Người đàn ông L’Oréal

Tôi đã chờ rất lâu mới viết bài này.

Không phải vì thiếu chữ, mà vì tôi sợ phí chữ cho một người đáng được nhiều hơn thế.

Giorgio không phải người bán hàng.

Ông là một phương pháp đội lốt con người.

Đó là ông Giorgio Priolo, Giám đốc Thương mại khu vực miền Nam nước Ý của L’Oréal.

Ông khởi nghiệp là người bán hàng vào giữa thập niên 1970, trong thế giới các tiệm nước hoa—một thị trường hầu như chỉ gắn với phụ nữ, chính cái thế giới mà L’Oréal xưa nay vẫn trò chuyện cùng và vẫn gắn bó sâu nặng. Một thế giới rốt cuộc đã sinh ra câu khẩu hiệu nay ai cũng biết, “Because I’m Worth It”, như thể đó là câu trả lời của một người phụ nữ đã mệt vì phải chứng minh giá trị của mình, mệt vì phải xin phép để được thấy mình xứng đáng.

Các hãng quảng cáo toàn cầu đã kiếm hàng tỷ đô la nhờ phát triển những ý tưởng kiểu ấy, với tất cả cái gọi là sáng tạo của họ, trong khi thật ra họ chỉ cần cử một người bán hàng xuống Queens, nghe dân thường nói vài tiếng đồng hồ, rồi biến lời của họ thành hai ý tưởng đơn giản với giá một ly cà phê một đô la.

HA HA HA HA HA HA.

Tôi gặp ông trong một khách sạn, ngồi cùng bàn với cha tôi, vào một trong những buổi tối mà công việc và gia đình hòa vào nhau chẳng cần xin phép ai.

L’Oréal cử ông đến tổ chức mảng bán lẻ hiện đại, một thị trường đang lên, đang gom người tiêu dùng và sức tiêu thụ về một mối rất nhanh, trong khi vương quốc lâu đời của hãng—các tiệm nước hoa và những quầy COROLLE—vẫn nguyên vẹn, vững mạnh, không ai đụng tới được.

Ông đã gặp bệnh tật rồi.

Ông còn trẻ, nhưng thân thể đã một lần đòi ông thanh toán hóa đơn. Ông không bao giờ nhắc chuyện ấy để kiếm lòng thương. Có khi nào nhắc đến, ông nói như người ta nói chuyện thời tiết: một thực tế, không phải bi kịch.

Ông cho tôi mượn hai năm bầu bạn, mỗi tuần một ngày, tháng nào cũng vậy, rong ruổi giữa những khách hàng chẳng phải của ông cũng chẳng phải của tôi.

Suốt những chuyến đi ấy, họ thành của chúng tôi.

Ông dạy tôi rằng một người đàn ông Gillette biết lắng nghe L’Oréal thì hiểu thị trường hơn kẻ chỉ bán lưỡi dao cạo.

Ông lấy đi lọ nước hoa sau cạo râu dành cho nam của tôi và thay bằng một mùi hương phụ nữ, bảo tôi rằng đôi khi đàn ông phải khoác lên mình thứ họ muốn hiểu, chứ không phải thứ họ vốn là.

Ông gọi tôi là anh phù thủy tập sự của ông, và chưa bao giờ nói thế để đùa.

Ông nói vì ông tin thế.

Với khách hàng, chúng tôi được biết đến gọn lỏn là “What a Great Company.”

Đó là khẩu hiệu của chúng tôi.

Chúng tôi lúc nào cũng quả quyết rằng mình đang vui chơi, và vì thế mới được trả lương.

Trong khi đó, thế giới bên ngoài thì khác: những kẻ lúc nào cũng than, những kẻ xưa nay vẫn than, và những kẻ tuyệt đối chẳng làm gì mà vẫn cứ than.

Người bán hàng của các công ty khác.

Khỏi cần nêu tên.

Một hôm Milano gọi cho tôi, rất lịch sự, đề nghị tôi thôi đi cùng ông.

Mảng Personal Care của Gillette trên địa bàn tôi đang sụp đổ và, chẳng hiểu sao, lỗi có vẻ thuộc về tôi.

Theo vài người, tôi đang bán L’Oréal mà chính mình cũng không hay.

Không hoa hồng.

Miễn phí.

Y như hôm nay tôi vẫn làm.

Chúng tôi cười chuyện ấy suốt mấy ngày.

Gillette đã dựng cả một đế chế quanh một lời hứa giản dị:

THE BEST A MAN CAN GET.

Hồi ấy, tôi nghĩ đó là quảng cáo.

Nhiều năm sau, tôi nhận ra đó là một lời mô tả.

Vì một ngày kia, một đối thủ đã cho tôi đúng điều đó.

Tên ông là Giorgio Priolo.

Ông mất năm năm mươi hai tuổi.

Quá sớm với một người vẫn còn khách hàng để giới thiệu, chuyện cười để kể, và cả một đời những cuộc hẹn mà sức khỏe ông sẽ không bao giờ giữ được.

Tôi lấy tên ông đặt cho con bé.

Con gái tôi tên là Giorgia, và mỗi lần gọi con, tôi cũng gọi ông về—trong một thoáng, bên bàn tôi.

Ông không phải đồng nghiệp.

Ông là người đã dạy tôi rằng một công ty đối thủ, nhìn thật gần, chỉ là một gia đình khác mà ta chưa quen.

Vĩnh biệt, Giorgio.

Thiên truyện này là của ông cũng như của tôi.