OHUN TÍ GILLETTE FI SÍLẸ̀ SẸ́YÌN

(bí àwọn tí ó tún gbéra ṣe rí i)

“Ilé ìwòsàn ń wo àwọn aláìsàn sàn. Àwùjọ ìtọ́jú ń gbé àwọn ènìyàn ró.”

I. Ohun tí Ó Ṣẹ́kù

Mo wà nínú yàrá ìgbafẹ́, èyí tí a ṣí sílẹ̀ fún àwọn aláìsàn fún ìsinmi ọ̀sán, sìgá, ìjíròrò — àti fún àwa olùbárìn, tí a ń dúró láti mú àwọn aláìsàn wa padà sí ilé.

Ara mi kò ní ìnira, ṣùgbọ́n mo ń ṣọ́ra: mo ń wo bí ènìyàn ṣe ń di aláìlágbára nínú àìsàn, tí ó sábà máa ń sọni di aláàbọ̀ ara, tí kò sì ní ọ̀nà àbáyọ, àìsàn tí kì í wo ọjọ́ orí ẹnikẹ́ni.

Ọkùnrin márùn-ún àti obìnrin kan ló wà níbẹ̀, gbogbo wọn jókòó sórí kẹ̀kẹ́ arọ. Wọ́n yíjú sí mi, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í béèrè ọmọ ọdún mélòó ni mí, iṣẹ́ wo ni mo ń ṣe, kí ni mo ń bójú tó, kí ni ìpè ọkàn mi; ní òpin, wọ́n fẹ́ mọ ohun tí mo rò nípa àwọn ọ̀ràn òṣèlú àti ẹ̀sìn kan, àti nípa àwọn èèyàn gbajúmọ̀ díẹ̀.

Ojú wọn ti kú, ojú ẹni tí ó kàn ń dúró láti rí i kí ìmọ́lẹ̀ kú. Dípò bẹ́ẹ̀, èmi, ìmọ́lẹ̀ yẹn, ni mo tún tàn án.

Ọ̀nà tí mo fi ń wà pẹ̀lú ènìyàn nìyí: láti mú wọn rẹ́rìn-ín músẹ́. Èmi kì í ṣe òṣèré, èmi kì í sì í ṣe alàwàdà ilé ìwòsàn — ọkùnrin kan lásán bí ọ̀pọ̀, ṣùgbọ́n tí kò wọ́pọ̀ bí búrẹ́dì.

Lẹ́yìn náà wọ́n ní kí n sọ ìtàn kan fún wọn. Níbí mo gbọ́dọ̀ sọ òtítọ́ fún òǹkàwé: èyí tí mo sọ kì í ṣe àwàdà ọmọlúàbí, èmi kò sì ní sọ ọ́ níbòmíràn. Ṣùgbọ́n níbẹ̀, nínú yàrá yẹn, àṣẹ láti rẹ́rìn-ín ohun tí ìgbésí ayé ti gbà lọ́wọ́ wọn jẹ́ tiwọn láti fúnni, fún ara wọn. Wọ́n sì béèrè rẹ̀ lọ́wọ́ mi. Nítorí náà mo ròyìn rẹ̀ bí ó ti rí, nítorí láti fọ̀ ọ́ mọ́ pátápátá yóò jẹ́ dídà wọ́n.

Ẹ jẹ́ kí n sọ fún yín — mo wí — nípa ọkùnrin kan lórí kẹ̀kẹ́ arọ, tí kò ní apá, tí kò sì ní ẹsẹ̀, tí ó dáhùn sí ìpolówó kan ní ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù ìfẹ́sọ́nà ní ọjọ́ kan.

Bí ẹnìkan kò bá sì rẹ́rìn-ín, mo fi kún un, kì í ṣe ẹ̀bi mi: yóò kàn túmọ̀ sí pé òní kì í ṣe ọjọ́ rẹ̀.

Obìnrin olówó kan, tí ọjọ́ orí rẹ̀ ti lọ jìnnà — ní nǹkan bí ọgọ́rin ọdún — tí ọmọ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ obìnrin ẹni ọdún márùndínláàádọ́ta ń ràn lọ́wọ́, ń wá ọkọ. Ṣùgbọ́n lẹ́yìn gbogbo ohun tí ìgbésí ayé ti kọ́ ọ, ó mọ irú ọkùnrin tí ó fẹ́ dáadáa: ẹni tí kò ní gbé ọwọ́ sókè láé, ẹni tí ń jókòó sí ilé, àti — ká sọ ọ́ bẹ́ẹ̀ — ọkùnrin tí ẹ̀dá fún ní ẹ̀bùn ńlá.

