KONDWA ADRESE YA KIELEKA

Kena ntangu mosi mu luzingu lwa bantu bankaka vava jeografi keyekula kukala karta ye kekituka diambu dya kuzinga.

Tii na lumbu yina, nza kena kaka mu mikanda.

Mu bafoto.

Mu masolo ma bantu bankaka.

Mu nsangu za radio ye televizio.

Na nima, na mbala mosi, yau keyekula kukala nsangu ye kekituka nzila ya kutambula.

Mu mono yau salamaka na malembe.

Kwakala ve suka mosi ya nzenza.

Kwakala ve telefone dya nene.

Kwakala ve nsangu mosi yina lendaka kabula luzingu na ntangu ya ntete ye ntangu ya nima.

Kwakala kaka mwelo mosi wazibuka.

Ye na nima ya mwelo wina kwakala nza.

Vava ngeye kebasika na kisika ngeye kulaka, diambu dya ntete ngeye kevidisa kena mayindu ya luvunu nde nzila yaku ya kuzinga kena nzila ya kieleka ya kuzinga.

Kena kuyituka ya ngolo, kansi ya mbote.

Tii na ntangu yina, ngeye kekwikila nde kina ngeye monaka na nziunga yaku kena mbandu ya mambu ma konso lumbu.

Na nima ngeye kekuma na kisika yankaka.

Ye ngeye kebakisa nde mambu mankaka ma konso lumbu mena.

Ntambulu yankaka.

Mambu ma ntalu mankaka.

Boma yankaka.

Bivuvu yankaka.

Ye mambu mawonso yayi mena na luzitu kaka bonso lwaku.

Na luyantiku mono talaka.

Mono widikilaka.

Mono mekaka kubakisa.

Konso nsi monikaka kesolola mbandu yankaka ya disolo kaka dimosi dya bantu.

Zindinga zasobaka.

Bizizi biasobaka.

Bikalulu biasobaka.

Kansi ngyuvu zasialaka kaka zimosi, mu mpila ya kuyitukisa.

Buevi ngeye ketunga dibuta?

Buevi ngeye kebaka luzitu?

Buevi ngeye kekeba kina ngeye kezolanga?

Buevi ngeye kekutana na ntangu ya ntwala?

Konso mbala, ngyuvu kesobaka kaka na mutindu ya kuvova.

Ata mbala mosi ve na kati kyandi.

Mono keyibuka kuyituka kina mono wilaka vava mono kotaka mu bambanza yina, tii na mazono, kwakala kaka na papela.

Baeroporo.

Bagare.

Baotele.

Bisuku bya kukutana.

Barestora.

Banzila ya mbanza.

Bisika bikondwa nkumbu bina kitukaka bakapu ya luzingu lwame.

Bantu bayingi keyindula nde kwenda kena kaka kukatuka kisika.

Yau kena ve kieleka.

Kwenda kena kusoba talu.

Ngeye lenda luta kontina mosi ya mvimba kukonda kulonguka kima.

To ngeye lenda luta kaka nzila mosi ya mbanza ye basika yau muntu ya mpa.

Yau kelanda meso yina ngeye ketadila.

Mu mvu mingi mono yindulaka nde kyakala mono yina talaka nza.

Na nima mono bakisaka nde kyakala nza yina talaka mono.

Konso kinkulu kesalaka bonso talatala.

Yau kevutulaka na ngeye kifwanisu kyankaka kya kina ngeye kena.

Mu bansi yankaka mono longukaka kuvibidila.

Mu yankaka, kuyidika na konso mambu.

Mu yankaka diaka, disipline.

Konso kisika pesaka mono dilongi yina mono zabaka ve nde mono fwete longuka.

Ye konso mbala yau sisaka mu kati kwame kima kina kwakala ve ntete.

Vava ngeye kezinga nzenza ntangu ya nda, diambu mosi ya kuyitukisa kesalama.

Mvovo “nzo” kesobanga ntendulu.

Yau kefwanana diaka ve na adrese mosi.

Yau kefwanana diaka ve na mbanza mosi.

Mbala zankaka yau kefwanana ve ata na nsi mosi.

