka orðið búr.

Það fer eftir því hver heldur á lyklinum.

Ég kynntist kennurum sem fylltu hugi.

Og lærimeisturum sem opnuðu augu.

Þeir síðarnefndu breyttu lífi mínu.

Því að menntun snýst ekki um að skapa hlýðni.

Hún snýst um að skapa frelsi.

Sönn menntun bætir ekki aðeins við upplýsingum.

Hún skilar manneskjunni aftur til sjálfrar sín.

En dýpstu lexíurnar koma seinna.

Þær koma þegar mistökin senda reikninginn.

Þegar veruleikinn leiðréttir það sem stoltið varði.

Þegar þú uppgötvar að þeir sem þú hunsaðir höfðu rétt fyrir sér.

Þar hefst djúp menntun.

Þar hættirðu að fremja hugræna glæpi.

Ekki af því að einhver fylgist með.

Heldur af því að þú skilur loksins.

Og að skilja, sem fullorðinn maður, er eini ósigurinn sem vert er að sætta sig við.