Ẹnìkan kan ilẹ̀kùn. Ó rí ọkùnrin yìí níwájú rẹ̀ lórí kẹ̀kẹ́ arọ, láìní apá, láìní ẹsẹ̀, ṣùgbọ́n ọ̀dọ́ àti arẹwà, tí ó wá láti béèrè fún iṣẹ́ ìpolówó náà.

Ó fọ̀rọ̀ wá a lẹ́nu wò.

Ó fẹ́ ọkùnrin tí kò ní gbé ọwọ́ sókè láé: òun kò sì ní apá. Àmì àkọ́kọ́ fún un.

Ó fẹ́ ẹni tí ó fẹ́ràn ilé, tí ó parọ́rọ́: òun kò sì ní ẹsẹ̀, ó wà lórí kẹ̀kẹ́ rẹ̀. Àmì kejì fún un.

Ní òpin, ó sọ fún un pé òun fẹ́ kí ẹ̀bùn rẹ̀ tóbi. Òun, pẹ̀lú gbogbo ìfọkànsí, dáhùn pé: “Ìyáàfin… kí lẹ rò pé mo fi kan ilẹ̀kùn?”

Ní àkókò yẹn, àwọn ọkùnrin márààrún bú sẹ́rìn-ín, wọn kò sì lè dákẹ́. Ṣùgbọ́n obìnrin náà dúró ní ojú kan, láìmira. Gbogbo àfiyèsí mi sì lọ sọ́dọ̀ rẹ̀.

Fún un, èmi kò ní ẹ̀dà kejì, èmi kò ti múra nǹkan kan sílẹ̀. Ṣùgbọ́n ìmísí òjijì kan dé bá mi: mo sọ fún un pé, bí ó bá fẹ́, èmi yóò fún un ní nọ́ńbà fóònù olùbéèrè náà. Ojú rẹ̀ tàn, ó rẹ́rìn-ín músẹ́, ó sì wí pé: bẹ́ẹ̀ ni, bẹ́ẹ̀ ni.

Mo ti rí ẹ̀rín músẹ́ gbà lọ́wọ́ rẹ̀. Mo ti dé àfojúsùn mi. Òun nìkan ni ohun tí ó ṣẹ́kù nínú àkókò yẹn — ó sì tó.

Nígbà tí mo kúrò ní ibi ìtọ́jú náà, gbogbo wọn béèrè ìgbà tí èmi yóò padà, àti bóyá mo ní ìtàn mìíràn.

II. Àsọkágbá

Àwọn ènìyàn gbàgbọ́ pé ohun tí ó ṣẹ́kù ni ìwé ìtọ́jú, àwòrán X-ray, ìtọ́jú tí a ó máa bá a lọ ní ilé, tàbí nọ́ńbà fóònù tí a kọ ní kíákíá sórí bébà kan.

Wọ́n ṣàṣìṣe.

Nígbà tí ènìyàn bá kúrò ní ibi ìtọ́jú kan, kò fẹ́rẹ̀ẹ́ mú nǹkan kan lọ nínú ohun tí a fi wò ó sàn.

Ó ń mú àwọn ènìyàn lọ.

Ó ń mú àwọn ohùn lọ.

Àwọn ìṣe ojoojúmọ́.

Àwọn ọ̀dẹ̀dẹ̀.

Àwọn àkókò tí a yàn.

Àwọn ojú tí, fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan, tàbí fún oṣù mélòó kan, sàmì sí àkókò ìgbésí ayé rẹ̀.

Ìṣègùn ń dúró nínú àpamọ́ ìwé.

Ìrántí ń gba ọ̀nà mìíràn.

Ìrántí yẹn sì ni mo fẹ́ sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀.

III. Ojú-ìwé Òǹkọ̀wé

Ẹnikẹ́ni kò pàṣẹ iṣẹ́ yìí.

A kò tà á.

A kò ṣe é fún èrè òwò.

A kọ ọ́ láti jẹ́rìí sí iye ìmúpadàbọ̀sípò, sí iyì ọmọnìyàn, àti sí ìbáṣepọ̀ láàárín àwọn ènìyàn.

Owó kan ṣoṣo tí a béèrè ni dọ́là kan fún àmì — kì í ṣe bí ìsanwó fún iṣẹ́ náà, bí kò ṣe bí ẹ̀rí ìfaramọ́ àjọni sí àṣà ìtọ́jú, ìrètí, àti ojúṣe.