Yau kekituka kima kina kenikanaka kuluta.

Ya mu kati kuluta.

Ya mpasi kuluta mpo na kutendula.

Nzo kekituka kina ngeye kelenda nata ye ngeye.

Minsiku.

Mayibuka.

Bantu ngeye kezolanga.

Masolo ngeye kelandaka kusolola.

Mambu mankaka mawonso lenda soba.

Mono zingaka ntangu ya kufwana mu bansi ya kuswaswana mpo na kubakisa kieleka mosi ya pete.

Bantu befwanani kuluta na kina bemwenene boma.

Bawu kemonaka boma ya kuvilwa.

Bawu kemonaka boma ya kuvidisa bantu bawu kezolaka.

Bawu kemonaka boma ya kukonda kununga.

Bawu kemonaka boma ya mpasi.

Bawu kemonaka boma ya ntangu.

Na zulu ya boma yayi ya bantu yawonso, ndambu ya nene ya luzingu lweto ketungama.

Ye kaka kuna bikangu bya kieleka kuluta mpe kebutukaka.

Ve na luswaswanu.

Mu kulemba kina tuena kumosi.

Konso mbala mono sobaka nsi, mono sisaka kima.

Banduku.

Bikalulu.

Balukwikizu.

Konso mbala mono bakaka kima kyankaka.

Matalu ma mpa.

Bikangu bya mpa.

Ngyuvu za mpa.

Ntalu ya nsuka kakala ata mbala mosi ve ya mbongo.

Kyakala ya bumuntu.

Kuluta mvu viokaka, kuluta mono bakisaka nde luzabu lwa bansi ya nzenza kena ve kubumba bitampo na paspo.

Kena kuyalumuna ndilu za kati.

Kukituka muntu ya ntu ya ngolo fioti.

Kukala na ntima mosi fioti na balukwikizu ya ngeye mosi.

Kuzola kuzaba kuluta.

Kuzola kuwa kuluta.

Nza mbala mingi kevananga matabisi na bana kevovanga.

Kansi luzingu kevananga matabisi na bana bazaba kuwa.

Ye kuwa binkulu ya kuswaswana kena mosi ya mitindu ya malongi ya ngolo kuluta yina kena.

Na ntangu mosi, mono yekulaka kutanga bansi.

Mono yekulaka kutanga baavio.

Mono yekulaka kutanga nda ya nzila mono tambulaka.

Mono bakisaka nde nda ya mfunu kuluta kakala ve ya jeografi.

Kyakala ya mayindu.

Nda yina kekabula kusambisa ntete na kubakisa.

Kukonda kuzaba na nzayilu.

Boma na lukwikilu.

Konso luzabu sadisaka mono kukulumuna yau.

Tii kuna yau bakisisaka mono kima mosi kina mono tadilaka ve na ntwala.

Nza kasobaka ve kaka na nziunga yame.

Yau sobaka mu kati kwame.

Muntu yina basikaka mvu mingi na ntwala kwakala diaka ve.

Na kisika kyandi kwakala muntu yina longukaka kutala mambu na matalu ya kuswaswana.

Muntu yina kezolaka fioti kununga matembe ye kezolaka kuluta kubakisa.

Muntu yina kebendamaka fioti na luswaswanu ye ketalaka kuluta kufwanana.

Na nsuka mono bakisaka nde nsobolo ya nene kakala ve kwenda tuka nsi mosi tii na nkaka.

Kyakala kwenda tuka talu ya fioti tii na talu ya nene.

Bonso nde adrese yame ya kati sobaka.

Mvu na mvu.

Yau yina nsimbulu yayi kevovila ve bansi.

Yau kevovila ve bakarta.

Yau kevovila ve ndilu.

Yau kevovila nsobolo.

Mpo kekwiza ntangu mosi vava nza kesoba ve kaka jeografi.

Yau kesoba ntendulu.

Ye vava yau kesalama, kena diaka ve ngeye ketomba nza.

Kena nza keyantika kuzinga mu kati kwaku.

Nza yasobele adrese.

Ye adrese ya mpa kyakala mono.